Cách hợp pháp hóa hợp đồng mua bán nhà đất không công chứng

Hợp pháp hóa hợp đồng mua bán nhà đất không công chứng là việc đưa giao dịch đã ký tay về trạng thái được pháp luật thừa nhận để bên mua có thể đứng tên. Không phải hợp đồng nào thiếu công chứng cũng mất giá trị.

Trả lời nhanh: Có ba hướng: các bên ký lại hợp đồng có công chứng nếu nhà đất đủ điều kiện chuyển nhượng; yêu cầu Tòa án công nhận hiệu lực theo khoản 2 Điều 129 Bộ luật Dân sự 2015 khi đã thực hiện ít nhất 2/3 nghĩa vụ; hoặc đề nghị cấp Giấy chứng nhận lần đầu nếu thuộc diện đất nhận chuyển nhượng trước các mốc luật cho phép.

Hợp đồng mua bán nhà đất không công chứng có hiệu lực không?

Hợp đồng mua bán nhà đất không công chứng, chứng thực là giao dịch vi phạm điều kiện về hình thức, về nguyên tắc vô hiệu theo Điều 129 Bộ luật Dân sự 2015. Luật Đất đai 2024 (điểm a khoản 3 Điều 27) và Luật Nhà ở 2023 đều yêu cầu hợp đồng chuyển nhượng phải công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp một bên là tổ chức kinh doanh bất động sản.

Tuy vậy, "vô hiệu" không xảy ra tự động. Theo Điều 132 Bộ luật Dân sự 2015, thời hiệu yêu cầu Tòa án tuyên bố giao dịch vô hiệu do vi phạm hình thức là 02 năm kể từ ngày giao dịch được xác lập. Hết thời hạn này mà không ai yêu cầu, giao dịch có hiệu lực. Các dấu hiệu khác khiến hợp đồng mất giá trị được tổng hợp tại bài khi nào hợp đồng mua bán nhà đất không có hiệu lực.

Cách 1: Ký lại hợp đồng mua bán nhà đất có công chứng

Ký lại có công chứng là cách nhanh và ít tốn kém nhất khi bên bán còn hợp tác. Điều kiện là nhà đất đã có Giấy chứng nhận và đáp ứng các điều kiện chuyển nhượng tại khoản 1 Điều 45 Luật Đất đai 2024.

  1. Hai bên thống nhất nội dung, ghi nhận số tiền đã thanh toán.
  2. Công chứng tại tổ chức hành nghề công chứng trong tỉnh nơi có nhà đất hoặc chứng thực tại UBND cấp xã.
  3. Kê khai thuế, lệ phí và đăng ký biến động trong 30 ngày kể từ ngày có biến động.

Trình tự chi tiết xem tại bài hướng dẫn thủ tục công chứng hợp đồng mua bán nhà đất.

Cách 2: Yêu cầu Tòa án công nhận hiệu lực hợp đồng (Điều 129 BLDS)

Tòa án công nhận hiệu lực là giải pháp khi bên bán không chịu ký lại. Khoản 2 Điều 129 Bộ luật Dân sự 2015 quy định: giao dịch đã xác lập bằng văn bản nhưng vi phạm quy định bắt buộc về công chứng, chứng thực mà một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ, thì theo yêu cầu của một bên hoặc các bên, Tòa án ra quyết định công nhận hiệu lực.

Ba điều kiện cần đáp ứng:

  • Hợp đồng lập thành văn bản, có chữ ký của các bên.
  • Đã thực hiện ít nhất 2/3 nghĩa vụ, ví dụ đã trả từ 2/3 giá trị hợp đồng trở lên.
  • Có chứng cứ: giấy biên nhận, sao kê chuyển khoản, người làm chứng.

Đơn nộp tại Tòa án nhân dân khu vực nơi có nhà đất; bản án, quyết định có hiệu lực là căn cứ để đăng ký biến động.

Cách 3: Đề nghị cấp Giấy chứng nhận cho đất mua bằng giấy tay

Cấp Giấy chứng nhận lần đầu là hướng xử lý khi đất chưa có sổ. Theo khoản 5 Điều 137 Luật Đất đai 2024, người đang sử dụng đất có giấy tờ về quyền sử dụng đất ghi tên người khác, kèm giấy tờ chuyển quyền có chữ ký các bên, mà trước 01/8/2024 chưa làm thủ tục chuyển quyền và đất không tranh chấp thì được cấp Giấy chứng nhận, không cần hợp đồng công chứng nhưng phải thực hiện nghĩa vụ tài chính. Bên bán không có giấy tờ thì xét theo Điều 138 (đất sử dụng ổn định trước 01/7/2014).

Nhà đất đã có sổ mang tên người bán thường được xử lý theo cách 1 hoặc cách 2.

Luật Dân Việt có thể xem hồ sơ thực tế để chọn cách hợp pháp hóa hợp đồng mua bán nhà đất không công chứng phù hợp. Quy định có thể thay đổi; thủ tục, thời hạn cụ thể thực hiện theo quy định của UBND cấp tỉnh nơi có đất.

Câu hỏi thường gặp về hợp đồng mua bán nhà đất không công chứng

Mới đặt cọc 30% có yêu cầu Tòa án công nhận được không?

Khó được chấp nhận vì chưa đạt 2/3 nghĩa vụ. Bạn nên thương lượng ký hợp đồng công chứng hoặc thực hiện tiếp nghĩa vụ thanh toán có chứng từ.

Bên bán đã mất thì làm thế nào?

Người thừa kế của bên bán kế thừa nghĩa vụ. Bạn đề nghị họ ký lại hợp đồng sau khi khai nhận di sản, hoặc khởi kiện yêu cầu công nhận hợp đồng với họ là bị đơn.

Được Tòa án công nhận rồi có phải nộp thuế không?

Có. Khi đăng ký biến động theo bản án, quyết định, bên bán vẫn có nghĩa vụ thuế thu nhập cá nhân, bên mua nộp lệ phí trước bạ, trừ khi các bên thỏa thuận khác.

Căn cứ pháp lý

  • Bộ luật Dân sự số 91/2015/QH13 (Điều 129, Điều 132).
  • Luật Đất đai số 31/2024/QH15 (Điều 27, Điều 45, Điều 137, Điều 138).
  • Luật Nhà ở số 27/2023/QH15.
  • Luật Công chứng số 46/2024/QH15.
  • Nghị định số 101/2024/NĐ-CP về đăng ký, cấp Giấy chứng nhận (đã được sửa đổi, bổ sung).

Liên hệ Luật Dân Việt

Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:

  • Hotline/Zalo: 0858.111.929
  • Email: [email protected]
  • Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
  • Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.

Share:

Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn
Picture of Luật Dân Việt

Luật Dân Việt

Luôn đồng hành và hỗ trợ tư vấn pháp lý tới mọi người !

Tin mới

Bài viết liên quan