Nội dung chính
ToggleCách làm mã vạch cho sản phẩm gồm hai phần: phần pháp lý là được cấp quyền sử dụng mã, và phần kỹ thuật là biến mã đó thành dãy số, hình vạch in trên bao bì. Phần kỹ thuật thường bị xem nhẹ, trong khi một lỗi nhỏ ở chữ số cuối hay màu in có thể khiến cả lô bao bì phải in lại.
Trả lời nhanh: Sau khi được cấp quyền sử dụng mã theo Nghị định 37/2026/NĐ-CP, bạn gán cho mỗi sản phẩm một số GTIN từ mã doanh nghiệp, tính chữ số kiểm tra, tạo hình mã EAN-13 (hoặc EAN-8), in với màu tương phản, đủ kích thước và vùng trống, quét thử, rồi kê khai dữ liệu lên cơ sở dữ liệu quốc gia.
Cách làm mã vạch cho sản phẩm bắt đầu từ quyền sử dụng mã
Dãy số đầu 893 chỉ hợp lệ khi được tạo từ mã do Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia cấp (Điều 24, 29–31 Nghị định 37/2026/NĐ-CP). Tự đặt một dãy số bắt đầu bằng 893 rồi in lên bao bì không tạo ra mã hợp lệ, dù máy quét vẫn đọc được. Phần chuẩn bị hồ sơ có ở bài cách đăng ký mã vạch cho sản phẩm.
Bước 1: Gán số GTIN cho từng sản phẩm
Số GTIN là dãy số định danh một mặt hàng, ghép từ mã doanh nghiệp được cấp, phần số do doanh nghiệp tự đánh và một chữ số kiểm tra. Các quy tắc gán dưới đây là hướng dẫn, thông lệ của GS1 (tổ chức quản lý chuẩn mã vạch toàn cầu):
- Lập bảng danh mục, mỗi biến thể bán riêng (vị, khối lượng, kích cỡ, màu) một dòng;
- Đánh phần số mặt hàng tuần tự, không mã hóa ý nghĩa vào chữ số;
- Không gán một số cho hai sản phẩm khác nhau;
- Ghi ngày gán, ngày ngừng bán vào bảng để quản lý lâu dài.
Bước 2: Tính chữ số kiểm tra GTIN-13
Chữ số kiểm tra giúp máy quét phát hiện dãy số bị đọc sai. Cách tính theo thuật toán GS1 với 12 chữ số đầu:
- Từ phải sang trái, nhân luân phiên các chữ số với 3 và 1 (chữ số ngoài cùng bên phải nhân 3);
- Cộng tất cả kết quả;
- Lấy bội số của 10 gần nhất lớn hơn hoặc bằng tổng, trừ đi tổng.
Ví dụ minh họa với dãy giả định 893123456789: tổng các tích bằng 133, bội số 10 gần nhất là 140, nên chữ số kiểm tra là 7 và mã đầy đủ là 8931234567897. Dãy số này chỉ để minh họa cách tính, không dùng để in.
Bước 3: Tạo hình mã và in lên bao bì
Hình mã vạch được tạo bằng phần mềm thiết kế hoặc công cụ xuất mã, theo chuẩn EAN-13 cho GTIN-13 và EAN-8 cho GTIN-8. Theo hướng dẫn kỹ thuật của GS1, kích thước danh nghĩa của mã EAN-13 khoảng 37,29 × 25,93 mm và chỉ nên phóng to, thu nhỏ trong giới hạn GS1 cho phép.
| Lỗi in hay gặp | Hậu quả | Cách xử lý |
|---|---|---|
| Vạch màu đỏ, cam, vàng hoặc nền tối | Máy quét không phân biệt vạch | Vạch tối trên nền sáng |
| Cắt bớt chiều cao vạch | Khó quét, nhất là máy cầm tay | Giữ tỷ lệ khi chỉnh kích thước |
| Chữ, hình đè sát hai bên mã | Mất vùng trống, không đọc được | Chừa khoảng trắng hai bên |
| Đặt mã qua nếp gấp, mép cong | Hình vạch biến dạng | Chọn mặt phẳng của bao bì |
Bước 4: Quét thử và kê khai dữ liệu
Quét thử là bước xác nhận mã in ra đúng với số đã gán. Nên in thử trên đúng chất liệu bao bì, quét bằng vài thiết bị khác nhau và đối chiếu số đọc được với bảng danh mục trước khi in hàng loạt.
Sau đó, doanh nghiệp kê khai, cập nhật dữ liệu sản phẩm lên cơ sở dữ liệu quốc gia về mã số mã vạch và bảo đảm mỗi mã là duy nhất (Điều 28 Nghị định 37/2026/NĐ-CP). Toàn bộ trình tự từ khi nộp hồ sơ đến khi có kết quả có trong bài quy trình chuẩn đăng ký mã vạch cho sản phẩm.
Bạn có thể gửi bảng danh mục và file thiết kế dự kiến để Luật Dân Việt rà cách gán mã trước khi chốt bản in.
Câu hỏi thường gặp về cách làm mã vạch cho sản phẩm
Có được in mã vạch theo màu nhận diện của thương hiệu không?
Được, nếu đủ tương phản. Thông lệ GS1 khuyến nghị vạch màu tối như đen, xanh đậm, nâu đậm trên nền trắng hoặc sáng; tránh vạch đỏ, cam, vàng vì máy quét khó nhận.
Bao bì nhỏ thì thu nhỏ mã vạch đến mức nào?
Chỉ thu nhỏ trong giới hạn GS1 cho phép và phải quét thử. Nếu bao bì quá nhỏ để đặt mã EAN-13, có thể cân nhắc đăng ký mã GTIN-8 cho sản phẩm đó.
Sản phẩm ngừng bán thì có dùng lại số GTIN cho sản phẩm mới không?
Không nên. Thông lệ GS1 không khuyến khích gán lại số đã dùng cho sản phẩm khác, vì dữ liệu cũ có thể còn trong hệ thống của nhà bán lẻ và gây nhầm lẫn.
Căn cứ pháp lý
- Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa số 05/2007/QH12, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 78/2025/QH15.
- Nghị định số 37/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa (Điều 3, 24, 28, 29, 31).
- Thông tư số 232/2016/TT-BTC quy định phí cấp mã số mã vạch, phí sử dụng mã số mã vạch.
Liên hệ Luật Dân Việt
Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:
- Hotline/Zalo: 0858.111.929
- Email: [email protected]
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
- Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.