Nội dung chính
ToggleVi phạm nhãn hiệu, thương hiệu bị xử lý theo ba hướng: hành chính, dân sự và hình sự. Về pháp lý, "thương hiệu" được bảo vệ thông qua nhãn hiệu đang được bảo hộ, nên việc xử lý bắt đầu từ xác định đúng hành vi xâm phạm.
Trả lời nhanh: Dùng dấu hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu đang được bảo hộ mà không được phép là xâm phạm (Điều 129 Luật Sở hữu trí tuệ). Chủ nhãn hiệu có thể yêu cầu xử phạt hành chính theo Nghị định 99/2013/NĐ-CP (sửa đổi đến Nghị định 186/2026/NĐ-CP), khởi kiện đòi bồi thường, hoặc tố giác khi đủ yếu tố tội phạm.
Hành vi vi phạm nhãn hiệu, thương hiệu theo Điều 129
Hành vi xâm phạm quyền đối với nhãn hiệu là việc sử dụng, không được phép, dấu hiệu xung đột với nhãn hiệu được bảo hộ:
- Dấu hiệu trùng, dùng cho hàng hóa, dịch vụ trùng với danh mục đăng ký;
- Dấu hiệu trùng hoặc tương tự, dùng cho hàng hóa, dịch vụ trùng, tương tự hoặc liên quan, nếu có khả năng gây nhầm lẫn về nguồn gốc;
- Dấu hiệu trùng hoặc tương tự nhãn hiệu nổi tiếng, dùng cho hàng hóa, dịch vụ bất kỳ, nếu gây nhầm lẫn về nguồn gốc hoặc ấn tượng sai lệch về mối quan hệ với chủ nhãn hiệu.
"Sử dụng" được hiểu rộng (Điều 124): gắn dấu hiệu lên hàng hóa, bao bì, biển hiệu; chào hàng, quảng cáo, tàng trữ để bán, nhập khẩu.
Căn cứ xác định yếu tố xâm phạm nhãn hiệu
Một hành vi chỉ bị coi là vi phạm nhãn hiệu khi đáp ứng đồng thời các căn cứ theo Nghị định 65/2023/NĐ-CP:
- Nhãn hiệu đang được bảo hộ tại Việt Nam;
- Có yếu tố xâm phạm: dấu hiệu trùng hoặc tương tự, gắn với hàng hóa, dịch vụ trùng hoặc tương tự;
- Người thực hiện không phải chủ sở hữu, không được cho phép;
- Hành vi xảy ra tại Việt Nam, hoặc trên internet nhưng hướng tới người tiêu dùng Việt Nam.
Mức "tương tự" được đánh giá qua cấu tạo, cách phát âm, ý nghĩa của dấu hiệu; trường hợp khó kết luận nên có ý kiến giám định sở hữu công nghiệp.
Ba con đường xử lý vi phạm nhãn hiệu, thương hiệu
Chủ nhãn hiệu chọn biện pháp theo mục tiêu của mình (Điều 199 Luật Sở hữu trí tuệ):
| Biện pháp | Phù hợp khi | Kết quả chính |
|---|---|---|
| Hành chính | Cần chặn nhanh hàng vi phạm trên thị trường | Phạt tiền, tịch thu, buộc loại bỏ yếu tố vi phạm |
| Dân sự | Cần bồi thường, chấm dứt lâu dài | Bản án buộc chấm dứt, xin lỗi, bồi thường |
| Hình sự | Hàng giả mạo nhãn hiệu, cố ý, quy mô thương mại, đạt ngưỡng Điều 226 Bộ luật Hình sự | Truy cứu trách nhiệm hình sự |
Hành chính: mức phạt tối đa trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp là 250 triệu đồng với cá nhân, 500 triệu đồng với tổ chức; từ 15/7/2026 có thêm biện pháp ngăn chặn truy cập tên miền xâm phạm. Mức phạt từng hành vi xem bài xử phạt vi phạm đăng ký nhãn hiệu.
Dân sự: Tòa án áp dụng biện pháp tại Điều 202 (buộc chấm dứt, cải chính, bồi thường, gỡ bỏ nội dung vi phạm); không xác định được thiệt hại vật chất thì bồi thường ấn định tối đa 01 tỷ đồng (Điều 205).
Cơ quan có thẩm quyền xử lý vi phạm nhãn hiệu
Thẩm quyền xử phạt hành chính thuộc cơ quan khoa học và công nghệ, quản lý thị trường, công an, hải quan, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp xã và, từ 15/7/2026, Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ. Tranh chấp dân sự do Tòa án giải quyết.
Chứng cứ cần chuẩn bị và cách soạn hồ sơ xem bài đơn yêu cầu xử lý vi phạm sở hữu công nghiệp.
Luật Dân Việt có thể hỗ trợ bạn đánh giá yếu tố xâm phạm, thu thập chứng cứ và chọn hướng xử lý phù hợp.
Câu hỏi thường gặp về xử lý vi phạm nhãn hiệu, thương hiệu
Dùng tên giống nhãn hiệu của người khác cho sản phẩm khác hẳn ngành có bị coi là xâm phạm không?
Thông thường là không, vì phạm vi bảo hộ gắn với danh mục đã đăng ký. Ngoại lệ là nhãn hiệu nổi tiếng, như đã nêu ở Điều 129.
Người bán lẻ không biết hàng mang nhãn hiệu xâm phạm có bị xử lý không?
Có thể bị buộc ngừng bán, loại bỏ yếu tố vi phạm; yếu tố lỗi được cân nhắc khi xác định mức phạt, bồi thường. Trách nhiệm hình sự chỉ đặt ra với hành vi cố ý.
Có bắt buộc gửi thư cảnh báo trước khi yêu cầu cơ quan nhà nước xử lý không?
Không bắt buộc. Đây là cách tự bảo vệ quyền (Điều 198); nên lưu chứng cứ trước khi gửi để tránh tẩu tán hàng.
Căn cứ pháp lý
- Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 36/2009/QH12, Luật số 42/2019/QH14, Luật số 07/2022/QH15 và Luật số 131/2025/QH15 (Điều 124, 129, 198, 199, 202, 205).
- Nghị định số 65/2023/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Sở hữu trí tuệ về sở hữu công nghiệp, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 100/2026/NĐ-CP.
- Nghị định số 99/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 126/2021/NĐ-CP, Nghị định số 46/2024/NĐ-CP và Nghị định số 186/2026/NĐ-CP.
- Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13, sửa đổi, bổ sung năm 2017 và 2025 (Điều 226).
Liên hệ Luật Dân Việt
Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:
- Hotline/Zalo: 0858.111.929
- Email: [email protected]
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
- Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.