Nội dung chính
ToggleNhà ở tái định cư là nhà ở bố trí chỗ ở mới cho người phải di chuyển khi Nhà nước thu hồi đất, giải tỏa nhà hoặc phá dỡ chung cư. Quy định hiện hành nằm ở Luật Nhà ở 2023 và Luật Đất đai 2024.
Trả lời nhanh: Nhà ở tái định cư (luật gọi là "nhà ở phục vụ tái định cư") là nhà ở bố trí cho người được tái định cư mua, thuê mua hoặc thuê. Người được bố trí gồm chủ nhà bị giải tỏa khi thu hồi đất, người bị thu hồi đất ở phải di chuyển, chủ căn hộ chung cư phải phá dỡ và người thuê nhà ở thuộc tài sản công bị thu hồi.
Nhà ở tái định cư là gì theo quy định hiện hành?
Theo Luật Đất đai 2024, tái định cư là việc Nhà nước bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở tại khu tái định cư hoặc nơi phù hợp khác, hoặc hỗ trợ đất ở, nhà ở cho người không đủ điều kiện bồi thường về đất ở.
Luật Nhà ở 2023 dành Mục 4 Chương IV (Điều 48 đến Điều 53) cho nhà ở phục vụ tái định cư.
6 hình thức bố trí nhà ở tái định cư
Khoản 1 Điều 48 Luật Nhà ở 2023 cho phép bố trí nhà ở tái định cư theo 6 hình thức:
| Hình thức | Người được tái định cư nhận gì |
|---|---|
| Xây dựng nhà ở theo dự án tái định cư | Mua, thuê mua hoặc thuê căn nhà trong dự án |
| Đặt hàng hoặc mua nhà ở thương mại | Mua, thuê mua, thuê căn nhà thương mại được dành cho tái định cư |
| Bố trí nhà ở xã hội | Mua, thuê mua, thuê nhà ở xã hội xây theo dự án |
| Thanh toán tiền | Nhận tiền để tự mua, thuê mua, thuê nhà ở |
| Bố trí trong dự án cải tạo, xây dựng lại chung cư | Căn hộ trong tòa nhà mới |
| Bố trí theo pháp luật đất đai | Đất ở hoặc nhà ở theo phương án bồi thường |
Ai được ở nhà tái định cư?
Người được ở nhà tái định cư phải thuộc một trong 4 nhóm tại khoản 1 Điều 35 Nghị định 95/2024/NĐ-CP:
- Tổ chức, cá nhân có nhà ở hợp pháp thuộc diện bị giải tỏa khi Nhà nước thu hồi đất.
- Người bị thu hồi đất ở gắn với nhà ở, phải di chuyển, không đủ điều kiện bồi thường về đất ở và không có chỗ ở khác.
- Chủ sở hữu nhà chung cư thuộc diện phải phá dỡ để cải tạo, xây dựng lại.
- Người đang thuê nhà ở thuộc tài sản công thuộc diện bị Nhà nước thu hồi, trừ trường hợp thu hồi do chiếm dụng nhà ở.
Nhóm 1 và nhóm 2 phải có tên trong danh sách tái định cư của phương án bồi thường đã được phê duyệt và có đơn đề nghị bố trí; nhóm 3 được bố trí theo pháp luật về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư. Thủ tục cụ thể xem bài đối tượng, điều kiện và thủ tục mua nhà tái định cư.
Với chung cư cũ, xem phương án bồi thường khi chung cư hết thời hạn sử dụng.
Yêu cầu đối với nhà ở tái định cư
Điều 53 Luật Nhà ở 2023 đặt ra yêu cầu riêng cho nhà ở tái định cư:
- Đúng thiết kế, tiêu chuẩn, quy chuẩn xây dựng.
- Chủ đầu tư không được thay đổi thiết kế, diện tích căn nhà và công trình phụ trợ sau khi phương án tái định cư đã được phê duyệt.
- Chủ đầu tư chịu trách nhiệm về chất lượng nhà ở.
Người có tiền bồi thường về đất ở không đủ một suất tái định cư tối thiểu (do UBND cấp tỉnh quy định) được hỗ trợ phần chênh lệch. Nguyên tắc bồi thường chung xem thêm những điều người dân cần nắm khi được bồi thường, tái định cư.
Quy định có thể thay đổi; thủ tục, thời hạn cụ thể thực hiện theo quy định của UBND cấp tỉnh nơi có đất. Luật Dân Việt có thể cùng bạn rà soát quyết định thu hồi để xác định mình thuộc nhóm nào.
Câu hỏi thường gặp về nhà ở tái định cư
Có được nhận tiền thay vì nhận căn hộ tái định cư không?
Có thể. Nhận tiền để tự lo chỗ ở là một trong 6 hình thức tại Điều 48 Luật Nhà ở 2023; áp dụng hình thức nào tùy phương án tái định cư được duyệt và nguyện vọng bạn đăng ký.
Hợp đồng mua căn hộ tái định cư có bắt buộc công chứng không?
Hợp đồng mua, thuê mua nhà ở phục vụ tái định cư không bắt buộc công chứng, chứng thực, trừ khi các bên có nhu cầu (khoản 2 Điều 164 Luật Nhà ở 2023). Khi bán lại, nên hỏi tổ chức hành nghề công chứng về hình thức phù hợp.
Căn hộ tái định cư xuống cấp sau khi nhận thì phản ánh ở đâu?
Chủ đầu tư dự án chịu trách nhiệm về chất lượng nhà ở tái định cư (Điều 53 Luật Nhà ở 2023). Bạn yêu cầu chủ đầu tư khắc phục và có thể phản ánh đến Sở Xây dựng.
Căn cứ pháp lý
- Luật Nhà ở số 27/2023/QH15 (Điều 48 đến Điều 53, Điều 164), đã được sửa đổi, bổ sung.
- Luật Đất đai số 31/2024/QH15 (Điều 111).
- Nghị định số 95/2024/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Nhà ở.
- Nghị định số 88/2024/NĐ-CP quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất (đã được sửa đổi, bổ sung).
- Nghị định số 98/2024/NĐ-CP về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư.
Liên hệ Luật Dân Việt
Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:
- Hotline/Zalo: 0858.111.929
- Email: [email protected]
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
- Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.

