Nội dung chính
ToggleCon có chung quyền sử dụng đất với cha mẹ hay không quyết định việc cha mẹ tự bán được thửa đất hay phải có con cùng ký. Sống chung hay có tên trong sổ hộ khẩu cũ chưa đủ để kết luận; cần xem nguồn gốc và thời điểm hình thành quyền.
Trả lời nhanh: Có thể gom thành 7 trường hợp: con là thành viên hộ gia đình khi hộ được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất hoặc nhận chuyển quyền trước 01/8/2024 (4 trường hợp); con được cha mẹ tặng cho một phần quyền, cùng hưởng thừa kế hoặc cùng cha mẹ nhận chuyển nhượng (3 trường hợp).
Con có chung quyền sử dụng đất với cha mẹ là gì?
Con có chung quyền sử dụng đất với cha mẹ là khi con cùng cha mẹ là chủ thể quyền trên cùng thửa, không chỉ ở nhờ. Luật không liệt kê "7 trường hợp"; đây là cách nhóm từ khoản 25 Điều 3 Luật Đất đai 2024 và các quan hệ dân sự tạo ra quyền chung.
Theo khoản 25 Điều 3, con chỉ là thành viên có chung quyền của hộ khi, vào lúc hộ được giao, cho thuê, công nhận hoặc nhận chuyển quyền (trước 01/8/2024), con có quan hệ hôn nhân, huyết thống hoặc nuôi dưỡng với các thành viên khác, đang sống chung và có quyền sử dụng đất chung. Sau mốc 01/8/2024 không còn phát sinh đất mới của "hộ"; hộ đã có đất thì có quyền và nghĩa vụ như cá nhân sử dụng đất (khoản 1 Điều 259).
4 trường hợp con có chung quyền trong đất hộ gia đình
Bốn trường hợp này đều đòi hỏi con sống chung, có quyền chung đúng thời điểm hộ có đất:
- Trường hợp 1 – hộ được Nhà nước giao đất, có thu hoặc không thu tiền; xem các trường hợp phải nộp tiền sử dụng đất.
- Trường hợp 2 – hộ được Nhà nước cho thuê đất.
- Trường hợp 3 – hộ được công nhận quyền sử dụng đất, tức được cấp Giấy chứng nhận cho đất đang sử dụng ổn định.
- Trường hợp 4 – hộ nhận chuyển quyền sử dụng đất (nhận chuyển nhượng, tặng cho, thừa kế) trước 01/8/2024 mà bên nhận là hộ.
Con sinh ra, nhận nuôi hoặc chuyển về sống chung sau thời điểm đó thường không phải thành viên có chung quyền, dù có tên trong sổ hộ khẩu cũ.
3 trường hợp con cùng cha mẹ là nhóm người có chung quyền
Ba trường hợp còn lại phát sinh từ giao dịch hoặc thừa kế, cả trước và sau 01/8/2024:
- Trường hợp 5 – cha mẹ tặng cho con một phần quyền sử dụng đất mà không tách thửa, bằng hợp đồng công chứng hoặc chứng thực.
- Trường hợp 6 – con cùng hưởng thừa kế với cha hoặc mẹ còn sống, ví dụ cha mất, mẹ và các con cùng nhận di sản.
- Trường hợp 7 – con cùng cha mẹ nhận chuyển nhượng, đứng chung ở bên mua trong hợp đồng.
Ngược lại, thửa đất là tài sản chung của vợ chồng (cha mẹ) thì con không có chung quyền; việc định đoạt do cha mẹ thỏa thuận theo Điều 35 Luật Hôn nhân và gia đình. Cách ghi tên từng nhóm trên Giấy chứng nhận xem quy định về ghi tên Sổ đỏ khi có chung quyền.
Quyền của con khi có chung quyền sử dụng đất với cha mẹ
Khi con có chung quyền sử dụng đất với cha mẹ, việc chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp cả thửa phải do các thành viên cùng thực hiện hoặc ủy quyền cho người đại diện (điểm b khoản 2 Điều 27 Luật Đất đai 2024). Giấy chứng nhận cấp cho đất hộ gia đình ghi đầy đủ tên thành viên có chung quyền hoặc tên người đại diện (khoản 5 Điều 135).
Cách chứng minh con có chung quyền sử dụng đất
- Xin sao hồ sơ cấp Giấy chứng nhận, hồ sơ giao đất lưu tại Văn phòng đăng ký đất đai.
- Đối chiếu danh sách nhân khẩu khi giao đất, xác nhận thông tin cư trú tại thời điểm đó.
- Với 3 trường hợp sau, giữ hợp đồng tặng cho, chuyển nhượng hoặc văn bản phân chia di sản.
- Các thành viên không thống nhất thì hòa giải tại UBND cấp xã, sau đó yêu cầu Tòa án xác định.
Luật Dân Việt có thể đọc giúp hồ sơ gốc của thửa đất để xác định ai thuộc nhóm chung quyền.
Câu hỏi thường gặp về con có chung quyền sử dụng đất
Đất của hộ nay mới làm sổ lần đầu thì có ghi tên con không?
Có, nếu con là thành viên có chung quyền. Giấy chứng nhận ghi đủ tên các thành viên này hoặc tên người đại diện theo thỏa thuận của họ (khoản 5 Điều 135).
Giấy xác nhận nhân khẩu có đủ chứng minh con có chung quyền không?
Thường chưa đủ. Cần đối chiếu với hồ sơ giao đất, cấp Giấy chứng nhận để biết con có trong hộ tại thời điểm hộ có đất hay không.
Con có chung quyền có được để lại phần của mình bằng di chúc không?
Được. Phần quyền của con là tài sản riêng của người đó, có thể lập di chúc hoặc để thừa kế theo pháp luật.
Căn cứ pháp lý
- Luật Đất đai số 31/2024/QH15 (khoản 25 Điều 3, Điều 27, Điều 135, Điều 259).
- Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13.
- Luật Hôn nhân và gia đình số 52/2014/QH13 (Điều 35).
- Nghị định số 101/2024/NĐ-CP quy định về điều tra cơ bản đất đai; đăng ký, cấp Giấy chứng nhận và hệ thống thông tin đất đai (đã được sửa đổi, bổ sung).
Liên hệ Luật Dân Việt
Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:
- Hotline/Zalo: 0858.111.929
- Email: [email protected]
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
- Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.