Nội dung chính
ToggleCách đăng ký sở hữu trí tuệ tại Việt Nam không chỉ có một lối đi là nộp hồ sơ tại Cục Sở hữu trí tuệ. Quyền còn có thể đến từ đăng ký quốc tế hoặc tự phát sinh.
Trả lời nhanh: Có ba con đường: (1) nộp đơn quốc gia tại Cục Sở hữu trí tuệ hoặc Cục Bản quyền tác giả; (2) đăng ký quốc tế Madrid (nhãn hiệu), PCT (sáng chế), La Hay (kiểu dáng) chỉ định Việt Nam; (3) quyền tự phát sinh: quyền tác giả, tên thương mại, bí mật kinh doanh, nhãn hiệu nổi tiếng.
Cách đăng ký sở hữu trí tuệ tại Việt Nam xuất phát từ nguyên tắc lãnh thổ
Quyền sở hữu trí tuệ chỉ có hiệu lực trong lãnh thổ nước đã xác lập quyền; văn bằng cấp ở nước khác không tự động được bảo vệ tại Việt Nam. Căn cứ phát sinh quyền của từng đối tượng được quy định tại Điều 6 Luật Sở hữu trí tuệ.
Con đường 1: Nộp đơn quốc gia tại Việt Nam
Đơn quốc gia là cách phổ biến nhất: nhãn hiệu, sáng chế, kiểu dáng nộp tại Cục Sở hữu trí tuệ; quyền tác giả nộp tại Cục Bản quyền tác giả. Ai được tự nộp phụ thuộc nơi cư trú, không phụ thuộc quốc tịch:
- Chủ thể Việt Nam, người nước ngoài thường trú, tổ chức nước ngoài có cơ sở sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam: tự nộp hoặc ủy quyền bằng văn bản (Điều 107).
- Các chủ thể nước ngoài còn lại: nộp qua đại diện hợp pháp tại Việt Nam (khoản 2 Điều 89).
Đơn đầu tiên ở nước thành viên Công ước Paris cho quyền ưu tiên 06 tháng (nhãn hiệu, kiểu dáng) hoặc 12 tháng (sáng chế). Văn bản điều chỉnh từng thủ tục có trong bài luật đăng ký sở hữu trí tuệ.
Con đường 2: Đăng ký quốc tế có chỉ định Việt Nam
Đăng ký quốc tế là cơ chế nộp một đơn qua WIPO rồi chỉ định các nước, trong đó có Việt Nam:
| Hệ thống | Đối tượng | Điểm cần nhớ với Việt Nam |
|---|---|---|
| Nghị định thư Madrid | Nhãn hiệu | Phí riêng 3.600.000 đồng/nhóm nộp qua WIPO; Cục có 12 tháng để từ chối tạm thời |
| Hiệp ước PCT | Sáng chế | Vào giai đoạn quốc gia trong 31 tháng từ ngày ưu tiên; Cục thẩm định như đơn quốc gia |
| Thỏa ước La Hay | Kiểu dáng công nghiệp | Thời hạn từ chối 06 tháng từ ngày công bố quốc tế; bảo hộ tối đa 15 năm |
Với Madrid và La Hay, Cục không từ chối trong thời hạn thì đăng ký quốc tế có hiệu lực tại Việt Nam.
Con đường 3: Quyền tự phát sinh, không cần nộp đơn
Quyền tự phát sinh là quyền có được không qua đăng ký, nên chủ sở hữu phải tự giữ chứng cứ. Quyền tác giả phát sinh khi tác phẩm được định hình (đăng ký chỉ để có giấy chứng nhận); tên thương mại phát sinh từ sử dụng hợp pháp; bí mật kinh doanh cần biện pháp bảo mật. Nhãn hiệu nổi tiếng phải chứng minh tiêu chí Điều 75 trong từng vụ việc, nên không thay được đơn đăng ký.
Chọn cách đăng ký sở hữu trí tuệ theo tình huống
Lựa chọn phụ thuộc nơi đặt trụ sở và số thị trường:
- Doanh nghiệp Việt Nam bán trong nước: nộp đơn quốc gia sớm theo nguyên tắc nộp đơn đầu tiên (Điều 90).
- Doanh nghiệp nước ngoài cần nhiều thị trường: dùng Madrid, La Hay; chỉ cần Việt Nam thì nộp đơn quốc gia qua đại diện.
- Doanh nghiệp FDI: pháp nhân tại Việt Nam được tự nộp; công ty mẹ ở nước ngoài nộp qua đại diện.
- Sáng chế chưa chốt thị trường: đơn PCT giúp lùi quyết định đến tháng thứ 31.
Cách tách một sản phẩm thành từng đối tượng có trong bài đăng ký sở hữu trí tuệ sản phẩm tại Việt Nam.
Luật Dân Việt có thể giúp bạn chọn con đường phù hợp và chuẩn bị hồ sơ đơn quốc gia.
Câu hỏi thường gặp về cách đăng ký sở hữu trí tuệ tại Việt Nam
Đơn PCT có phải là "bằng sáng chế quốc tế" không?
Không. Đơn PCT chỉ giữ ngày nộp đơn cho các nước được chỉ định; muốn được bảo hộ tại Việt Nam, chủ đơn phải vào giai đoạn quốc gia và được Cục cấp bằng.
Tên thương mại đang dùng có cản được người khác đăng ký nhãn hiệu trùng không?
Có thể. Theo Điều 74, dấu hiệu trùng hoặc tương tự tên thương mại đang được sử dụng của người khác, nếu gây nhầm lẫn về nguồn gốc, không có khả năng phân biệt; bạn cần chứng cứ sử dụng trước.
Tác phẩm của tác giả nước ngoài có được bảo hộ tại Việt Nam không?
Có, nếu thuộc diện bảo hộ theo điều ước mà Việt Nam là thành viên như Công ước Berne (Điều 13); việc đăng ký tại Cục Bản quyền tác giả là tự nguyện.
Căn cứ pháp lý
- Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 36/2009/QH12, Luật số 42/2019/QH14, Luật số 07/2022/QH15 và Luật số 131/2025/QH15 (Điều 6, 13, 74, 75, 89, 90, 107).
- Nghị định số 65/2023/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 100/2026/NĐ-CP.
- Nghị định thư Madrid; Hiệp ước hợp tác về sáng chế (PCT); Thỏa ước La Hay về đăng ký quốc tế kiểu dáng công nghiệp.
- Công ước Paris về bảo hộ sở hữu công nghiệp; Công ước Berne về bảo hộ tác phẩm văn học và nghệ thuật.
Liên hệ Luật Dân Việt
Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:
- Hotline/Zalo: 0858.111.929
- Email: [email protected]
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
- Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.