Nội dung chính
ToggleCách đăng ký bản quyền tác phẩm văn học không phức tạp nếu bạn biết tác phẩm của mình thuộc tình huống nào: tự viết, viết chung, dịch từ sách khác hay viết theo đơn đặt hàng. Mỗi tình huống cần thêm một vài giấy tờ khác nhau, còn nơi nộp thì giống nhau.
Trả lời nhanh: Tác giả hoặc chủ sở hữu lập tờ khai đăng ký quyền tác giả, kèm bản sao tác phẩm (bản in hoặc file), giấy tờ chứng minh quyền nếu có, rồi nộp tại Cục Bản quyền tác giả (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến. Quyền tác giả có ngay khi viết xong; giấy chứng nhận là bằng chứng.
Tác phẩm văn học nào đăng ký bản quyền được?
Tác phẩm văn học là tác phẩm thể hiện bằng chữ viết hoặc ký tự khác, được bảo hộ theo điểm a khoản 1 Điều 14 Luật Sở hữu trí tuệ. Nhóm này gồm tiểu thuyết, truyện ngắn, thơ, tản văn, kịch bản văn học, hồi ký, kể cả bản đăng trên nền tảng đọc truyện trực tuyến.
Điều kiện chung là tác phẩm do chính tác giả sáng tạo và đã được định hình; không cần đã xuất bản, không xét hay dở. Tác phẩm viết có dùng AI chỉ được bảo hộ phần con người đóng góp sáng tạo đáng kể (Nghị định 17/2023/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 134/2026/NĐ-CP). Danh sách đầy đủ các loại hình và ngoại lệ có trong bài tác phẩm nào được đăng ký bản quyền tác giả.
Cách đăng ký bản quyền tác phẩm văn học theo 5 bước
Trình tự gồm năm bước:
- Chốt bản thảo: chọn phiên bản hoàn chỉnh để nộp.
- Xác định người đứng tên: tác giả tự viết hay tổ chức đặt hàng là chủ sở hữu.
- Lập tờ khai: theo mẫu của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, tóm tắt nội dung tác phẩm; tác giả hoặc chủ sở hữu ký tên hoặc điểm chỉ (Điều 50).
- Chuẩn bị bản sao và giấy tờ kèm: theo bảng ở phần dưới.
- Nộp hồ sơ, nộp phí: theo biểu phí hiện hành của Bộ Tài chính, theo dõi yêu cầu bổ sung.
Hướng dẫn chi tiết cho tác phẩm viết nói chung được trình bày trong bài các bước đăng ký bản quyền tác phẩm viết.
Giấy tờ cần thêm theo từng tình huống tác giả
Ngoài tờ khai và bản sao tác phẩm, tác giả tự viết, tự nộp thường không cần thêm gì; các trường hợp khác cần:
| Tình huống | Giấy tờ nên chuẩn bị thêm |
|---|---|
| Nhờ người khác nộp thay | Văn bản ủy quyền |
| Viết theo đặt hàng của công ty, tòa soạn | Hợp đồng hoặc quyết định giao nhiệm vụ |
| Nhiều người cùng viết | Chữ ký của các đồng tác giả hoặc văn bản ủy quyền |
| Bản dịch, chuyển thể từ tác phẩm khác | Văn bản cho phép của chủ sở hữu tác phẩm gốc |
| Nhận chuyển nhượng, thừa kế | Hợp đồng chuyển nhượng, giấy tờ thừa kế |
Ảnh bìa, tranh minh họa trong sách là tác phẩm mỹ thuật riêng; nếu họa sĩ khác vẽ, nên tách hồ sơ hoặc có thỏa thuận rõ.
Nộp ở đâu và bao lâu có giấy chứng nhận?
Hồ sơ nộp tại Cục Bản quyền tác giả, không nộp tại Cục Sở hữu trí tuệ hay cơ quan cấp tỉnh.
Mốc "15 ngày" trong nhiều tài liệu cũ không còn là căn cứ để tính: kể từ 01/4/2026, Luật Sở hữu trí tuệ không còn tự ấn định số ngày mà để Chính phủ quy định (khoản 5 Điều 49). Bạn nên kiểm tra thời hạn đang áp dụng khi nộp và dự phòng thêm thời gian nếu phải bổ sung hồ sơ.
Tác phẩm văn học được bảo hộ suốt cuộc đời tác giả và 50 năm tiếp theo năm tác giả chết (Điều 27); quyền đặt tên, đứng tên, bảo vệ sự toàn vẹn tác phẩm được bảo hộ vô thời hạn.
Luật Dân Việt hỗ trợ tác giả rà soát bản thảo, chọn người đứng tên và lập hồ sơ đăng ký quyền tác giả theo ủy quyền.
Câu hỏi thường gặp về cách đăng ký bản quyền tác phẩm văn học
Truyện viết từ chuyện có thật, nhân vật có thật có đăng ký được không?
Được. Quyền tác giả bảo hộ cách bạn kể và diễn đạt, không bảo hộ bản thân sự kiện. Khi dùng tên, hình ảnh, đời tư của người thật, bạn vẫn phải tôn trọng quyền nhân thân của họ theo Bộ luật Dân sự.
Bản dịch tiểu thuyết nước ngoài có đăng ký được không?
Được, dưới dạng tác phẩm phái sinh, nếu việc dịch có sự cho phép của chủ sở hữu tác phẩm gốc và không phương hại đến quyền tác giả của tác phẩm đó (Điều 14).
Đã ký hợp đồng với nhà xuất bản thì ai đứng tên đăng ký?
Tùy hợp đồng. Nếu chỉ cho phép xuất bản, phát hành, tác giả vẫn là chủ sở hữu và tự đứng tên. Nếu đã chuyển nhượng quyền tài sản, bên nhận chuyển nhượng đứng tên kèm hợp đồng.
Căn cứ pháp lý
- Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 36/2009/QH12, Luật số 42/2019/QH14, Luật số 07/2022/QH15 và Luật số 131/2025/QH15 (Điều 14, 27, 49, 50).
- Nghị định số 17/2023/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, quyền liên quan, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 134/2026/NĐ-CP.
- Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13.
- Công ước Berne về bảo hộ các tác phẩm văn học và nghệ thuật (Việt Nam là thành viên từ 26/10/2004).
Liên hệ Luật Dân Việt
Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:
- Hotline/Zalo: 0858.111.929
- Email: [email protected]
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
- Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.