Tranh chấp thương hiệu: Dạng thường gặp, cách phòng ngừa và giải quyết

Tranh chấp thương hiệu thường bắt đầu khi tên, logo đã quen với khách hàng bỗng bị người khác đăng ký trước. Gốc rễ chung là quyền đối với nhãn hiệu chưa được xác lập đúng lúc, đúng nơi, đúng người đứng tên.

Trả lời nhanh: Tranh chấp thương hiệu thường xoay quanh nhãn hiệu, tên thương mại và tên miền trùng hoặc gây nhầm lẫn. Phòng ngừa tốt nhất là tra cứu, nộp đơn nhãn hiệu sớm, cả ở thị trường xuất khẩu. Khi phát sinh, bạn có thể thương lượng, phản đối đơn, yêu cầu hủy bỏ hoặc chấm dứt văn bằng, xử lý hành chính, khởi kiện hoặc dùng trọng tài.

Tranh chấp thương hiệu thường gặp ở những dạng nào?

Tranh chấp thương hiệu là xung đột về quyền đối với dấu hiệu nhận diện. Văn bằng cấp cho nhãn hiệu; tên thương mại, tên miền được bảo vệ theo cơ chế riêng.

Dạng tranh chấp Tình huống điển hình
Nhãn hiệu với nhãn hiệu Hai bên dùng tên gần giống cho sản phẩm cùng loại
Nhãn hiệu với tên thương mại Tên riêng của doanh nghiệp đang hoạt động bị người khác nộp đơn làm nhãn hiệu
Tên miền với nhãn hiệu Tên miền trùng nhãn hiệu bị chiếm giữ để bán lại, lợi dụng uy tín
Nội bộ, đối tác Thành viên sáng lập, đại lý, nhà thiết kế đứng tên thay doanh nghiệp
Ở nước ngoài Nhãn hiệu xuất khẩu bị đăng ký trước tại nước nhập khẩu

Nguyên nhân dẫn đến tranh chấp thương hiệu

Nguyên nhân phổ biến nhất là chậm nộp đơn, trong khi quyền đối với nhãn hiệu chủ yếu xác lập qua đăng ký theo nguyên tắc nộp đơn đầu tiên (Điều 90). Các nguyên nhân khác:

  • Không đăng ký ở nước xuất khẩu: văn bằng Việt Nam chỉ có hiệu lực tại Việt Nam.
  • Sai người đứng tên: đơn đứng tên cá nhân sáng lập, khi chia tách không rõ quyền của ai.
  • Bỏ qua tra cứu: chọn tên gần giống nhãn hiệu đã nộp đơn.

Cách phòng ngừa tranh chấp thương hiệu

Phòng ngừa tranh chấp thương hiệu là xác lập quyền trước khi đầu tư lớn:

  1. Tra cứu nhãn hiệu, tên doanh nghiệp và tên miền trước khi chốt tên.
  2. Nộp đơn đứng tên pháp nhân sử dụng, đủ nhóm sản phẩm hiện có và sắp ra mắt.
  3. Nộp đơn ở thị trường xuất khẩu trong 06 tháng ưu tiên, trực tiếp hoặc qua hệ thống Madrid.
  4. Theo dõi đơn mới công bố để phản đối kịp thời trong 03 tháng (Điều 112a).

Lợi ích của việc đứng tên độc quyền xem bài đăng ký độc quyền thương hiệu cho doanh nghiệp; nếu cần bảo hộ cả màu sắc, bao bì, xem đăng ký bộ nhận diện thương hiệu có cần thiết không.

Các cách giải quyết tranh chấp thương hiệu

Cách giải quyết tranh chấp thương hiệu tùy giai đoạn: đơn đang xét, văn bằng đã cấp hay hành vi đã diễn ra.

Cách giải quyết Dùng khi nào
Thương lượng, hòa giải Còn muốn hợp tác: chuyển nhượng, li-xăng
Phản đối đơn (Điều 112a) Đơn của bên kia đã công bố, chưa cấp văn bằng
Hủy bỏ văn bằng (Điều 96) Văn bằng cấp cho người không có quyền đăng ký, đơn nộp với dụng ý xấu; thời hiệu 05 năm từ ngày cấp, trừ trường hợp không trung thực
Chấm dứt hiệu lực (Điều 95) Nhãn hiệu không được sử dụng liên tục từ 05 năm trở lên
Xử lý hành chính Hành vi xâm phạm rõ ràng, cần chấm dứt nhanh
Tòa án, trọng tài Cần bồi thường thiệt hại hoặc tranh chấp hợp đồng

Đăng ký, chiếm giữ hoặc sử dụng tên miền trùng, tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hiệu, tên thương mại được bảo hộ của người khác để lợi dụng uy tín là cạnh tranh không lành mạnh (điểm d khoản 1 Điều 130). Nghị định 186/2026/NĐ-CP (từ 15/7/2026) bổ sung biện pháp chặn truy cập tên miền xâm phạm.

Luật Dân Việt hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá chứng cứ và chuẩn bị hồ sơ phản đối, yêu cầu hủy bỏ văn bằng.

Câu hỏi thường gặp về tranh chấp thương hiệu

Trọng tài thương mại có tuyên hủy được văn bằng nhãn hiệu không?

Không. Trọng tài giải quyết tranh chấp thương mại khi các bên có thỏa thuận trọng tài, như vi phạm hợp đồng li-xăng. Hủy bỏ, chấm dứt hiệu lực văn bằng là thủ tục tại Cục Sở hữu trí tuệ.

Đang tranh chấp thì có được tiếp tục bán hàng mang nhãn hiệu không?

Nếu bên kia đã được cấp văn bằng cho sản phẩm trùng, tiếp tục bán có nguy cơ bị coi là xâm phạm; theo yêu cầu của chủ văn bằng, Tòa án có thể áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời (Điều 206).

Thành viên sáng lập rời công ty nhưng văn bằng đứng tên cá nhân thì sao?

Người đứng tên văn bằng là chủ sở hữu. Muốn chuyển về công ty, hai bên ký hợp đồng chuyển nhượng và đăng ký tại Cục; chuyển nhượng chỉ có hiệu lực khi được đăng ký (khoản 1 Điều 148).

Căn cứ pháp lý

  • Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 36/2009/QH12, Luật số 42/2019/QH14, Luật số 07/2022/QH15 và Luật số 131/2025/QH15 (Điều 90, 95, 96, 112a, 130, 148, 206).
  • Nghị định số 65/2023/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 100/2026/NĐ-CP.
  • Nghị định số 99/2013/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 126/2021/NĐ-CP, Nghị định số 46/2024/NĐ-CP và Nghị định số 186/2026/NĐ-CP.
  • Bộ luật Tố tụng dân sự số 92/2015/QH13; Luật Trọng tài thương mại số 54/2010/QH12.

Liên hệ Luật Dân Việt

Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:

  • Hotline/Zalo: 0858.111.929
  • Email: [email protected]
  • Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
  • Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.

Share:

Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn
Picture of Luật Dân Việt

Luật Dân Việt

Luôn đồng hành và hỗ trợ tư vấn pháp lý tới mọi người !

Tin mới

Bài viết liên quan