3 quyền của người dân khi có đất thuộc quy hoạch theo luật hiện hành

Quyền của người dân khi có đất thuộc quy hoạch thường bị hiểu hẹp thành "chờ thu hồi". Thực tế, Luật Đất đai 2024 vẫn bảo vệ việc sử dụng đất đến khi có quyết định thu hồi.

Trả lời nhanh: Người có đất thuộc quy hoạch có ba quyền chính: tiếp tục sử dụng, sửa chữa nhà hiện có và xin giấy phép xây dựng có thời hạn; tiếp tục chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, để thừa kế; được bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất. Quá 02 năm chưa thu hồi mà không điều chỉnh, công bố thì hết bị hạn chế.

Quyền thứ nhất: tiếp tục sử dụng và xây dựng có thời hạn

Phạm vi quyền này tùy thửa đất đã vào kế hoạch sử dụng đất hằng năm hay chưa (Điều 76 Luật Đất đai 2024):

  • Mới có trong quy hoạch: sử dụng và thực hiện quyền như bình thường (khoản 4).
  • Đã có trong kế hoạch thu hồi, chuyển mục đích: không được xây mới nhà ở, công trình, trồng mới cây lâu năm; nếu có nhu cầu thì được xây dựng theo giấy phép xây dựng có thời hạn và cải tạo, sửa chữa nhà ở, công trình hiện có theo pháp luật xây dựng (khoản 6).

Giấy phép xây dựng có thời hạn là một loại giấy phép theo Luật Xây dựng 2025. Điều kiện cấp, quy mô và thời hạn tồn tại của công trình thực hiện theo pháp luật xây dựng và quy định của UBND cấp tỉnh; nên hỏi cơ quan cấp phép trước khi lập hồ sơ.

Hạn chế không kéo dài vô thời hạn: sau 02 năm liên tục mà chưa có quyết định thu hồi hoặc cho phép chuyển mục đích, cơ quan phê duyệt phải điều chỉnh, hủy bỏ và công bố; không điều chỉnh hoặc không công bố thì người sử dụng đất không còn bị hạn chế quyền (khoản 7). Xây nhà khi đó vẫn phải có giấy phép nếu thuộc diện cấp phép.

Quyền thứ hai: chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp đất thuộc quy hoạch

Đất thuộc quy hoạch vẫn được giao dịch vì khoản 1 Điều 45 không đặt tiêu chí quy hoạch; người nhận kế thừa luôn hạn chế của khoản 6 Điều 76. Trình tự cụ thể xem hướng dẫn sang tên đất thuộc quy hoạch; trước khi giao dịch, nên áp dụng các cách tra cứu nhà đất có nằm trong quy hoạch.

Quyền thứ ba: được bồi thường khi thu hồi đất thuộc quy hoạch

Khi có quyết định thu hồi, người đủ điều kiện tại khoản 1 Điều 95 được bồi thường:

Khoản được nhận Căn cứ Lưu ý
Bồi thường về đất Điều 95; Nghị quyết 254/2025/QH15 Giá theo bảng giá đất nhân hệ số điều chỉnh giá đất
Bồi thường nhà ở Điều 102 Phá dỡ toàn bộ hoặc phần còn lại không bảo đảm tiêu chuẩn: theo giá trị xây dựng mới
Cây trồng, vật nuôi Điều 103 Theo đơn giá của UBND cấp tỉnh
Hỗ trợ, tái định cư Điều 108–110, Điều 111 Theo từng trường hợp và quy định của UBND cấp tỉnh

Không phải tài sản nào cũng được bồi thường (Điều 105): tài sản tạo lập trái pháp luật hoặc sau khi có thông báo thu hồi; công trình xây theo giấy phép có thời hạn đã hết hạn chỉ được hỗ trợ tháo dỡ.

Quốc hội đã thông qua Luật Đất đai (sửa đổi) ngày 21/11/2026, có hiệu lực từ 01/7/2027; các quyền nêu trên đang xác định theo Luật Đất đai 2024.

Cách bảo vệ quyền lợi khi có đất thuộc quy hoạch

  1. Ghi lại năm thửa đất được đưa vào kế hoạch thu hồi để tính mốc 02 năm.
  2. Cần sửa chữa, xây tạm thì hỏi cơ quan cấp phép trước khi thi công.
  3. Lưu giấy phép, hóa đơn, hình ảnh tài sản trên đất làm căn cứ kiểm đếm.
  4. Đối chiếu dự thảo phương án bồi thường và góp ý trong thời gian niêm yết; không đồng ý quyết định thì khiếu nại, khởi kiện (Điều 237).

Luật Dân Việt có thể đọc giúp bạn văn bản quy hoạch hoặc phương án bồi thường để chỉ ra điểm cần góp ý.

Câu hỏi thường gặp về quyền khi có đất thuộc quy hoạch

Đất thuộc quy hoạch có phải nộp thuế sử dụng đất như bình thường không?

Có. Quy hoạch không làm thay đổi nghĩa vụ thuế sử dụng đất; diện miễn, giảm vẫn áp dụng như bình thường.

Giấy phép xây dựng có thời hạn đã hết hạn mà chưa thu hồi đất thì sao?

Chủ công trình thực hiện theo nội dung giấy phép và quy định của UBND cấp tỉnh; khi thu hồi đất, phần công trình có giấy phép đã hết hạn không được bồi thường, chủ sở hữu được hỗ trợ để tháo dỡ, phá dỡ, di dời (khoản 3 Điều 105).

Kế hoạch thu hồi bị hủy bỏ thì người dân biết ở đâu?

Việc điều chỉnh, hủy bỏ phải được công bố công khai (khoản 7 Điều 76). Bạn theo dõi cổng thông tin của UBND cấp tỉnh, cấp xã hoặc đề nghị cơ quan quản lý đất đai cung cấp thông tin.

Căn cứ pháp lý

  • Luật Đất đai số 31/2024/QH15 (Điều 45, 76, 95, 102, 103, 105, 108–111, 237).
  • Nghị quyết số 254/2025/QH15 quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai.
  • Luật Xây dựng số 135/2025/QH15.
  • Nghị định số 217/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Xây dựng về quản lý hoạt động xây dựng.
  • Nghị định số 88/2024/NĐ-CP quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất (đã được sửa đổi, bổ sung).

Liên hệ Luật Dân Việt

Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:

  • Hotline/Zalo: 0858.111.929
  • Email: [email protected]
  • Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
  • Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.

Share:

Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn
Picture of Luật Dân Việt

Luật Dân Việt

Luôn đồng hành và hỗ trợ tư vấn pháp lý tới mọi người !

Tin mới

Bài viết liên quan