Nội dung chính
ToggleThu hồi đất mà không được bồi thường về đất là khi người sử dụng đất mất đất nhưng không nhận tiền hay đất khác cho giá trị quyền sử dụng đất. Bài cũ đếm "22 trường hợp" theo Điều 82 Luật Đất đai 2013; nay Điều 101 Luật Đất đai 2024 gom thành 4 nhóm.
Trả lời nhanh: Điều 101 Luật Đất đai 2024 không bồi thường về đất khi: (1) thuộc khoản 1 Điều 107; (2) đất do cơ quan, tổ chức của Nhà nước quản lý theo Điều 217; (3) đất thu hồi theo Điều 81, khoản 1 và khoản 2 Điều 82; (4) không đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận, trừ khoản 3 Điều 96.
Bồi thường về đất là gì?
Bồi thường về đất là việc Nhà nước trả giá trị quyền sử dụng đất, bằng đất hoặc bằng tiền, cho người đáp ứng điều kiện tại Điều 95 Luật Đất đai 2024. Khoản này tách biệt với bồi thường tài sản và hỗ trợ, nên "không được bồi thường về đất" không có nghĩa là không nhận được gì.
4 nhóm thu hồi đất mà không được bồi thường về đất
Nhóm 1: Các trường hợp tại khoản 1 Điều 107
Nhóm này được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại, gồm:
- Đất Nhà nước giao không thu tiền sử dụng đất (trừ đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân được bồi thường về đất theo Điều 96).
- Đất giao cho tổ chức phải nộp tiền sử dụng đất nhưng được miễn.
- Đất thuê trả tiền hằng năm; đất thuê trả tiền một lần nhưng được miễn tiền thuê (trừ trường hợp tại khoản 2 Điều 99).
- Đất nông nghiệp công ích mà bạn thuê của UBND cấp xã.
- Đất nhận khoán sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản, làm muối.
- Phần đất nông nghiệp được giao vượt hạn mức theo Điều 176.
Nhóm 2: Đất do cơ quan, tổ chức của Nhà nước quản lý
Điều 217 liệt kê 10 loại, như đất công cộng; đất sông, ngòi, kênh, rạch; đất nghĩa trang; đất rừng; đất công ích; đất chưa sử dụng.
Nhóm 3: Thu hồi do vi phạm hoặc chấm dứt sử dụng đất
| Căn cứ | Trường hợp |
|---|---|
| Điều 81 (khoản 1–8) | Sai mục đích, hủy hoại đất đã bị phạt mà tiếp tục vi phạm; giao, cho thuê sai đối tượng, thẩm quyền; nhận chuyển nhượng, tặng cho trái luật; để đất được giao quản lý bị lấn, chiếm; không thực hiện nghĩa vụ tài chính; bỏ đất quá thời hạn; dự án chậm tiến độ hết gia hạn |
| Khoản 1 Điều 82 | Tổ chức giải thể, phá sản; cá nhân chết không có người thừa kế; đất không được gia hạn; dự án bị chấm dứt; rừng bị thu hồi |
| Khoản 2 Điều 82 | Người sử dụng đất tự nguyện trả lại đất |
Khoản 6, 7, 8 Điều 81 không áp dụng khi bất khả kháng. Khoản 3 Điều 82 (đất ô nhiễm, sạt lở) không nằm trong dẫn chiếu của Điều 101. Chi tiết, xem những vi phạm khiến người dân bị thu hồi đất.
Nhóm 4: Không đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận
Đất không đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận thì không được bồi thường về đất, trừ khoản 3 Điều 96: đất nông nghiệp sử dụng trước 01/7/2004 của cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp vẫn được bồi thường theo quy định của Chính phủ. Đất chưa có sổ nhưng đủ điều kiện vẫn được bồi thường, xem đất không giấy tờ vẫn nhận tiền đền bù khi nào.
Không được bồi thường về đất thì còn quyền lợi gì?
Bạn vẫn có thể nhận:
- Chi phí đầu tư vào đất còn lại (nhóm 1): san lấp, cải tạo đất, gia cố nền và chi phí hợp lý khác (khoản 2 Điều 107).
- Bồi thường tài sản hợp pháp theo Điều 102, Điều 103, trừ trường hợp tại Điều 105 – xem trường hợp không được bồi thường nhà, công trình và cây trồng.
- Các khoản hỗ trợ theo Điều 108 đến Điều 111, mức do UBND cấp tỉnh quy định.
Bị xếp sai nhóm, bạn có quyền khiếu nại hoặc khởi kiện; Luật Dân Việt có thể giúp bạn đối chiếu nguồn gốc đất với căn cứ ghi trong quyết định thu hồi. Quy định có thể thay đổi; thủ tục cụ thể thực hiện theo quy định của UBND cấp tỉnh nơi có đất.
Câu hỏi thường gặp về đất bị thu hồi không bồi thường về đất
Đất nông nghiệp được giao vượt hạn mức bị thu hồi có được bồi thường không?
Phần vượt hạn mức chỉ được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại (điểm e khoản 1 Điều 107); phần trong hạn mức xét theo Điều 96.
Đất thuê trả tiền hằng năm bị thu hồi thì người thuê nhận được gì?
Không có bồi thường về đất; người thuê được xem xét chi phí đầu tư còn lại, tài sản hợp pháp và hỗ trợ nếu đủ điều kiện.
Dự án chậm tiến độ bị thu hồi thì chủ đầu tư có được bồi thường không?
Không. Hết thời gian gia hạn (tối đa 24 tháng) mà chưa đưa đất vào sử dụng thì bị thu hồi, không bồi thường đất, tài sản và chi phí đầu tư còn lại (khoản 8 Điều 81), trừ bất khả kháng.
Căn cứ pháp lý
- Luật Đất đai số 31/2024/QH15 (Điều 81, Điều 82, Điều 95, Điều 96, Điều 99, Điều 101, Điều 107, Điều 217).
- Nghị định số 88/2024/NĐ-CP quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất (đã được sửa đổi, bổ sung).
Liên hệ Luật Dân Việt
Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:
- Hotline/Zalo: 0858.111.929
- Email: [email protected]
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
- Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.

