4 trường hợp đất không sử dụng bị thu hồi theo Luật Đất đai 2024

Đất không sử dụng bị thu hồi khi đất nông nghiệp bỏ hoang quá thời gian luật định và đã bị xử phạt mà không khắc phục, hoặc khi dự án đầu tư chậm triển khai. Căn cứ nằm tại khoản 7, khoản 8 Điều 81 Luật Đất đai 2024.

Trả lời nhanh: Có 4 trường hợp: đất trồng cây hằng năm, nuôi trồng thủy sản bỏ không 12 tháng liên tục; đất trồng cây lâu năm 18 tháng; đất trồng rừng 24 tháng; dự án không sử dụng đất 12 tháng hoặc chậm tiến độ 24 tháng mà hết thời gian gia hạn. Với đất nông nghiệp, phải bị xử phạt trước mới bị thu hồi.

Đất không sử dụng có bị thu hồi ngay không?

Đất không sử dụng không bị thu hồi ngay khi vừa đủ số tháng bỏ hoang. Với đất nông nghiệp, Luật Đất đai 2024 đặt thêm hai điều kiện:

  • Người sử dụng đất đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi không sử dụng đất.
  • Hết thời hạn ghi trong quyết định xử phạt mà vẫn không đưa đất vào sử dụng.

Như vậy, bạn luôn có thời gian khắc phục. Mức phạt theo Nghị định 123/2024/NĐ-CP (đã được sửa đổi bởi Nghị định 281/2026/NĐ-CP), phụ thuộc loại đất và diện tích.

4 trường hợp đất không sử dụng bị thu hồi

Bốn trường hợp đất không sử dụng bị thu hồi theo khoản 7, khoản 8 Điều 81 Luật Đất đai 2024 được tóm tắt như sau:

Trường hợp Thời gian không sử dụng Điều kiện thu hồi
1. Đất trồng cây hằng năm (gồm đất lúa), đất nuôi trồng thủy sản 12 tháng liên tục Đã bị xử phạt, quá hạn khắc phục vẫn không sử dụng
2. Đất trồng cây lâu năm 18 tháng liên tục Như trên
3. Đất trồng rừng 24 tháng liên tục Như trên
4. Đất thực hiện dự án đầu tư 12 tháng kể từ khi nhận bàn giao, hoặc chậm tiến độ 24 tháng Hết thời gian gia hạn vẫn chưa đưa đất vào sử dụng

Với trường hợp thứ tư, chủ đầu tư được gia hạn không quá 24 tháng nhưng phải nộp bổ sung khoản tiền tương ứng với tiền sử dụng đất, tiền thuê đất cho thời gian được gia hạn. Hết gia hạn vẫn không sử dụng thì bị thu hồi, không được bồi thường về đất, tài sản và chi phí đầu tư vào đất còn lại.

Các hành vi khác dẫn đến thu hồi được trình bày tại bài các trường hợp bị thu hồi đất do vi phạm pháp luật đất đai.

Trình tự thu hồi đất không sử dụng

Trình tự thu hồi gồm các bước chính:

  1. Lập biên bản, ra quyết định xử phạt kèm thời hạn đưa đất vào sử dụng.
  2. Hết thời hạn mà đất vẫn bỏ hoang, cơ quan xử phạt hoặc thanh tra, kiểm tra kiến nghị thu hồi.
  3. Cơ quan quản lý đất đai lập hồ sơ, trình Chủ tịch UBND cấp có thẩm quyền nơi có đất.
  4. Người sử dụng đất được thông báo trước, sau đó Chủ tịch UBND ban hành quyết định thu hồi.
  5. Không chấp hành quyết định thì bị cưỡng chế theo Luật Đất đai 2024.

Đất bị thu hồi do vi phạm theo Điều 81 không được bồi thường tài sản gắn liền với đất (Điều 105 Luật Đất đai 2024). Quy định có thể thay đổi; thủ tục, thời hạn cụ thể thực hiện theo quy định của UBND cấp tỉnh nơi có đất.

Ngoại lệ bất khả kháng và cách tránh mất đất

Khoản 9 Điều 81 loại trừ các khoản 6, 7, 8 khi việc không sử dụng đất hoặc chậm tiến độ do bất khả kháng, theo quy định chi tiết của Chính phủ. Nếu ruộng bỏ không vì thiên tai hoặc sự kiện khách quan, hãy lưu giữ chứng cứ để giải trình.

Khi chưa thể tự sản xuất, bạn có thể cho thuê, cho người khác canh tác theo hợp đồng, chuyển nhượng hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất nếu đủ điều kiện. Đất nông nghiệp đến hạn 50 năm là vấn đề khác; xem bài đất 50 năm hết thời hạn có bị thu hồi không. Nếu đã nhận quyết định xử phạt hoặc thông báo thu hồi, Luật Dân Việt có thể cùng bạn xem xét căn cứ và chuẩn bị giải trình, khiếu nại.

Câu hỏi thường gặp về đất không sử dụng bị thu hồi

Đi làm xa, bỏ ruộng hơn một năm có bị thu hồi luôn không?

Chưa. Bạn bị xử phạt trước; chỉ khi quá thời hạn ghi trong quyết định xử phạt mà vẫn không canh tác mới bị thu hồi.

Đất ở bỏ trống nhiều năm có bị thu hồi theo Điều 81 không?

Khoản 7 Điều 81 chỉ áp dụng cho đất trồng cây hằng năm, cây lâu năm, nuôi trồng thủy sản và đất trồng rừng. Đất ở của cá nhân để trống không thuộc trường hợp này.

Đã bị phạt nhưng kịp đưa đất vào sử dụng thì còn bị thu hồi không?

Không, nếu bạn đưa đất vào sử dụng trong thời hạn ghi tại quyết định xử phạt.

Căn cứ pháp lý

  • Luật Đất đai số 31/2024/QH15 (Điều 81, Điều 105).
  • Nghị định số 123/2024/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, được sửa đổi bởi Nghị định số 281/2026/NĐ-CP.
  • Nghị định số 151/2025/NĐ-CP quy định về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 2 cấp, phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực đất đai.

Liên hệ Luật Dân Việt

Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:

  • Hotline/Zalo: 0858.111.929
  • Email: [email protected]
  • Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
  • Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.

Share:

Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn
Picture of Luật Dân Việt

Luật Dân Việt

Luôn đồng hành và hỗ trợ tư vấn pháp lý tới mọi người !

Tin mới

Bài viết liên quan