Chủ thể nào có quyền đăng ký kiểu dáng công nghiệp theo luật 2026?

Chủ thể có quyền đăng ký kiểu dáng công nghiệp không phải lúc nào cũng là người vẽ ra mẫu sản phẩm. Luật Sở hữu trí tuệ trao quyền này theo nguồn đầu tư cho việc sáng tạo, và Luật số 131/2025/QH15 bổ sung thêm trường hợp kết quả nhiệm vụ khoa học, công nghệ dùng ngân sách nhà nước.

Trả lời nhanh: Theo Điều 86 Luật Sở hữu trí tuệ, quyền đăng ký kiểu dáng công nghiệp thuộc về tác giả tự đầu tư, tổ chức, cá nhân đầu tư kinh phí, phương tiện cho tác giả qua giao việc, thuê việc (trừ khi có thỏa thuận khác), và tổ chức được giao quyền đối với kết quả nhiệm vụ dùng ngân sách nhà nước. Quyền này có thể chuyển giao bằng hợp đồng.

Điều kiện để kiểu dáng công nghiệp được bảo hộ

Kiểu dáng công nghiệp là hình dáng bên ngoài của sản phẩm, thể hiện bằng hình khối, đường nét, màu sắc hoặc sự kết hợp các yếu tố đó (khoản 13 Điều 4). Người có quyền đăng ký chỉ nhận được văn bằng khi kiểu dáng có tính mới, tính sáng tạo và khả năng áp dụng công nghiệp (Điều 63), đồng thời không thuộc nhóm bị loại trừ tại Điều 64. Xác định chủ đơn và đánh giá khả năng bảo hộ nên làm song song.

Chủ thể có quyền đăng ký kiểu dáng công nghiệp theo Điều 86

Điều 86 (sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 131/2025/QH15) xác định ba nhóm chủ thể:

  1. Tác giả tạo ra kiểu dáng bằng công sức và chi phí của mình.
  2. Tổ chức, cá nhân đầu tư kinh phí, phương tiện vật chất cho tác giả dưới hình thức giao việc, thuê việc, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.
  3. Tổ chức được giao quyền quản lý, sử dụng hoặc sở hữu kết quả nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sử dụng ngân sách nhà nước, đối với kiểu dáng là kết quả của nhiệm vụ đó.

Áp dụng vào tình huống thường gặp:

Tình huống Ai có quyền đăng ký
Nhân viên thiết kế làm theo nhiệm vụ được giao Doanh nghiệp, trừ khi hợp đồng thỏa thuận khác
Thuê freelancer, studio thiết kế bao bì, vỏ máy Bên thuê, nếu hợp đồng không quy định khác
Nhà thiết kế tự làm bằng chi phí riêng Chính nhà thiết kế
Kiểu dáng từ đề tài dùng ngân sách nhà nước Tổ chức được giao quyền với kết quả đề tài

Người đứng tên chủ văn bằng và tác giả có thể khác nhau; tác giả vẫn được ghi tên trong văn bằng.

Đồng chủ đơn và chuyển giao quyền đăng ký

Khi nhiều tổ chức, cá nhân cùng tạo ra hoặc cùng đầu tư, tất cả cùng có quyền đăng ký và quyền này chỉ được thực hiện khi mọi người đồng ý (khoản 2 Điều 86).

Người có quyền đăng ký có thể chuyển giao quyền cho người khác bằng hợp đồng văn bản, để thừa kế hoặc kế thừa theo quy định, kể cả khi đơn đã nộp (khoản 3 Điều 86). Đứng sai chủ đơn là rủi ro dài hạn: với kiểu dáng, bất kỳ lúc nào trong thời hạn bảo hộ, người có quyền thật sự đều có thể yêu cầu hủy bỏ văn bằng (khoản 3 Điều 96). Những sai sót khác cần tránh xem bài lưu ý khi đăng ký kiểu dáng công nghiệp.

Chủ thể nước ngoài đăng ký kiểu dáng công nghiệp tại Việt Nam

Quyền đăng ký không phân biệt quốc tịch; khác biệt chỉ nằm ở cách nộp đơn theo Điều 89 (thay thế bởi Luật số 131/2025/QH15). Một hãng nước ngoài đã có nhà máy hoặc văn phòng kinh doanh ở Việt Nam được tự đứng tên nộp đơn. Ngược lại, nhà thiết kế nước ngoài không sinh sống tại Việt Nam, hay công ty chỉ bán hàng vào Việt Nam qua nhà phân phối, phải nộp thông qua đại diện hợp pháp tại Việt Nam.

Chủ thể nước ngoài cũng có thể chỉ định Việt Nam trong đơn quốc tế theo Thỏa ước La Hay; xem bài đăng ký kiểu dáng công nghiệp quốc tế.

Luật Dân Việt hỗ trợ rà soát hợp đồng thiết kế, xác định chủ đơn và lập văn bản chuyển giao quyền đăng ký.

Câu hỏi thường gặp về chủ thể có quyền đăng ký kiểu dáng công nghiệp

Xưởng gia công làm khuôn theo bản vẽ của tôi có quyền đăng ký kiểu dáng không?

Không. Xưởng chỉ chế tạo theo thiết kế bạn cung cấp, không phải tác giả hay bên đầu tư sáng tạo.

Nhà thiết kế nghỉ việc có lấy lại quyền đăng ký mẫu đã làm cho công ty không?

Không, nếu mẫu được tạo ra khi thực hiện nhiệm vụ được giao và hợp đồng không thỏa thuận khác. Quyền đăng ký thuộc doanh nghiệp; người thiết kế vẫn được ghi tên là tác giả và hưởng thù lao theo quy định.

Đã bán sản phẩm trước khi chốt ai đứng đơn thì có sao không?

Có rủi ro. Bán, trưng bày công khai có thể làm kiểu dáng mất tính mới; thời gian ân hạn 06 tháng chỉ áp dụng trong các trường hợp luật định (Điều 65). Nên chốt chủ đơn và nộp đơn trước khi tung sản phẩm.

Căn cứ pháp lý

  • Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 36/2009/QH12, Luật số 42/2019/QH14, Luật số 07/2022/QH15 và Luật số 131/2025/QH15 (Điều 4, 63, 64, 65, 86, 89, 96).
  • Nghị định số 65/2023/NĐ-CP quy định chi tiết về sở hữu công nghiệp, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 100/2026/NĐ-CP.
  • Thông tư số 10/2026/TT-BKHCN quy định chi tiết Luật Sở hữu trí tuệ và biện pháp thi hành.

Liên hệ Luật Dân Việt

Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:

  • Hotline/Zalo: 0858.111.929
  • Email: [email protected]
  • Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
  • Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.

Share:

Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn
Picture of Luật Dân Việt

Luật Dân Việt

Luôn đồng hành và hỗ trợ tư vấn pháp lý tới mọi người !

Tin mới

Bài viết liên quan