Nội dung chính
ToggleĐăng ký bản quyền chương trình truyền hình chỉ hiệu quả khi xác định đúng hai điều: phần nào của chương trình thực sự được bảo hộ và ai có quyền đứng tên.
Trả lời nhanh: Trong chương trình truyền hình, kịch bản, bản ghi hình đã dựng, nhạc hiệu, đồ họa được bảo hộ quyền tác giả; ý tưởng, luật chơi thì không. Bên đầu tư sản xuất thường là chủ sở hữu và đứng tên đăng ký, biên kịch, đạo diễn là tác giả. Đài phát sóng có thêm quyền liên quan, tự phát sinh, bảo hộ 50 năm.
Chương trình truyền hình được bảo hộ phần nào?
Chương trình truyền hình không phải một loại hình tác phẩm riêng, mà là tổng thể nhiều đối tượng được bảo hộ theo Điều 14 Luật Sở hữu trí tuệ:
| Thành phần | Được bảo hộ | Không được bảo hộ |
|---|---|---|
| Kịch bản, lời dẫn viết sẵn | Câu chữ, cách diễn đạt cụ thể | Chủ đề, cốt truyện dạng ý tưởng |
| Hình ảnh ghi hình đã dựng | Toàn bộ bản dựng (tác phẩm điện ảnh) | Ý tưởng cảnh quay, góc máy phổ biến |
| Nhạc hiệu, nhạc nền | Giai điệu, lời sáng tác riêng | Thể loại, phong cách nhạc |
| Đồ họa, hình hiệu, sân khấu | Thiết kế cụ thể (mỹ thuật, mỹ thuật ứng dụng) | Phong cách màu sắc chung |
| Format | Phần đã thể hiện bằng văn bản, hình ảnh | Luật chơi, cách chia vòng |
Mỗi thành phần khai một loại hình riêng; xem những loại tác phẩm được bảo hộ.
Ý tưởng chương trình truyền hình không được đăng ký bản quyền
Ý tưởng chương trình là khái niệm, cách tổ chức chưa được thể hiện thành tác phẩm cụ thể. Khoản 4 Điều 15 (bổ sung bởi Luật số 131/2025/QH15) khẳng định ý tưởng, khẩu hiệu, tên tác phẩm đứng độc lập không thuộc đối tượng bảo hộ quyền tác giả.
Muốn giữ "công thức" chương trình, bạn nên dựa vào kịch bản chi tiết và hợp đồng bảo mật khi chào bán; xem thêm bài đăng ký bản quyền format chương trình.
Ai là tác giả, ai là chủ sở hữu chương trình truyền hình?
Tác giả là người trực tiếp sáng tạo; chủ sở hữu là người nắm quyền tài sản và thường đứng tên khi đăng ký. Điều 21 (sửa đổi bởi Luật số 07/2022/QH15) phân định cho tác phẩm điện ảnh:
- Biên kịch, đạo diễn có quyền đặt tên, đứng tên, bảo vệ sự toàn vẹn tác phẩm; quay phim, dựng phim, nhạc sĩ, họa sĩ được đứng tên.
- Tổ chức, cá nhân đầu tư tài chính và cơ sở vật chất – kỹ thuật để sản xuất là chủ sở hữu các quyền tài sản, trừ trường hợp có thỏa thuận khác bằng văn bản.
- Kịch bản, nhạc hiệu khai thác độc lập thì tác giả vẫn có quyền riêng.
Trong thực tế:
- Đài tự đầu tư, giao nhân sự của mình sản xuất: đài thường là chủ sở hữu, trừ trường hợp có thỏa thuận khác (Điều 21, 39).
- Đài đặt hàng công ty sản xuất: bên giao việc là chủ sở hữu, trừ trường hợp hợp đồng thỏa thuận khác (Điều 39).
- Đài và công ty hợp tác cùng đầu tư: quyền sở hữu xác định theo hợp đồng hợp tác; nên ghi rõ bên nào đứng tên hoặc cùng đứng tên.
- Công ty tự sản xuất rồi bán quyền phát sóng: công ty vẫn là chủ sở hữu; đài chỉ nhận quyền sử dụng theo hợp đồng.
Quyền của tổ chức phát sóng đối với chương trình truyền hình
Tổ chức phát sóng là chủ thể quyền liên quan (Điều 16); quyền này độc lập với quyền tác giả của nội dung. Theo Điều 31 (sửa đổi bởi Luật số 07/2022/QH15), đài có độc quyền thực hiện hoặc cho phép người khác phát sóng, tái phát sóng, định hình, sao chép bản định hình, phân phối hoặc nhập khẩu bản định hình chương trình phát sóng của mình; người khai thác phải xin phép và trả tiền, trừ ngoại lệ luật định.
Quyền này được bảo hộ 50 năm tính từ năm tiếp theo năm chương trình phát sóng được thực hiện (Điều 34). Trình tự nộp hồ sơ cho phần quyền tác giả xem bài quy trình đăng ký bản quyền chương trình truyền hình.
Luật Dân Việt có thể hỗ trợ xác định chủ sở hữu và soạn điều khoản quyền trong hợp đồng sản xuất.
Câu hỏi thường gặp về đăng ký bản quyền chương trình truyền hình
Công ty sản xuất bán chương trình cho đài thì ai nộp hồ sơ đăng ký?
Bên đang là chủ sở hữu. Hợp đồng chỉ bán quyền phát sóng thì công ty sản xuất đứng tên; chuyển nhượng toàn bộ quyền tài sản thì đài đứng tên, nộp kèm hợp đồng.
Đài mua bản quyền phát sóng phim nước ngoài có được đăng ký phim đó đứng tên mình không?
Không. Đài chỉ nhận quyền sử dụng trong phạm vi hợp đồng; hãng phim vẫn là chủ sở hữu.
Đăng lại đoạn cắt từ chương trình lên mạng xã hội xâm phạm quyền của ai?
Có thể cùng lúc xâm phạm quyền tác giả của chủ sở hữu nội dung và quyền của tổ chức phát sóng, nếu không thuộc trường hợp trích dẫn hợp lý theo luật.
Căn cứ pháp lý
- Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 36/2009/QH12, Luật số 42/2019/QH14, Luật số 07/2022/QH15 và Luật số 131/2025/QH15 (Điều 14, 15, 16, 21, 31, 34, 39).
- Nghị định số 17/2023/NĐ-CP quy định chi tiết về quyền tác giả, quyền liên quan, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 134/2026/NĐ-CP.
- Nghị định số 341/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan.
Liên hệ Luật Dân Việt
Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:
- Hotline/Zalo: 0858.111.929
- Email: [email protected]
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
- Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.