Nội dung chính
ToggleĐăng ký sở hữu trí tuệ hình ảnh hoàn toàn làm được, nhưng "hình ảnh" có thể là ảnh chụp, tranh vẽ hay biểu tượng in trên bao bì, và mỗi loại đi theo một con đường pháp lý riêng. Chọn sai hình thức, bạn vẫn tốn chi phí mà không ngăn được người khác dùng hình đó trên hàng hóa.
Trả lời nhanh: Được. Ảnh chụp được bảo hộ là tác phẩm nhiếp ảnh, hình vẽ là tác phẩm mỹ thuật; quyền tác giả phát sinh ngay khi hình được tạo ra và định hình, còn đăng ký tại Cục Bản quyền tác giả là tự nguyện để có chứng cứ. Hình dùng làm logo cho sản phẩm, dịch vụ thì cần đăng ký nhãn hiệu tại Cục Sở hữu trí tuệ.
Đăng ký sở hữu trí tuệ hình ảnh theo những hình thức nào?
Hình thức bảo hộ phụ thuộc vào việc hình ảnh là tác phẩm sáng tạo hay dấu hiệu phân biệt hàng hóa, dịch vụ.
| Loại hình ảnh | Hình thức bảo hộ | Nơi đăng ký | Phải đăng ký mới có quyền? |
|---|---|---|---|
| Ảnh chụp | Tác phẩm nhiếp ảnh | Cục Bản quyền tác giả | Không |
| Tranh, hình vẽ, minh họa số | Tác phẩm mỹ thuật | Cục Bản quyền tác giả | Không |
| Hình làm logo | Nhãn hiệu | Cục Sở hữu trí tuệ | Có (trừ nhãn hiệu nổi tiếng) |
| Biểu tượng đồ họa, giao diện | Kiểu dáng công nghiệp | Cục Sở hữu trí tuệ | Có |
Giấy chứng nhận quyền tác giả không thay được văn bằng nhãn hiệu. Nghị định 22/2018/NĐ-CP trong các hướng dẫn cũ nay đã được thay bằng Nghị định 17/2023/NĐ-CP.
Điều kiện để hình ảnh được bảo hộ quyền tác giả
Một hình ảnh được bảo hộ khi do chính tác giả sáng tạo và đã được định hình, không phụ thuộc giá trị nghệ thuật hay việc đã công bố.
- Tự sáng tạo và đã định hình: tự chụp, tự vẽ, lưu thành file hoặc bản in.
- Không bảo hộ ý tưởng: góc chụp, phong cách không thuộc độc quyền của ai.
- Hình do AI tạo ra: chỉ được bảo hộ khi con người có đóng góp sáng tạo đáng kể, quyết định (Nghị định 134/2026/NĐ-CP).
- Không trái đạo đức xã hội, trật tự công cộng (Điều 8).
Ảnh chụp theo nhiệm vụ hoặc hợp đồng thuê thuộc sở hữu của bên giao, bên thuê, trừ trường hợp có thỏa thuận khác (Điều 39); người chụp vẫn được ghi tên tác giả.
Hồ sơ và thời hạn bảo hộ quyền tác giả hình ảnh
Hồ sơ đăng ký theo Điều 50 Luật Sở hữu trí tuệ (sửa đổi năm 2025) gồm:
- Tờ khai do tác giả hoặc chủ sở hữu ký tên hoặc điểm chỉ.
- Bản sao tác phẩm (bản in hoặc file hình).
- Văn bản ủy quyền, nếu nộp qua người khác.
- Tài liệu chứng minh quyền, nếu người nộp không phải tác giả (hợp đồng thuê chụp, chuyển nhượng).
Thời hạn cấp và mức phí theo quy định hiện hành. Người được cấp giấy chứng nhận không phải chứng minh quyền khi tranh chấp, trừ khi có chứng cứ ngược lại (Điều 49). Các con đường bảo hộ khác được so sánh tại bài các hình thức đăng ký sở hữu trí tuệ theo luật sửa đổi 2025.
Thời hạn bảo hộ (Điều 27): tác phẩm nhiếp ảnh 75 năm kể từ khi công bố lần đầu; chưa công bố trong 25 năm kể từ khi định hình thì 100 năm kể từ khi định hình. Tranh, hình vẽ thông thường được bảo hộ suốt cuộc đời tác giả và 50 năm tiếp theo năm tác giả chết.
Ảnh có người: quyền của người được chụp
Ảnh chân dung chứa hai lớp quyền: quyền tác giả của người chụp và quyền của cá nhân đối với hình ảnh của mình. Theo Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015, sử dụng hình ảnh của một người phải được người đó đồng ý, trừ một số trường hợp luật định; dùng vì mục đích thương mại thì phải trả thù lao, trừ khi có thỏa thuận khác.
Hình lãnh tụ, anh hùng dân tộc, danh nhân không được bảo hộ làm nhãn hiệu (Điều 73). Khoản nộp Nhà nước cho từng thủ tục có tại bài đăng ký sở hữu trí tuệ bao nhiêu tiền.
Luật Dân Việt có thể giúp bạn xác định hình thức bảo hộ phù hợp cho hình ảnh và chuẩn bị hồ sơ.
Câu hỏi thường gặp về đăng ký sở hữu trí tuệ hình ảnh
Ảnh đăng mạng xã hội bị người khác lấy dùng khi chưa đăng ký thì có xử lý được không?
Được. Quyền tác giả phát sinh từ lúc chụp; bạn chứng minh bằng file gốc, dữ liệu máy ảnh. Có thể yêu cầu gỡ bỏ, đề nghị xử phạt hoặc khởi kiện.
Chỉnh sửa ảnh của người khác thành hình mới có đăng ký được không?
Hình mới là tác phẩm phái sinh, chỉ được bảo hộ nếu không gây phương hại đến quyền tác giả của ảnh gốc (Điều 14); cần chủ sở hữu ảnh gốc cho phép.
Có cần chèn watermark lên ảnh thì mới được bảo hộ không?
Không. Bảo hộ không phụ thuộc ký hiệu; watermark chỉ giúp răn đe và làm chứng cứ.
Căn cứ pháp lý
- Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 36/2009/QH12, Luật số 42/2019/QH14, Luật số 07/2022/QH15 và Luật số 131/2025/QH15 (Điều 6, 8, 14, 27, 39, 49, 50, 73).
- Nghị định số 17/2023/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 134/2026/NĐ-CP.
- Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13 (Điều 32).
- Nghị định số 341/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan.
Liên hệ Luật Dân Việt
Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:
- Hotline/Zalo: 0858.111.929
- Email: [email protected]
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
- Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.