Nội dung chính
ToggleĐất lấn chiếm có được cấp Sổ đỏ không phụ thuộc vào ba yếu tố: lấn, chiếm loại đất gì, bắt đầu từ khi nào và thửa đất có phù hợp quy hoạch hay không. Nhiều phần đất lấn chiếm chỉ được tạm sử dụng hoặc bị thu hồi.
Trả lời nhanh: Có thể, nhưng chỉ với vi phạm xảy ra trước 01/7/2014 và thuộc trường hợp Điều 139 Luật Đất đai 2024 cho phép: lấn đất khác, sử dụng ổn định, phù hợp quy hoạch; lấn đất nông, lâm trường đã dùng làm nhà ở, sản xuất nông nghiệp ngoài quy hoạch rừng, hạ tầng. Lấn hành lang an toàn, vỉa hè, đất trụ sở thì bị thu hồi.
Đất lấn chiếm là gì và vì sao mốc 01/7/2014 quan trọng?
Lấn đất là tự dịch chuyển mốc giới để mở rộng diện tích; chiếm đất là sử dụng đất khi không được Nhà nước giao, cho thuê hoặc người có quyền cho phép. Cả hai đều vi phạm pháp luật đất đai.
Điều 139 Luật Đất đai 2024 chỉ xử lý người đang sử dụng đất có vi phạm trước ngày 01/7/2014. Vi phạm từ mốc này trở đi không có căn cứ xem xét cấp Giấy chứng nhận (khoản 5 nói rõ với nhóm hành lang công trình và đất nông, lâm trường), đồng thời bị xử phạt theo Nghị định 123/2024/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 281/2026/NĐ-CP).
Đất lấn chiếm có được cấp Sổ đỏ không: ba kết quả có thể xảy ra
Vi phạm trước 01/7/2014 có ba hướng xử lý:
| Kết quả | Thửa đất thuộc diện |
|---|---|
| Được xem xét cấp Giấy chứng nhận | Đất khác, sử dụng ổn định, phù hợp quy hoạch (điểm a khoản 3); đất nông, lâm trường đã làm nhà ở, sản xuất nông nghiệp, ngoài quy hoạch rừng và hạ tầng (điểm c khoản 2); hành lang, vỉa hè đã được điều chỉnh quy hoạch (khoản 1) |
| Tạm sử dụng đến khi Nhà nước thu hồi | Đất nông, lâm trường thuộc quy hoạch hạ tầng công cộng (điểm b khoản 2); đất khác không phù hợp quy hoạch (điểm b khoản 3) |
| Thu hồi, không cấp | Hành lang công trình đã cắm mốc, lòng đường, vỉa hè, đất trụ sở, công trình công cộng (khoản 1); đất nông, lâm trường thuộc quy hoạch rừng đặc dụng, phòng hộ (điểm a khoản 2; người đang sử dụng có thể được khoán bảo vệ rừng, chỉ được xem xét cấp khi không có Ban quản lý rừng) |
Nhóm "tạm sử dụng" phải giữ nguyên hiện trạng và kê khai đăng ký đất đai. Khoản 4 xử lý riêng đất nông nghiệp tự khai hoang không có tranh chấp: phần trong hạn mức giao đất nông nghiệp được cấp sổ, phần vượt chuyển sang thuê đất; xem thêm đất khai hoang và điều kiện làm sổ.
Điều kiện cấp Sổ đỏ cho đất lấn chiếm: tự kiểm tra 5 bước
Trước khi nộp hồ sơ, bạn tự đánh giá theo thứ tự:
- Xác định thời điểm lấn, chiếm bằng giấy tờ có ngày tháng; từ 01/7/2014 trở đi thì dừng.
- Xác định loại đất bị lấn: hành lang công trình, vỉa hè, đất trụ sở, đất nông, lâm trường hay đất khác.
- Tra cứu quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng hoặc quy hoạch nông thôn tại cơ quan quản lý đất đai cấp xã.
- Loại trừ các trường hợp không cấp Giấy chứng nhận tại Điều 151: đất đã có quyết định thu hồi, đang tranh chấp, bị kê biên.
- Chuẩn bị tiền nộp nghĩa vụ tài chính.
Qua đủ 5 bước, bạn nộp hồ sơ cấp Giấy chứng nhận lần đầu để cơ quan có thẩm quyền (Chủ tịch UBND cấp xã hoặc Văn phòng đăng ký đất đai tùy trường hợp) kiểm tra.
Nghĩa vụ tài chính đi kèm khi được cấp sổ
Được cấp sổ cho đất lấn chiếm thì phải nộp tiền sử dụng đất theo Nghị định 103/2024/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung), lệ phí trước bạ và phí, lệ phí theo quy định của HĐND cấp tỉnh. Cách tính xem bài chi phí phải nộp khi làm giấy cho đất lấn, chiếm.
Quy định có thể thay đổi; thủ tục, thời hạn cụ thể thực hiện theo quy định của UBND cấp tỉnh nơi có đất. Thửa đất vừa có phần mua, vừa có phần lấn thì Luật Dân Việt có thể giúp bạn tách bạch từng phần để chọn đúng căn cứ.
Câu hỏi thường gặp về cấp sổ cho đất lấn chiếm
Lấn sang đất đã cấp sổ của hàng xóm có được cấp sổ phần lấn không?
Khó. Hàng xóm có quyền đòi lại qua hòa giải tại UBND cấp xã và Tòa án; đất đang tranh chấp không được cấp Giấy chứng nhận (Điều 151).
Đất lấn chiếm từ năm 2016 có cách nào được cấp sổ không?
Không có căn cứ cấp theo Điều 139 vì vi phạm sau 01/7/2014. Người sử dụng còn có thể bị xử phạt và buộc khôi phục tình trạng ban đầu.
Đất lấn ra bờ kênh, mương thủy lợi có được cấp sổ không?
Nếu phần đất nằm trong hành lang bảo vệ công trình đã được công bố, cắm mốc thì bị thu hồi theo khoản 1 Điều 139, trừ khi quy hoạch đã điều chỉnh ra khỏi hành lang.
Căn cứ pháp lý
- Luật Đất đai số 31/2024/QH15 (Điều 139, Điều 151).
- Nghị định số 103/2024/NĐ-CP quy định về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất (đã được sửa đổi, bổ sung).
- Nghị định số 123/2024/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 281/2026/NĐ-CP.
Liên hệ Luật Dân Việt
Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:
- Hotline/Zalo: 0858.111.929
- Email: [email protected]
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
- Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.

