Nội dung chính
ToggleTác phẩm được đăng ký bản quyền tác giả không chỉ có sách, nhạc, tranh mà còn có phần mềm, bản vẽ, ảnh chụp, kiến trúc. Điều quyết định không phải thể loại, mà là tác phẩm có do chính bạn sáng tạo và đã thể hiện thành hình thức cụ thể hay chưa.
Trả lời nhanh: Tác phẩm được đăng ký bản quyền tác giả là sản phẩm sáng tạo trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật, khoa học thuộc các loại hình tại Điều 14 Luật Sở hữu trí tuệ, do tác giả tự sáng tạo, không sao chép và đã định hình. Tin tức thời sự thuần túy, văn bản pháp luật, ý tưởng, phương pháp, số liệu không được bảo hộ (Điều 15).
Điều kiện để một tác phẩm được đăng ký bản quyền tác giả
Tác phẩm là sản phẩm sáng tạo trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật và khoa học, thể hiện bằng bất kỳ phương tiện hay hình thức nào (Điều 4). Để được bảo hộ và đăng ký, tác phẩm cần đủ ba điều kiện:
- Có tính nguyên gốc: do tác giả trực tiếp sáng tạo bằng lao động trí tuệ, không sao chép (Điều 14).
- Đã được định hình: thể hiện thành bản viết, bản vẽ, file, bản ghi; quyền tác giả phát sinh từ thời điểm này (Điều 6).
- Không thuộc đối tượng bị loại trừ tại Điều 15 hoặc trái đạo đức xã hội, trật tự công cộng (Điều 8).
Luật không đòi hỏi tác phẩm phải có giá trị nghệ thuật cao hay đã công bố.
Các loại hình tác phẩm được đăng ký bản quyền tác giả
Các loại hình tác phẩm tại Điều 14 Luật Sở hữu trí tuệ có thể gom thành các nhóm:
| Nhóm | Ví dụ |
|---|---|
| Chữ viết và lời nói | Văn học, khoa học, sách giáo khoa, giáo trình; bài giảng, bài phát biểu; tác phẩm báo chí |
| Âm thanh và sân khấu | Tác phẩm âm nhạc, sân khấu |
| Hình ảnh động | Tác phẩm điện ảnh |
| Tạo hình | Mỹ thuật, mỹ thuật ứng dụng, nhiếp ảnh, kiến trúc |
| Bản vẽ kỹ thuật | Bản họa đồ, sơ đồ, bản đồ, bản vẽ liên quan đến địa hình, công trình khoa học |
| Văn hóa dân gian | Văn học, nghệ thuật dân gian |
| Kỹ thuật số | Chương trình máy tính, sưu tập dữ liệu |
Mỗi nhóm có cách chuẩn bị bản sao và thời hạn bảo hộ riêng. Với truyện, thơ, tham khảo cách đăng ký bản quyền tác phẩm văn học; với bản vẽ nhà, công trình, xem đăng ký bản quyền tác phẩm kiến trúc.
Tác phẩm phái sinh và tác phẩm có dùng AI
Tác phẩm phái sinh là tác phẩm dịch, phóng tác, cải biên, chuyển thể, biên soạn, chú giải, tuyển chọn từ tác phẩm khác. Nó được bảo hộ nếu không gây phương hại đến quyền tác giả của tác phẩm gốc (Điều 14); người làm phải được chủ sở hữu tác phẩm gốc cho phép (Điều 20).
Với nội dung tạo bằng công cụ AI, Nghị định 17/2023/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 134/2026/NĐ-CP) chỉ bảo hộ khi con người có đóng góp sáng tạo đáng kể, mang tính quyết định. Sản phẩm hoàn toàn do AI tạo ra không phát sinh quyền tác giả.
Đối tượng không được đăng ký bản quyền tác giả
Điều 15 loại trừ ba nhóm khỏi phạm vi bảo hộ quyền tác giả:
- Tin tức thời sự thuần túy đưa tin, tức bản tin chỉ nêu sự kiện, không có sáng tạo trong cách thể hiện.
- Văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hành chính, văn bản khác thuộc lĩnh vực tư pháp và bản dịch chính thức của các văn bản đó.
- Quy trình, hệ thống, phương pháp hoạt động, khái niệm, nguyên lý, số liệu.
Ý tưởng, kế hoạch kinh doanh, format chương trình ở dạng ý tưởng cũng không được bảo hộ; chỉ phần thể hiện cụ thể như kịch bản, bản vẽ, bài viết mới là tác phẩm. Giải pháp kỹ thuật muốn độc quyền cần xem xét đăng ký sáng chế.
Luật Dân Việt có thể giúp bạn xác định tác phẩm thuộc loại hình nào trước khi lập hồ sơ đăng ký.
Câu hỏi thường gặp về tác phẩm được đăng ký bản quyền tác giả
Công thức nấu ăn có đăng ký bản quyền được không?
Danh sách nguyên liệu và cách chế biến là phương pháp, không được bảo hộ quyền tác giả. Tuy vậy, bài viết hướng dẫn có cách diễn đạt riêng, ảnh món ăn, video quay bếp là tác phẩm và đăng ký được.
Bài đăng trên mạng xã hội có được coi là tác phẩm không?
Có, nếu bài đăng là sáng tạo của bạn và có hình thức thể hiện riêng, như bài viết dài, ảnh chụp, video. Câu ngắn thông dụng hay khẩu hiệu đơn giản khó được coi là tác phẩm.
Phóng sự điều tra có bị loại trừ như tin tức thời sự không?
Không. Điều 15 chỉ loại trừ tin tức thuần túy đưa tin. Phóng sự, bình luận, ký sự có sáng tạo trong cách viết là tác phẩm báo chí, được bảo hộ theo Điều 14.
Căn cứ pháp lý
- Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 36/2009/QH12, Luật số 42/2019/QH14, Luật số 07/2022/QH15 và Luật số 131/2025/QH15 (Điều 4, 6, 8, 14, 15, 20).
- Nghị định số 17/2023/NĐ-CP quy định chi tiết về quyền tác giả, quyền liên quan, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 134/2026/NĐ-CP.
- Nghị định số 341/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan.
Liên hệ Luật Dân Việt
Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:
- Hotline/Zalo: 0858.111.929
- Email: [email protected]
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
- Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.