Các bước đăng ký bản quyền tác phẩm viết: Bài báo, giáo trình, kịch bản

Các bước đăng ký bản quyền tác phẩm viết không chỉ dành cho nhà văn: giảng viên có giáo trình, nhà báo có bài điều tra, biên kịch có kịch bản, người viết blog có chuỗi bài chuyên sâu. Điểm khác nhau nằm ở cách phân loại và giấy tờ đi kèm.

Trả lời nhanh: Đăng ký bản quyền tác phẩm viết gồm 6 bước: xác định nhóm tác phẩm, loại bỏ phần không được bảo hộ và kiểm tra trích dẫn, chốt người đứng tên, lập tờ khai kèm bản sao, nộp tại Cục Bản quyền tác giả, nhận và lưu giấy chứng nhận. Quyền tác giả có từ khi tác phẩm được định hình; đăng ký để có chứng cứ.

Tác phẩm viết gồm những loại nào?

Tác phẩm viết là tác phẩm thể hiện bằng chữ viết hoặc ký tự khác, trải trên nhiều loại hình ở khoản 1 Điều 14 Luật Sở hữu trí tuệ:

Nhóm theo Điều 14 Ví dụ Điểm cần chú ý khi đăng ký
Văn học, khoa học, sách giáo khoa, giáo trình (điểm a) Sách chuyên khảo, giáo trình, luận văn, nội dung blog Tách phần trích dẫn, số liệu của người khác
Bài giảng, bài phát biểu, bài nói khác (điểm b) Bài giảng, bài thuyết trình hội thảo Phải được định hình bằng văn bản hoặc bản ghi
Tác phẩm báo chí (điểm c) Phóng sự, bình luận, bài điều tra Xác định tòa soạn hay phóng viên là chủ sở hữu
Kịch bản Kịch bản sân khấu, phim, chương trình Hỏi Cục cách khai loại hình khi kịch bản gắn với sân khấu, điện ảnh

Với thơ, truyện, tiểu thuyết, các tình huống giấy tờ riêng đã có trong bài cách đăng ký bản quyền tác phẩm văn học; danh sách đầy đủ loại hình xem tác phẩm nào được đăng ký bản quyền tác giả.

Văn bản nào không được đăng ký như tác phẩm viết?

Không phải mọi văn bản đều là đối tượng quyền tác giả. Theo Điều 15, không được bảo hộ:

  • Tin tức thời sự thuần túy đưa tin;
  • Văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hành chính, văn bản thuộc lĩnh vực tư pháp và bản dịch chính thức của các văn bản đó;
  • Quy trình, phương pháp hoạt động, khái niệm, số liệu; ý tưởng, khẩu hiệu, tên tác phẩm đứng độc lập (bổ sung bởi Luật 131/2025/QH15).

Bài chỉ tổng hợp tin, chép lại quy định khó được cấp giấy chứng nhận; phần bình luận, phân tích do bạn tự viết thì vẫn được bảo hộ.

6 bước đăng ký bản quyền tác phẩm viết

Trình tự chung cho mọi nhóm tác phẩm viết:

  1. Xác định nhóm tác phẩm theo bảng trên để khai đúng loại hình.
  2. Rà soát trích dẫn: đoạn trích của người khác phải ghi nguồn, ở mức hợp lý (Điều 25).
  3. Chốt người đứng tên: giáo trình viết theo nhiệm vụ của trường, bài báo theo phân công của tòa soạn thì chủ sở hữu là bên giao việc, trừ trường hợp có thỏa thuận khác (Điều 39).
  4. Lập tờ khai và chuẩn bị bản sao: tờ khai ký tên hoặc điểm chỉ, bản sao tác phẩm, văn bản ủy quyền nếu nộp thay, tài liệu chứng minh quyền (Điều 50). Cách điền từng mục xem tờ khai đăng ký bản quyền tác giả viết như thế nào.
  5. Nộp hồ sơ tại Cục Bản quyền tác giả (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) trực tiếp, bưu chính hoặc trực tuyến; nộp phí theo biểu phí hiện hành của Bộ Tài chính.
  6. Nhận, đối chiếu và lưu giấy chứng nhận cùng bản sao đã nộp; đổi tên tác phẩm, chủ sở hữu, thông tin tác giả thì làm thủ tục cấp đổi (Điều 55).

Văn bản viết có hỗ trợ của AI chỉ được bảo hộ phần con người đóng góp sáng tạo đáng kể (Nghị định 134/2026/NĐ-CP).

Đăng ký bản quyền tác phẩm viết đăng trên mạng

Nội dung blog, bài chuyên sâu trên website được bảo hộ như tác phẩm viết khác. Trước khi nộp, hãy lưu bằng chứng thời điểm đăng (bản lưu trang, lịch sử chỉnh sửa) và chọn bản cuối cùng làm bản sao; nhiều bài độc lập thường là nhiều tác phẩm, nên hỏi Cục trước nếu muốn đăng ký dưới dạng tuyển tập.

Luật Dân Việt hỗ trợ tác giả, trường học, tòa soạn phân loại tác phẩm và lập hồ sơ đăng ký quyền tác giả theo ủy quyền.

Câu hỏi thường gặp về đăng ký bản quyền tác phẩm viết

Luận văn, luận án có đăng ký bản quyền được không?

Được, như tác phẩm khoa học. Người viết là tác giả; nên kiểm tra quy chế cơ sở đào tạo, thỏa thuận tài trợ (nếu có) để xác định chủ sở hữu và rà soát kỹ phần trích dẫn.

Bài giảng chỉ trình bày bằng lời có đăng ký được không?

Bài giảng là loại hình được bảo hộ (điểm b khoản 1 Điều 14), nhưng phải được định hình. Hãy ghi lại thành văn bản, bản ghi âm hoặc ghi hình rồi nộp bản sao đó.

Bộ đề thi, bài tập tự soạn có được bảo hộ không?

Có thể, với phần diễn đạt và cách chọn lọc, sắp xếp mang dấu ấn sáng tạo của người soạn; kiến thức, công thức, số liệu thì không ai độc quyền.

Căn cứ pháp lý

  • Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 36/2009/QH12, Luật số 42/2019/QH14, Luật số 07/2022/QH15 và Luật số 131/2025/QH15 (Điều 14, 15, 25, 27, 39, 50, 55).
  • Nghị định số 17/2023/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, quyền liên quan, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 134/2026/NĐ-CP.

Liên hệ Luật Dân Việt

Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:

  • Hotline/Zalo: 0858.111.929
  • Email: [email protected]
  • Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
  • Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.

Share:

Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn
Picture of Luật Dân Việt

Luật Dân Việt

Luôn đồng hành và hỗ trợ tư vấn pháp lý tới mọi người !

Tin mới

Bài viết liên quan