Nội dung chính
ToggleÝ nghĩa của các thương hiệu nổi tiếng thường bắt đầu từ câu chuyện giản dị: tên người sáng lập, một từ ghép, một vị thần hay nhân vật văn học. Điều đáng học là cách những cái tên ấy tạo khả năng phân biệt – điều kiện cốt lõi để bảo hộ nhãn hiệu.
Trả lời nhanh: Nhiều thương hiệu nổi tiếng mang tên người sáng lập (Adidas), từ ghép (Lego), thần thoại (Nike) hay nhân vật văn học (Starbucks). Bài học là chọn tên tự tạo hoặc không mô tả sản phẩm. "Thương hiệu nổi tiếng" trong đời sống khác "nhãn hiệu nổi tiếng" theo luật, vốn phải đáp ứng tiêu chí Điều 75.
Ý nghĩa của các thương hiệu nổi tiếng qua câu chuyện tên gọi
Các câu chuyện tên gọi dưới đây được ghi nhận phổ biến:
- Adidas: ghép từ "Adi", tên gọi thân mật của nhà sáng lập Adolf Dassler, với ba chữ đầu họ "Das".
- Lego: rút từ cụm tiếng Đan Mạch "leg godt", nghĩa là "chơi thật vui" (play well).
- Nike: tên nữ thần chiến thắng trong thần thoại Hy Lạp.
- Samsung: trong tiếng Hàn nghĩa là "ba ngôi sao".
- Starbucks: lấy cảm hứng từ nhân vật Starbuck trong tiểu thuyết Moby-Dick.
Điểm chung: các tên này không mô tả sản phẩm, nên dễ nhớ và dễ được độc quyền.
Bài học đặt tên từ ý nghĩa của các thương hiệu nổi tiếng
Tên tốt cho kinh doanh phải là dấu hiệu có khả năng phân biệt theo Điều 72, 74 Luật Sở hữu trí tuệ:
| Cách đặt tên | Ví dụ | Khả năng phân biệt | Lưu ý pháp lý |
|---|---|---|---|
| Từ tự tạo, ghép | Lego, Adidas | Cao | Kiểm tra trùng, tương tự trước khi dùng |
| Từ có nghĩa, không liên quan sản phẩm | Nike, Starbucks | Cao | Tránh xung đột quyền tác giả về tên nhân vật, tác phẩm |
| Từ gợi ý, tượng trưng | Samsung | Trung bình đến cao | Không mô tả trực tiếp hàng hóa |
| Từ mô tả | "Giày Bền", "Cà Phê Ngon" | Thấp | Thường bị từ chối theo khoản 2 Điều 74 |
Trước khi chốt tên, bạn nên:
- Tra cứu nhãn hiệu đã đăng ký, xem bài cách kiểm tra thương hiệu đã đăng ký chưa;
- Tránh dấu hiệu bị cấm tại Điều 73 như quốc kỳ, quốc huy, tên, hình ảnh lãnh tụ, anh hùng dân tộc, danh nhân;
- Nộp đơn sớm, vì quyền xét theo nguyên tắc nộp đơn đầu tiên. Các lưu ý khi nộp đơn xem bài những gì cần lưu ý khi đăng ký sở hữu trí tuệ thương hiệu.
Thương hiệu nổi tiếng khác nhãn hiệu nổi tiếng theo luật
Nhãn hiệu nổi tiếng là nhãn hiệu được bộ phận công chúng có liên quan biết đến rộng rãi trên lãnh thổ Việt Nam (khoản 20 Điều 4, sửa đổi bởi Luật 07/2022/QH15). Còn "thương hiệu nổi tiếng" trên báo chí chỉ là cách nói về độ phổ biến.
Điều 75 nêu các tiêu chí, có thể xét một số hoặc tất cả: mức độ biết đến, phạm vi lưu hành, doanh số, thời gian sử dụng liên tục, uy tín, số quốc gia bảo hộ hoặc công nhận nổi tiếng, giá chuyển nhượng, li-xăng, giá trị đầu tư. Không có thủ tục đăng ký để "được cấp" danh hiệu này; việc công nhận gắn với từng vụ việc như thẩm định đơn, phản đối, hủy bỏ văn bằng, xử lý xâm phạm.
Quyền đặc biệt của nhãn hiệu nổi tiếng
Nhãn hiệu nổi tiếng được bảo hộ rộng hơn ở ba điểm:
- Không phụ thuộc đăng ký: quyền được xác lập trên cơ sở sử dụng (điểm a khoản 3 Điều 6).
- Chặn đơn của người khác: dấu hiệu trùng hoặc tương tự có thể bị từ chối, kể cả cho hàng hóa, dịch vụ khác loại trong trường hợp luật định (khoản 2 Điều 74), nếu nhãn hiệu đã nổi tiếng trước ngày nộp đơn của bên kia.
- Phạm vi xâm phạm rộng: dùng dấu hiệu trùng, tương tự cho hàng hóa, dịch vụ bất kỳ có thể là xâm phạm nếu gây nhầm lẫn về nguồn gốc hoặc ấn tượng sai lệch về mối quan hệ (Điều 129).
Đổi lại, chủ nhãn hiệu phải tự chứng minh bằng chứng cứ.
Luật Dân Việt có thể hỗ trợ bạn đánh giá khả năng phân biệt của tên dự kiến và nộp đơn nhãn hiệu.
Câu hỏi thường gặp về ý nghĩa và bảo hộ thương hiệu nổi tiếng
Danh hiệu "thương hiệu nổi tiếng" do bình chọn có giá trị như nhãn hiệu nổi tiếng không?
Không. Giải thưởng, bảng xếp hạng chỉ là chứng cứ tham khảo về uy tín; việc công nhận do cơ quan có thẩm quyền xem xét theo Điều 75.
Đặt tên theo thần thoại hay nhân vật văn học như Nike, Starbucks có đăng ký được không?
Thường được, nếu tên không mô tả sản phẩm và chưa ai nộp đơn trước. Nhân vật thuộc tác phẩm còn được bảo hộ quyền tác giả của người khác, thì đơn có thể bị từ chối (khoản 2 Điều 74).
Doanh nghiệp Việt Nam muốn được công nhận nhãn hiệu nổi tiếng cần chuẩn bị gì?
Nên lưu trữ có hệ thống số liệu doanh thu, hợp đồng phân phối, chi phí quảng cáo, văn bằng ở các nước, kết quả khảo sát người tiêu dùng theo tiêu chí Điều 75.
Căn cứ pháp lý
- Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 36/2009/QH12, Luật số 42/2019/QH14, Luật số 07/2022/QH15 và Luật số 131/2025/QH15 (Điều 4, 6, 72, 73, 74, 75, 129).
- Nghị định số 65/2023/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Sở hữu trí tuệ về sở hữu công nghiệp, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 100/2026/NĐ-CP.
- Thông tư số 10/2026/TT-BKHCN quy định chi tiết Luật Sở hữu trí tuệ.
Liên hệ Luật Dân Việt
Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:
- Hotline/Zalo: 0858.111.929
- Email: [email protected]
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
- Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.