Nội dung chính
ToggleMức bồi thường nhà ở khi Nhà nước thu hồi đất được tính riêng với tiền bồi thường về đất. Quy định hiện hành nằm ở Điều 102 Luật Đất đai 2024 và Nghị định 88/2024/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung), thay cho Điều 89 Luật Đất đai 2013.
Trả lời nhanh: Nhà ở, công trình phục vụ đời sống của cá nhân, hộ gia đình phải tháo dỡ, phá dỡ khi thu hồi đất được bồi thường bằng giá trị xây dựng mới của nhà có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương, theo đơn giá do UBND cấp tỉnh ban hành. Nhà, công trình xây dựng khác bị phá dỡ một phần mà phần còn lại vẫn sử dụng được thì bồi thường theo thiệt hại thực tế.
Mức bồi thường nhà ở khi Nhà nước thu hồi đất theo Điều 102
Mức bồi thường nhà ở được xác định theo giá trị xây dựng mới nếu nhà phải phá dỡ toàn bộ hoặc phá dỡ một phần mà phần còn lại không bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật. Giá trị xây dựng mới tính theo diện tích xây dựng và đơn giá xây dựng nhà ở tương đương do UBND cấp tỉnh nơi có đất ban hành.
Ví dụ giả định: căn nhà có diện tích sàn 80 m², đơn giá xây dựng mới của loại nhà tương đương 6 triệu đồng/m². Tiền bồi thường về nhà ước tính: 80 × 6 triệu = 480 triệu đồng, chưa gồm tiền đất và các khoản hỗ trợ. Số liệu chỉ để minh họa.
Bồi thường nhà, công trình xây dựng khác
Nhà, công trình khác (kho, xưởng, chuồng trại…) chia hai trường hợp theo khoản 2 Điều 102. Nếu phải phá dỡ toàn bộ hoặc phần còn lại không bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật, mức bồi thường là giá trị xây dựng mới của công trình tương đương. Các trường hợp còn lại bồi thường theo thiệt hại thực tế; theo khoản 1 Điều 14 Nghị định 88/2024/NĐ-CP, mức này gồm:
- Giá trị hiện có của nhà, công trình bị thiệt hại, xác định theo tỷ lệ chất lượng còn lại.
- Cộng một khoản tính bằng tỷ lệ phần trăm trên giá trị hiện có, do UBND cấp tỉnh quy định.
- Tổng mức bồi thường không quá 100% giá trị xây dựng mới của công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương.
Công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội được bồi thường theo giá trị xây dựng mới của công trình tương đương.
Những trường hợp nhà không được bồi thường
Theo Điều 105 Luật Đất đai 2024, không bồi thường đối với:
| Trường hợp | Ghi chú |
|---|---|
| Tài sản tạo lập trái quy định của pháp luật | Ví dụ xây dựng vi phạm, lấn chiếm |
| Tài sản tạo lập trong thời hạn hiệu lực của thông báo thu hồi đất | Xây thêm, sửa sang để "đón" bồi thường |
| Công trình chủ sở hữu đã xác định không còn nhu cầu sử dụng trước khi có quyết định thu hồi | Không bồi thường phần công trình này |
| Phần công trình theo giấy phép có thời hạn đã hết hạn | Được hỗ trợ chi phí tháo dỡ, di dời |
| Thu hồi do vi phạm hoặc một số trường hợp tại Điều 81, Điều 82 | Không bồi thường tài sản |
Điều kiện về đất xem điều kiện bồi thường về nhà đất khi thu hồi.
Quy trình xác định tiền bồi thường nhà ở
Tiền bồi thường nhà ở được xác định qua các bước:
- Tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường kiểm đếm hiện trạng nhà, công trình; bạn ký biên bản kiểm đếm.
- Lập dự thảo phương án, áp đơn giá của tỉnh, niêm yết công khai để lấy ý kiến.
- Cơ quan có thẩm quyền (nhiều trường hợp là UBND cấp xã từ 01/7/2025) phê duyệt phương án.
- Chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ; sau đó bàn giao mặt bằng.
Hãy kiểm tra kỹ diện tích sàn, kết cấu, số tầng trong biên bản. Phần tiền đất được hướng dẫn tại bài cách xác định tiền bồi thường về đất; trình tự bàn giao xem thủ tục giải phóng mặt bằng.
Luật Dân Việt có thể giúp bạn đối chiếu số liệu nhà cửa trong phương án với đơn giá của tỉnh. Quy định có thể thay đổi; mức cụ thể thực hiện theo quy định của UBND cấp tỉnh nơi có đất.
Câu hỏi thường gặp về bồi thường nhà ở
Nhà bị cắt một phần, phần còn lại vẫn ở được thì bồi thường thế nào?
Phần bị phá dỡ được bồi thường theo quy định chi tiết của UBND cấp tỉnh. Nếu phần còn lại không bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật, nhà được bồi thường như phá dỡ toàn bộ.
Người đang thuê nhà có được nhận tiền bồi thường về nhà?
Không. Tiền bồi thường về nhà trả cho chủ sở hữu; người thuê giải quyết quyền lợi với chủ nhà theo hợp đồng thuê.
Đơn giá xây dựng mới lấy ở đâu?
Đơn giá do UBND cấp tỉnh ban hành; bạn có thể đề nghị tổ chức làm nhiệm vụ bồi thường cho biết văn bản áp dụng.
Căn cứ pháp lý
- Luật Đất đai số 31/2024/QH15 (Điều 102, Điều 105).
- Nghị định số 88/2024/NĐ-CP quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất (đã được sửa đổi, bổ sung).
- Nghị định số 151/2025/NĐ-CP về phân định thẩm quyền của chính quyền địa phương 2 cấp trong lĩnh vực đất đai.
- Nghị quyết số 254/2025/QH15 quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai.
Liên hệ Luật Dân Việt
Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:
- Hotline/Zalo: 0858.111.929
- Email: [email protected]
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
- Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.

