Đăng ký bản quyền truyện tranh: Webtoon, hợp đồng nền tảng và chuyển thể

Đăng ký bản quyền truyện tranh ngày nay ít khi dừng ở một tập truyện in. Nhiều truyện ra mắt trên nền tảng số rồi đi tiếp sang phim, game, áo in nhân vật; mỗi bước đều cần rõ ai nắm quyền gì.

Trả lời nhanh: Truyện tranh được bảo hộ quyền tác giả từ khi định hình, dù đăng trên giấy hay nền tảng số; nộp hồ sơ tại Cục Bản quyền tác giả giúp bạn có chứng cứ. Khi ký với nền tảng, nhà xuất bản, cần phân biệt cho phép sử dụng với chuyển nhượng. Chuyển thể phim, game là tác phẩm phái sinh, cần sự đồng ý của chủ sở hữu; tên truyện, nhân vật nên đăng ký nhãn hiệu.

Đăng ký bản quyền truyện tranh phát hành trên nền tảng số

Truyện đăng chương trên ứng dụng đọc truyện, webtoon hay mạng xã hội được bảo hộ như truyện in, vì quyền tác giả không phụ thuộc phương tiện thể hiện (khoản 1 Điều 6).

Với truyện ra chương liên tục, nên đăng ký khi có một phần trọn vẹn như mùa, tập, kèm bản sao các chương đã hoàn thành. Hồ sơ, cách chia quyền giữa họa sĩ và biên kịch đã có trong bài chuẩn bị hồ sơ bản quyền truyện tranh đúng từ đầu. Khi phát hiện bản đăng lậu, Luật 131/2025/QH15 bổ sung biện pháp buộc gỡ bỏ, ẩn, vô hiệu hóa truy cập nội dung vi phạm (Điều 202), và giấy chứng nhận giúp yêu cầu của bạn có căn cứ rõ.

Hợp đồng với nền tảng, nhà xuất bản: quyền nào đang được trao?

Hợp đồng phát hành quyết định bạn còn giữ quyền tài sản hay không. Luật chia hai loại, đều phải lập thành văn bản:

Loại hợp đồng Bản chất Hệ quả với tác giả
Hợp đồng sử dụng quyền tác giả (Điều 47, 48) Cho phép khai thác có thời hạn, trong phạm vi, lãnh thổ thỏa thuận; độc quyền hay không do hai bên ghi rõ Bạn vẫn là chủ sở hữu, có thể đăng ký đứng tên
Hợp đồng chuyển nhượng (Điều 45, 46) Chuyển quyền tài sản cho bên kia Bên nhận thành chủ sở hữu phần quyền đã chuyển

Các điều khoản nên kiểm tra:

  1. Phạm vi quyền: chỉ phát hành trên nền tảng hay gồm cả bản in, bản dịch, chuyển thể.
  2. Độc quyền và thời hạn: bao lâu, có tự gia hạn không.
  3. Quyền chuyển thể và hàng hóa: ai được bán quyền làm phim, game, đồ lưu niệm.
  4. Nhuận bút, chia doanh thu và quyền kiểm tra số liệu.
  5. Chấm dứt: truyện có được gỡ, trả quyền khi nền tảng ngừng hoạt động.

Ký loại hợp đồng nào, bạn vẫn được ghi tên trên truyện: ngoài quyền công bố, các quyền nhân thân không thể chuyển nhượng (Điều 45).

Chuyển thể truyện tranh thành phim, game, hàng lưu niệm

Chuyển thể truyện tranh là tạo ra tác phẩm phái sinh, phải được chủ sở hữu tác phẩm gốc cho phép. Quyền làm tác phẩm phái sinh là quyền tài sản của chủ sở hữu (Điều 20); tác phẩm phái sinh chỉ được bảo hộ nếu không phương hại đến quyền tác giả của tác phẩm gốc (khoản 2 Điều 14).

  • Phim hoạt hình, phim người đóng: hãng phim cần hợp đồng ghi rõ quyền chuyển thể; bộ phim là tác phẩm điện ảnh riêng.
  • Game: đưa nhân vật, bối cảnh vào game cũng cần thỏa thuận.
  • Hàng lưu niệm: in hình nhân vật lên áo, cốc, mô hình là sao chép tác phẩm mỹ thuật, cần sự cho phép.

Bảo vệ tên truyện, nhân vật bằng nhãn hiệu

Tên bộ truyện đứng độc lập không được bảo hộ quyền tác giả (khoản 4 Điều 15), nên khi tên và hình nhân vật bắt đầu dùng cho hàng hóa, nhãn hiệu là công cụ phù hợp. Đơn nộp tại Cục Sở hữu trí tuệ cho đúng nhóm sản phẩm định bán; văn bằng có hiệu lực 10 năm kể từ ngày nộp đơn, được gia hạn. Với hình dáng mô hình, đồ chơi, có thể cân nhắc thêm bảo hộ kiểu dáng sản phẩm.

Luật Dân Việt có thể rà soát hợp đồng với nền tảng, nhà xuất bản và lập hồ sơ quyền tác giả, nhãn hiệu cho truyện tranh.

Câu hỏi thường gặp về đăng ký bản quyền truyện tranh

Đăng truyện lên webtoon trước khi đăng ký có mất quyền không?

Không. Đăng tải là công bố, quyền tác giả vẫn thuộc bạn. Chỉ khi điều khoản sử dụng của nền tảng có nội dung chuyển nhượng, bạn mới có thể mất một phần quyền tài sản.

Muốn làm phim hoạt hình từ truyện tranh của người khác thì xin phép ai?

Xin phép chủ sở hữu quyền tác giả: có thể là tác giả, studio hoặc bên đã nhận chuyển nhượng quyền chuyển thể. Nên kiểm tra giấy chứng nhận và hợp đồng của họ trước khi ký.

Nền tảng đề nghị độc quyền phát hành thì nên lưu ý gì?

Giới hạn độc quyền theo kênh, lãnh thổ và thời hạn cụ thể; tách quyền chuyển thể ra khỏi hợp đồng phát hành nếu chưa được trả thù lao riêng cho quyền đó.

Căn cứ pháp lý

  • Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 36/2009/QH12, Luật số 42/2019/QH14, Luật số 07/2022/QH15 và Luật số 131/2025/QH15 (Điều 6, 14, 15, 19, 20, 45–48, 93, 202).
  • Nghị định số 17/2023/NĐ-CP quy định chi tiết về quyền tác giả, quyền liên quan, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 134/2026/NĐ-CP.
  • Nghị định số 341/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan.

Liên hệ Luật Dân Việt

Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:

  • Hotline/Zalo: 0858.111.929
  • Email: [email protected]
  • Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
  • Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.

Share:

Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn
Picture of Luật Dân Việt

Luật Dân Việt

Luôn đồng hành và hỗ trợ tư vấn pháp lý tới mọi người !

Tin mới

Bài viết liên quan