Bảo hộ kiểu dáng công nghiệp: Đối tượng, thời hạn và phạm vi quyền

Bảo hộ kiểu dáng công nghiệp là cơ chế Nhà nước trao độc quyền có thời hạn cho hình dáng bên ngoài của sản phẩm. Bốn điểm cần nắm: đối tượng, ngoại lệ, thời điểm phát sinh quyền và phạm vi quyền.

Trả lời nhanh: Bảo hộ kiểu dáng công nghiệp áp dụng cho hình dáng bên ngoài của sản phẩm có tính mới, tính sáng tạo, khả năng áp dụng công nghiệp. Quyền chủ yếu phát sinh khi Cục Sở hữu trí tuệ cấp bằng, hiệu lực đến hết 5 năm kể từ ngày nộp đơn, gia hạn tối đa hai lần, mỗi lần 5 năm.

Kiểu dáng công nghiệp là gì và đối tượng nào được bảo hộ?

Theo khoản 13 Điều 4 Luật Sở hữu trí tuệ (sửa đổi bởi Luật 131/2025/QH15), kiểu dáng công nghiệp là hình dáng bên ngoài của toàn bộ hoặc một phần sản phẩm, dưới dạng vật lý hoặc phi vật lý, thể hiện bằng hình khối, đường nét, màu sắc hoặc sự kết hợp các yếu tố này, nhìn thấy được khi khai thác công dụng. Ví dụ: vỏ máy xay, chai mỹ phẩm, mẫu ghế, vành xe, ốp lưng điện thoại.

Để được cấp bằng, kiểu dáng phải đáp ứng ba điều kiện của Điều 63: tính mới, tính sáng tạo và khả năng áp dụng công nghiệp.

Những hình dáng không được bảo hộ kiểu dáng công nghiệp

Điều 64 loại trừ ba nhóm đối tượng khỏi bảo hộ kiểu dáng công nghiệp:

  • Hình dáng do đặc tính kỹ thuật bắt buộc phải có, như ren bu lông, chân cắm tiêu chuẩn của phích điện.
  • Hình dáng công trình xây dựng dân dụng hoặc công nghiệp, như mặt tiền tòa nhà, nhà xưởng.
  • Hình dáng không nhìn thấy được khi sử dụng, như linh kiện nằm kín trong vỏ máy.

Quyền đối với kiểu dáng phát sinh từ văn bằng bảo hộ

Quyền đối với kiểu dáng công nghiệp xác lập trên cơ sở văn bằng do Cục Sở hữu trí tuệ cấp hoặc đăng ký quốc tế La Hay được công nhận (Điều 6); bán trước không tạo ra quyền. Các mốc của đơn:

  1. Thẩm định hình thức: 01 tháng kể từ ngày nộp đơn.
  2. Công bố đơn khi đạt yêu cầu; người thứ ba có 03 tháng để phản đối (Điều 112a).
  3. Thẩm định nội dung: 05 tháng kể từ ngày công bố (Điều 119 sửa đổi).
  4. Cấp bằng dạng điện tử sau khi chủ đơn nộp lệ phí theo thông báo.

Lưu ý cho từng giai đoạn xem đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp cần lưu ý gì.

Thời hạn bảo hộ kiểu dáng công nghiệp

Thời hạn bảo hộ kiểu dáng công nghiệp tính từ ngày cấp đến hết 5 năm kể từ ngày nộp đơn, gia hạn hai lần liên tiếp, mỗi lần 5 năm (Điều 93), tối đa 15 năm. Không gia hạn đúng hạn, văn bằng chấm dứt hiệu lực (Điều 95).

Phạm vi và giới hạn của quyền bảo hộ kiểu dáng

Phạm vi bảo hộ kiểu dáng xác định theo bộ ảnh chụp, bản vẽ, bản mô tả trong văn bằng, có hiệu lực trên toàn lãnh thổ Việt Nam; chủ bằng được ngăn sản phẩm mang kiểu dáng trùng hoặc không khác biệt đáng kể (Điều 124). Giới hạn của quyền:

  • Ngoại lệ (khoản 2 Điều 125): dùng phi thương mại, nghiên cứu, thử nghiệm; lưu thông sản phẩm do chủ bằng hoặc người được phép đưa ra thị trường.
  • Người sử dụng trước (Điều 134) được tiếp tục trong phạm vi cũ.
  • Nguy cơ bị hủy bỏ: người khác có thể yêu cầu hủy bỏ bằng kiểu dáng trong suốt thời hạn bảo hộ nếu có căn cứ, ví dụ thiếu tính mới (khoản 3 Điều 96).
  • Lãnh thổ: muốn bảo hộ ở nước ngoài phải nộp đơn tại nước đó hoặc qua La Hay.

Giá trị của văn bằng với doanh nghiệp xem thêm tầm quan trọng của bảo hộ kiểu dáng công nghiệp.

Luật Dân Việt hỗ trợ đánh giá mẫu và làm thủ tục bảo hộ kiểu dáng khi bạn cần.

Câu hỏi thường gặp về bảo hộ kiểu dáng công nghiệp

Sau khi bằng đã cấp, người khác còn phản đối được không?

Không, vì thủ tục phản đối chỉ áp dụng trong 03 tháng kể từ ngày công bố đơn (Điều 112a). Sau khi cấp bằng, người có căn cứ chỉ có thể yêu cầu hủy bỏ văn bằng (Điều 96).

Bằng kiểu dáng bị chấm dứt hiệu lực trong trường hợp nào?

Thường gặp nhất là không nộp lệ phí gia hạn đúng hạn; ngoài ra là chủ bằng tuyên bố từ bỏ, hoặc không còn tồn tại mà không có người kế thừa hợp pháp (Điều 95).

Tự làm sản phẩm theo mẫu đã được bảo hộ để dùng trong gia đình có vi phạm không?

Không. Sử dụng nhằm phục vụ nhu cầu cá nhân, phi thương mại không bị coi là xâm phạm (khoản 2 Điều 125); bán ra thị trường thì khác.

Căn cứ pháp lý

  • Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 36/2009/QH12, Luật số 42/2019/QH14, Luật số 07/2022/QH15 và Luật số 131/2025/QH15 (Điều 4, 6, 63, 64, 93, 95, 96, 112a, 124, 125, 134).
  • Nghị định số 65/2023/NĐ-CP về sở hữu công nghiệp, sửa đổi bởi Nghị định số 100/2026/NĐ-CP.
  • Thông tư số 10/2026/TT-BKHCN quy định chi tiết Luật Sở hữu trí tuệ và biện pháp thi hành.
  • Thỏa ước La Hay về đăng ký quốc tế kiểu dáng công nghiệp.

Liên hệ Luật Dân Việt

Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:

  • Hotline/Zalo: 0858.111.929
  • Email: [email protected]
  • Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
  • Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.

Share:

Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn
Picture of Luật Dân Việt

Luật Dân Việt

Luôn đồng hành và hỗ trợ tư vấn pháp lý tới mọi người !

Tin mới

Bài viết liên quan