Mức phạt khi tự ý chuyển mục đích sử dụng đất theo Nghị định 123/2024

Mức phạt khi tự ý chuyển mục đích sử dụng đất phụ thuộc ba yếu tố: loại đất bị chuyển, diện tích vi phạm và nơi có đất là xã hay phường. Khoản thiệt hại lớn nhất thường là phải khôi phục đất về hiện trạng ban đầu.

Trả lời nhanh: Theo Nghị định 123/2024/NĐ-CP (đã được sửa đổi bởi Nghị định 281/2026/NĐ-CP), cá nhân tự ý chuyển đất sang đất ở tại xã bị phạt từ 10 triệu đến 200 triệu đồng tùy loại đất và diện tích; tại phường mức phạt gấp 02 lần. Người vi phạm còn bị buộc khôi phục tình trạng ban đầu và nộp lại số lợi bất hợp pháp.

Tự ý chuyển mục đích sử dụng đất là gì?

Tự ý chuyển mục đích sử dụng đất là việc dùng đất vào mục đích khác khi pháp luật yêu cầu phải xin phép nhưng chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép. Các trường hợp phải xin phép nằm tại khoản 1 Điều 121 Luật Đất đai 2024, phổ biến nhất là đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp và đất phi nông nghiệp không phải đất ở sang đất ở.

Xem đủ danh sách tại các trường hợp không được tự ý chuyển mục đích.

Mức phạt khi tự ý chuyển mục đích sử dụng đất sang đất ở

Tự ý biến đất khác thành đất ở bị phạt nặng nhất. Khung tiền đối với cá nhân, đất tại xã:

Loại đất bị chuyển sang đất ở Bậc thấp nhất Bậc cao nhất
Đất trồng lúa (Điều 8) Dưới 0,01 ha: 20–30 triệu đồng Từ 0,1 ha: 150–200 triệu đồng
Đất rừng đặc dụng, phòng hộ, sản xuất (Điều 9) Dưới 0,02 ha: 10–20 triệu đồng Từ 0,5 ha: 150–200 triệu đồng
Đất nông nghiệp khác (Điều 10) Dưới 0,01 ha: 10–20 triệu đồng Từ 0,1 ha: 100–150 triệu đồng
Đất phi nông nghiệp không phải đất ở (Điều 12) Dưới 0,02 ha: 10–20 triệu đồng Từ 0,5 ha: 150–200 triệu đồng

Riêng đất nông nghiệp khác (đất vườn, đất trồng cây lâu năm, cây hằng năm…) chuyển sang đất ở, các bậc ở giữa là: từ 0,01 đến dưới 0,03 ha phạt 20–30 triệu đồng; từ 0,03 đến dưới 0,05 ha phạt 30–50 triệu đồng; từ 0,05 đến dưới 0,1 ha phạt 50–100 triệu đồng.

Đất lúa có thêm bảng phạt riêng, xem mức phạt tự ý chuyển mục đích đất trồng lúa.

Mức phạt khi chuyển sang đất phi nông nghiệp khác hoặc trong nhóm nông nghiệp

Tự ý chuyển đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp không phải đất ở (làm kho, xưởng, nhà hàng…) tại xã bị phạt theo 6 bậc, từ 3–5 triệu đồng (dưới 0,05 ha) đến 100–150 triệu đồng (từ 2 ha). Mức này áp dụng chung cho đất lúa, đất rừng và đất nông nghiệp khác.

Tự ý chuyển đất trồng lúa hoặc đất rừng sang loại đất nông nghiệp khác (đào ao, trồng cây lâu năm) bị phạt nhẹ hơn, từ 2–3 triệu đồng đến 10–30 triệu đồng tùy diện tích.

Nguyên tắc áp dụng mức phạt và biện pháp khắc phục

Mức phạt nêu trên là mức đối với cá nhân. Khi áp dụng cần lưu ý:

  1. Đất tại phường: phạt gấp 02 lần mức tương ứng tại xã; đặc khu áp dụng như phường hoặc xã tùy trường hợp.
  2. Tổ chức vi phạm: phạt gấp 02 lần mức đối với cá nhân.
  3. Vợ và chồng có chung quyền sử dụng đất bị xử phạt như một cá nhân (Nghị định 281/2026/NĐ-CP).
  4. Biện pháp khắc phục: buộc khôi phục tình trạng ban đầu của đất (trừ trường hợp luật cho phép xem xét theo Điều 139 Luật Đất đai 2024) và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp; số tiền đã nộp ngân sách từ việc sử dụng đất đó được khấu trừ.

Từ 31/8/2026, Chủ tịch UBND cấp xã được phạt tiền đến 250 triệu đồng, nên phần lớn vụ việc của cá nhân được xử lý ngay tại xã.

Quy định có thể thay đổi; thủ tục, thời hạn cụ thể thực hiện theo quy định của UBND cấp tỉnh nơi có đất. Nếu bạn đã nhận biên bản vi phạm, Luật Dân Việt có thể giúp kiểm tra diện tích, loại đất ghi trong biên bản trước khi ra quyết định xử phạt.

Câu hỏi thường gặp về phạt tự ý chuyển mục đích sử dụng đất

Nộp phạt xong có được giữ nguyên công trình không?

Không mặc nhiên. Nộp phạt không thay cho việc xin phép; nếu không được cho phép chuyển mục đích, bạn vẫn phải khôi phục tình trạng ban đầu của đất.

Tự ý chuyển mục đích có bị thu hồi đất không?

Có thể. Đã bị xử phạt mà tiếp tục vi phạm là một trong các căn cứ thu hồi đất do vi phạm theo Điều 81 Luật Đất đai 2024.

Vi phạm trước ngày 31/8/2026 áp dụng mức phạt nào?

Các khung tiền phạt chuyển mục đích nêu trên giữ như bản gốc Nghị định 123/2024. Phần thay đổi chủ yếu là thẩm quyền, cách tính lợi bất hợp pháp và chủ thể vi phạm; điểm nào có lợi hơn cho người vi phạm thì được áp dụng theo Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Căn cứ pháp lý

  • Luật Đất đai số 31/2024/QH15 (Điều 81, Điều 121, Điều 139).
  • Nghị định số 123/2024/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai (Điều 8, 9, 10, 12), được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 281/2026/NĐ-CP.
  • Luật Xử lý vi phạm hành chính số 15/2012/QH13 (đã được sửa đổi, bổ sung).

Liên hệ Luật Dân Việt

Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:

  • Hotline/Zalo: 0858.111.929
  • Email: [email protected]
  • Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
  • Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.

Share:

Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn
Picture of Luật Dân Việt

Luật Dân Việt

Luôn đồng hành và hỗ trợ tư vấn pháp lý tới mọi người !

Tin mới

Bài viết liên quan