Nội dung chính
ToggleĐăng ký bản quyền kiểu dáng là cách gọi quen thuộc của việc xin bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp cho hình dáng sản phẩm. Phần mất thời gian nhất thường là gom đủ thông tin từ sản phẩm thật, nhà thiết kế và chủ doanh nghiệp.
Trả lời nhanh: Trước khi đăng ký bản quyền kiểu dáng, bạn cần chốt phạm vi muốn bảo hộ (toàn bộ, một phần hay sản phẩm phi vật lý), số phương án, bộ ảnh chụp hoặc bản vẽ, mô tả đặc điểm tạo dáng, thông tin tác giả, chủ đơn, lịch sử công bố mẫu và giấy tờ quyền. Đơn nộp tại Cục Sở hữu trí tuệ.
"Đăng ký bản quyền kiểu dáng" là thủ tục gì?
Đăng ký bản quyền kiểu dáng, về pháp lý, là nộp đơn kiểu dáng công nghiệp tại Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) để được cấp bằng độc quyền; bản vẽ thiết kế còn có thể được bảo hộ quyền tác giả. Hai cơ chế được so sánh ở bài chọn văn bằng kiểu dáng hay quyền tác giả.
Bước 1: Xác định phạm vi kiểu dáng cần bảo hộ
Phạm vi bảo hộ là phần hình dáng bên ngoài bạn muốn độc quyền, cần chốt trước khi chụp ảnh. Theo khoản 13 Điều 4 (sửa đổi bởi Luật số 131/2025/QH15), với đơn nộp từ 01/4/2026, kiểu dáng là hình dáng bên ngoài của toàn bộ hoặc một phần sản phẩm, dạng vật lý hoặc phi vật lý như giao diện, biểu tượng đồ họa.
Ba câu hỏi cần trả lời:
- Khách nhận ra sản phẩm nhờ toàn bộ dáng hay một chi tiết như tay cầm, nắp, đế?
- Đối thủ dễ sao chép phần nào nhất?
- Phần đó có nhìn thấy khi sử dụng và không do đặc tính kỹ thuật bắt buộc (Điều 64)?
Cách thể hiện phần bảo hộ trên bộ ảnh theo hướng dẫn hiện hành của Cục.
Bước 2: Chọn phương án và phân loại sản phẩm
Phương án là các biến thể khác biệt không đáng kể của cùng một kiểu dáng, có thể nộp chung một đơn. Biến thể khác rõ rệt nên tách đơn. Lệ phí nộp đơn tính theo đơn; phí tra cứu, thẩm định tính theo phương án (Thông tư 263/2016/TT-BTC). Sản phẩm được phân loại theo Bảng Locarno.
Checklist thông tin và tài liệu cần thu thập
Checklist thông tin để giao việc cho đúng người:
| Nhóm thông tin | Cần thu thập | Dùng cho phần nào của đơn |
|---|---|---|
| Sản phẩm | Tên gọi, công dụng, chất liệu bề mặt nhìn thấy | Tờ khai, bản mô tả, phân loại |
| Hình ảnh | Ảnh chụp hoặc bản vẽ đủ các hướng; với giao diện là các màn hình cần bảo hộ | Bộ ảnh chụp, bản vẽ |
| Lịch sử công bố | Ngày đăng mạng, chào hàng, dự hội chợ, bán thử | Đánh giá tính mới, ân hạn |
| Tác giả, chủ đơn | Họ tên, quốc tịch, địa chỉ người thiết kế; tên, mã số doanh nghiệp, địa chỉ chủ đơn | Tờ khai |
| Quyền đăng ký | Hợp đồng lao động, hợp đồng thiết kế, văn bản chuyển giao | Chứng minh quyền nộp đơn |
| Ưu tiên, ủy quyền | Số, ngày đơn nộp ở nước ngoài (trong 06 tháng); giấy ủy quyền | Quyền ưu tiên, ủy quyền |
Lịch sử công bố hay bị bỏ qua nhất. Với đơn nộp từ 01/4/2026, kiểu dáng do người có quyền đăng ký hoặc người biết thông tin từ họ bộc lộ công khai được ân hạn 06 tháng (Điều 65 sửa đổi); quá mốc này, mẫu có thể mất tính mới.
Từ checklist đến bộ đơn hoàn chỉnh
Đủ thông tin, bộ đơn hoàn thiện theo trình tự:
- Tra cứu kiểu dáng đã công bố, điều chỉnh phạm vi.
- Lập bộ ảnh chụp hoặc bản vẽ thống nhất với phạm vi đã chốt.
- Soạn bản mô tả: nêu đặc điểm tạo dáng mới, đánh số theo thứ tự các hình.
- Điền tờ khai kiểu dáng (mẫu kèm Thông tư 10/2026/TT-BKHCN).
- Nộp đơn trực tuyến, trực tiếp hoặc qua bưu điện, kèm phí, lệ phí; lệ phí đang giảm 50% đến hết 31/12/2026.
Chọn nộp trực tuyến hay đơn giấy, tham khảo bài nơi nộp đơn kiểu dáng công nghiệp.
Luật Dân Việt có thể cùng bạn rà checklist và lập bộ đơn kiểu dáng.
Câu hỏi thường gặp về đăng ký bản quyền kiểu dáng
Mẫu do hai nhà thiết kế cùng vẽ thì khai tác giả thế nào?
Khai cả hai là đồng tác giả, vì cùng trực tiếp sáng tạo ra kiểu dáng (Điều 122). Người chỉ duyệt mẫu, cấp kinh phí thường không được ghi là tác giả; quyền đăng ký vẫn theo hợp đồng thiết kế.
Mẫu do nhà máy đề xuất sẵn, doanh nghiệp chỉ chọn và đặt sản xuất thì có đứng đơn được không?
Thường không, vì quyền đăng ký thuộc người tạo ra hoặc đầu tư tạo ra kiểu dáng (Điều 86). Doanh nghiệp cần văn bản chuyển giao quyền đăng ký và kiểm tra mẫu chưa bị chào bán công khai.
Có cần nộp file thiết kế gốc để chứng minh mình làm ra mẫu không?
Không bắt buộc, nhưng nên lưu bản phác thảo, file thiết kế có ngày tạo để dùng khi có phản đối, tranh chấp.
Căn cứ pháp lý
- Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 36/2009/QH12, Luật số 42/2019/QH14, Luật số 07/2022/QH15 và Luật số 131/2025/QH15 (Điều 4, 63–65, 86, 122).
- Nghị định số 65/2023/NĐ-CP quy định chi tiết về sở hữu công nghiệp, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 100/2026/NĐ-CP.
- Thông tư số 10/2026/TT-BKHCN quy định chi tiết Luật Sở hữu trí tuệ và biện pháp thi hành.
- Thông tư số 263/2016/TT-BTC về phí, lệ phí sở hữu công nghiệp; Thông tư số 64/2025/TT-BTC.
Liên hệ Luật Dân Việt
Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:
- Hotline/Zalo: 0858.111.929
- Email: [email protected]
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
- Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.