Nội dung chính
ToggleCách mua bán đất khi chưa có Sổ đỏ được nhiều người tìm vì đất chưa có sổ thường rẻ hơn. Luật không cho chuyển nhượng đất chưa có Giấy chứng nhận, nên cách an toàn là chia giao dịch thành hai giai đoạn: làm sổ trước, chuyển nhượng sau.
Trả lời nhanh: Người bán phải đề nghị cấp Giấy chứng nhận lần đầu và nộp xong nghĩa vụ tài chính; khi có sổ, hai bên mới ký hợp đồng chuyển nhượng có công chứng hoặc chứng thực rồi đăng ký biến động. Trong thời gian chờ, hai bên chỉ nên ký hợp đồng đặt cọc, không trả hết tiền bằng giấy tay.
Vì sao phải làm sổ trước khi mua bán đất chưa có Sổ đỏ?
Đất chưa có Sổ đỏ không đáp ứng điều kiện chuyển nhượng tại điểm a khoản 1 Điều 45 Luật Đất đai 2024. Công chứng viên không công chứng hợp đồng, Văn phòng đăng ký đất đai không sang tên, và hành vi chuyển nhượng khi chưa đủ điều kiện còn bị xử phạt; mức phạt được phân tích tại bài chế tài khi bán đất chưa được cấp sổ. Trước đây Điều 188 Luật Đất đai 2013 cũng yêu cầu như vậy.
Trước tiên: xác định đất có làm được sổ hay không
Khả năng cấp sổ quyết định toàn bộ giao dịch. Mỗi nhóm đất có căn cứ khác nhau:
| Tình trạng đất | Căn cứ xét cấp sổ | Điểm cần lưu ý |
|---|---|---|
| Có giấy tờ về quyền sử dụng đất | Điều 137 Luật Đất đai 2024 | Giấy tờ đúng tên hoặc chứng minh được việc chuyển quyền |
| Không có giấy tờ, sử dụng ổn định trước 01/7/2014 | Điều 138 | Không vi phạm, không tranh chấp; tiền sử dụng đất tính theo tỷ lệ % |
| Lấn, chiếm hoặc sử dụng sai mục đích trước 01/7/2014 | Điều 139 | Chỉ xét cấp trong trường hợp luật cho phép |
| Được giao không đúng thẩm quyền | Điều 140 | Phụ thuộc mốc thời điểm được giao |
| Đất đã có quyết định thu hồi, đất công ích, đất thuê lại của người sử dụng đất khác | Điều 151 | Không được cấp sổ, không nên đặt cọc |
Đất thuộc dòng cuối thì nên dừng giao dịch. Nếu người bán được ghi nợ tiền sử dụng đất khi cấp sổ, khoản nợ phải nộp đủ trước khi chuyển nhượng (khoản 5 Điều 45).
Quy trình mua bán đất chưa có Sổ đỏ qua 6 bước
Toàn bộ quy trình gồm các bước:
- Hai bên ký hợp đồng đặt cọc, nêu rõ nghĩa vụ làm sổ của người bán.
- Người bán nộp hồ sơ cấp Giấy chứng nhận lần đầu tại bộ phận một cửa trong tỉnh hoặc trực tuyến.
- Người bán nộp nghĩa vụ tài chính theo thông báo (nếu có) và nhận sổ.
- Hai bên ký hợp đồng chuyển nhượng tại tổ chức hành nghề công chứng hoặc UBND cấp xã.
- Kê khai thuế thu nhập cá nhân, lệ phí trước bạ.
- Người mua nộp hồ sơ đăng ký biến động trong 30 ngày kể từ ngày có biến động.
Điều khoản cần có trong hợp đồng đặt cọc chờ cấp sổ
Hợp đồng đặt cọc bảo vệ người mua trong thời gian chờ sổ, nên có:
- Hạn chót người bán phải nộp hồ sơ và nhận Giấy chứng nhận.
- Bên chịu tiền sử dụng đất, lệ phí cấp sổ; khoản nào người mua ứng trước thì trừ vào giá.
- Đơn giá theo m² ghi trên sổ.
- Hướng xử lý khi hồ sơ bị từ chối: trả lại cọc, có hay không phạt cọc (Điều 328 Bộ luật Dân sự 2015).
Ngoại lệ: giao dịch bằng giấy tờ có chữ ký các bên lập trước 01/8/2024 với thửa đất chưa có sổ, bên chuyển nhượng có giấy tờ thuộc Điều 137 và không phát sinh tranh chấp thì người nhận được xét cấp sổ trực tiếp (khoản 5 Điều 137); giao dịch mới không áp dụng. Trường hợp luật cho phép giao dịch không cần sổ xem tại những giao dịch đất đai được làm khi chưa có Giấy chứng nhận.
Luật Dân Việt hỗ trợ người mua lẫn người bán xác định nhóm đất, chuẩn bị hồ sơ làm sổ và lập văn bản đặt cọc theo từng mốc. Quy định có thể thay đổi; thủ tục, thời hạn cụ thể thực hiện theo quy định của UBND cấp tỉnh nơi có đất.
Câu hỏi thường gặp khi mua đất chưa có Sổ đỏ
Người mua có thể ứng tiền để người bán nộp tiền sử dụng đất không?
Có thể, nếu hai bên thỏa thuận. Nên lập biên nhận ghi rõ khoản ứng được trừ vào giá và giữ bản sao chứng từ nộp tiền.
Sổ cấp ra có diện tích khác giấy tay thì thanh toán theo số nào?
Theo thỏa thuận của hai bên. Nếu hợp đồng đặt cọc đã ghi đơn giá theo m² trên Giấy chứng nhận, giá cuối cùng tính theo diện tích được cấp sổ.
Mua đất chưa có sổ do nhiều anh em cùng thừa kế thì cần ai ký?
Các đồng thừa kế phải khai nhận hoặc thỏa thuận phân chia di sản, được cấp sổ ghi tên những người có chung quyền, sau đó tất cả cùng ký (hoặc ủy quyền) hợp đồng chuyển nhượng.
Căn cứ pháp lý
- Luật Đất đai số 31/2024/QH15 (Điều 45, Điều 133, Điều 137 đến Điều 140, Điều 151).
- Nghị định số 101/2024/NĐ-CP về đăng ký, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất (đã được sửa đổi, bổ sung).
- Nghị định số 103/2024/NĐ-CP quy định về tiền sử dụng đất, tiền thuê đất (đã được sửa đổi, bổ sung).
- Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13 (Điều 328).
Liên hệ Luật Dân Việt
Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:
- Hotline/Zalo: 0858.111.929
- Email: [email protected]
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
- Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.


