Đất nhỏ hơn diện tích tối thiểu vẫn được tách thửa khi nào? Quy định 2026

Đất nhỏ hơn diện tích tối thiểu vẫn được tách thửa trong một tình huống cụ thể: phần đất tách ra không đứng riêng mà được nhập ngay vào thửa đất bên cạnh. Cách làm này giúp việc mua bán một dải đất nhỏ giữa hai nhà liền kề được sang tên hợp pháp.

Trả lời nhanh: Có, nhưng chỉ khi tách kèm hợp thửa. Theo điểm a khoản 2 Điều 220 Luật Đất đai 2024, thửa đất được tách có diện tích nhỏ hơn mức tối thiểu do UBND cấp tỉnh quy định thì phải đồng thời hợp với thửa đất liền kề. Phần đất nhỏ không được cấp sổ riêng; sổ mới cấp cho thửa sau khi hợp.

Vì sao đất nhỏ hơn diện tích tối thiểu vẫn được tách thửa?

Tách kèm hợp thửa là ngoại lệ hợp pháp vì diện tích tối thiểu nhằm ngăn tạo ra thửa đất quá nhỏ. Khi phần đất tách ra được nhập vào thửa liền kề, không có thửa "manh mún" mới. Trước đây quy định này nằm ở Nghị định 43/2014/NĐ-CP; nay được ghi thẳng trong Luật Đất đai 2024, còn mức diện tích, kích thước cụ thể do tỉnh quy định theo khoản 4 Điều 220.

Ví dụ giả định: thửa A rộng 100 m², chủ đất bán 15 m² phía sau cho chủ thửa B liền kề. Phần 15 m² không thể thành thửa riêng nhưng có thể tách khỏi thửa A và hợp vào thửa B trong cùng một hồ sơ.

Điều kiện để tách thửa đất nhỏ hơn diện tích tối thiểu

Cả thửa bị tách và thửa nhận phần đất đều phải đạt điều kiện:

Yêu cầu Nội dung cần kiểm tra
Thửa bị tách Có Giấy chứng nhận, còn thời hạn, không tranh chấp, kê biên, biện pháp khẩn cấp tạm thời
Phần còn lại của thửa bị tách Vẫn bảo đảm diện tích tối thiểu và có lối đi ra đường công cộng
Thửa nhận phần đất Liền kề, đã có Giấy chứng nhận
Điều kiện hợp thửa Cùng mục đích sử dụng, cùng thời hạn, cùng hình thức trả tiền thuê đất (khoản 3 Điều 220)

Hai thửa khác mục đích hoặc thời hạn thì phải làm đồng thời thủ tục chuyển mục đích hoặc điều chỉnh thời hạn.

Các bước tách thửa nhỏ hơn diện tích tối thiểu kèm hợp thửa

  1. Đo đạc, lập bản vẽ thể hiện thửa bị tách và thửa sau hợp.
  2. Ký hợp đồng chuyển nhượng hoặc tặng cho phần đất, công chứng hoặc chứng thực theo quy định.
  3. Nộp chung hồ sơ tách thửa, hợp thửa và đăng ký biến động tại bộ phận một cửa hoặc trực tuyến.
  4. Nộp thuế, lệ phí phát sinh từ việc chuyển nhượng hoặc tặng cho phần đất.
  5. Bên nhận đất được cấp sổ cho thửa đã hợp; bên chuyển giao nhận sổ cho phần còn lại.

Số ngày xử lý hồ sơ do từng tỉnh công bố; khoảng thời gian chờ đo đạc và nộp thuế được tính riêng.

Trường hợp đất nhỏ hơn mức tối thiểu không tách được

Tách thửa nhỏ bị từ chối khi không có thửa liền kề để hợp, thường gặp ở các tình huống:

  • Bán một phần đất nhỏ cho người không có đất liền kề.
  • Chia thừa kế, chia cho các con thành nhiều phần cùng dưới mức tối thiểu.
  • Phân chia theo bản án, quyết định của Tòa án không bảo đảm điều kiện, diện tích, kích thước tách thửa (điểm c khoản 2 Điều 220); riêng bản án có hiệu lực trước 01/8/2024 được xử lý theo khoản 3 Điều 11 Nghị quyết 254/2025/QH15.

Khi không tách được, các bên có thể cùng đứng tên chung trên một Giấy chứng nhận. Mức tối thiểu của từng tỉnh sau sắp xếp có thể tra theo hướng dẫn cách tra mức tối thiểu theo tỉnh mới; với thửa nhỏ đã hình thành từ trước, xem trường hợp thửa đất nhỏ có từ trước vẫn được làm sổ.

Quy định có thể thay đổi; thủ tục, thời hạn cụ thể thực hiện theo quy định của UBND cấp tỉnh nơi có đất. Trước khi trả tiền mua dải đất liền kề, bạn có thể đề nghị Luật Dân Việt rà soát giúp điều kiện hợp thửa của hai thửa đất.

Câu hỏi thường gặp về tách thửa kèm hợp thửa

Mua phần đất nhỏ nhưng thửa của tôi đang thế chấp ngân hàng thì có hợp thửa được không?

Thửa sau hợp khác với tài sản đang bảo đảm, nên thực tế bạn thường phải thống nhất với ngân hàng nhận thế chấp trước khi nộp hồ sơ.

Phần đất nhỏ là đất trồng cây, thửa của tôi là đất ở thì có hợp được không?

Thông thường bạn phải xin chuyển mục đích phần đất trồng cây đồng thời với hợp thửa và nộp nghĩa vụ tài chính phát sinh.

Đã mua phần đất nhỏ bằng giấy viết tay từ lâu thì xử lý thế nào?

Hai bên nên ký lại hợp đồng có công chứng hoặc chứng thực rồi làm thủ tục tách kèm hợp thửa. Thông tin về mua bán thửa đất dưới mức tối thiểu có thể giúp bạn đánh giá thêm.

Căn cứ pháp lý

  • Luật Đất đai số 31/2024/QH15 (Điều 45, Điều 146, Điều 220).
  • Nghị quyết số 254/2025/QH15 quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai.
  • Nghị định số 101/2024/NĐ-CP quy định về điều tra cơ bản đất đai; đăng ký, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất và hệ thống thông tin đất đai (đã được sửa đổi, bổ sung).

Liên hệ Luật Dân Việt

Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:

  • Hotline/Zalo: 0858.111.929
  • Email: [email protected]
  • Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
  • Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.

Share:

Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn
Picture of Luật Dân Việt

Luật Dân Việt

Luôn đồng hành và hỗ trợ tư vấn pháp lý tới mọi người !

Tin mới

Bài viết liên quan