Nội dung chính
ToggleLuật đăng ký bản quyền sáng chế, đúng tên pháp lý là các quy định về đăng ký sáng chế, hiện là một hệ thống nhiều tầng: Luật Sở hữu trí tuệ, nghị định, thông tư và điều ước quốc tế. Từ tháng 4/2026, cả luật lẫn văn bản hướng dẫn đều thay đổi.
Trả lời nhanh: Đăng ký sáng chế năm 2026 áp dụng Luật Sở hữu trí tuệ 2005 (sửa đổi 2009, 2019, 2022, 2025), Nghị định 65/2023/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 100/2026/NĐ-CP), Thông tư 10/2026/TT-BKHCN về hồ sơ, Thông tư 263/2016/TT-BTC về phí, cùng Công ước Paris, Hiệp ước PCT và Hiệp định TRIPS.
Luật đăng ký bản quyền sáng chế gồm những văn bản nào?
Khung pháp luật về sáng chế gồm bốn tầng:
- Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, sửa đổi bởi Luật 36/2009/QH12, 42/2019/QH14, 07/2022/QH15 và 131/2025/QH15 (hiệu lực 01/4/2026). Đây là nguồn quy định gốc.
- Nghị định 65/2023/NĐ-CP về sở hữu công nghiệp, sửa đổi bởi Nghị định 15/2026/NĐ-CP, 33/2026/NĐ-CP và 100/2026/NĐ-CP.
- Thông tư 10/2026/TT-BKHCN (sửa đổi bởi Thông tư 20/2026/TT-BKHCN): mẫu tờ khai, cách trình bày bản mô tả, yêu cầu bảo hộ. Thông tư 263/2016/TT-BTC và Thông tư 64/2025/TT-BTC: phí, lệ phí.
- Điều ước quốc tế: Công ước Paris (quyền ưu tiên 12 tháng), Hiệp ước PCT (Việt Nam tham gia từ 10/3/1993, vào giai đoạn quốc gia trong 31 tháng), Hiệp định TRIPS của WTO.
Từng bước thủ tục áp dụng các văn bản này có trong bài hướng dẫn cách đăng ký sáng chế.
Tra cứu điều luật về sáng chế theo từng vấn đề
Các điều khoản dưới đây thuộc Luật Sở hữu trí tuệ hiện hành, xếp theo nhóm vấn đề:
| Vấn đề | Điều khoản |
|---|---|
| Sáng chế là gì, điều kiện bảo hộ | Khoản 12 Điều 4; Điều 58–62 (tính mới, trình độ sáng tạo, khả năng áp dụng công nghiệp; đối tượng loại trừ) |
| Ai được đăng ký, nộp đơn ra sao | Điều 86, 86a, 89, 89a (kiểm soát an ninh), 90 (nộp đơn đầu tiên), 91 (quyền ưu tiên) |
| Đơn và trình tự xử lý | Điều 100, 108, 110, 112, 112a, 113, 119 |
| Văn bằng và hiệu lực | Điều 93, 95, 96, 118 |
| Quyền và giới hạn quyền | Điều 123–126, 131, 134, 135, 136, 145 |
| Bảo vệ quyền | Điều 198–205, 211 |
Phí, lệ phí từng giai đoạn được phân tích trong bài chi phí đăng ký bản quyền sáng chế.
Điểm mới của Luật số 131/2025/QH15 đối với sáng chế
Luật số 131/2025/QH15 thay đổi đáng kể thủ tục sáng chế:
- Thẩm định nội dung còn 12 tháng (trước là 18 tháng); có thẩm định nhanh 03 tháng cho các trường hợp luật định (Điều 119).
- Thủ tục phản đối mới (Điều 112a): bên thứ ba phản đối đơn sáng chế trong 06 tháng kể từ ngày công bố.
- Tài sản trí tuệ (Điều 8a): quyền đối với sáng chế dùng được để góp vốn, thế chấp.
- Bãi bỏ Điều 101–106: yêu cầu cụ thể với đơn chuyển sang Điều 100 và Thông tư 10/2026/TT-BKHCN.
- Sáng chế tạo ra có dùng trí tuệ nhân tạo: theo Nghị định 100/2026/NĐ-CP, chỉ được bảo hộ khi con người có đóng góp đáng kể.
Đơn nộp trước 01/4/2026 cơ bản xử lý theo luật cũ, trừ một số thủ tục theo quy định chuyển tiếp (Điều 3 Luật 131/2025/QH15).
Văn bản về sáng chế đã hết hiệu lực
Các văn bản sau không còn là căn cứ, dù vẫn xuất hiện trên nhiều trang mạng:
- Nghị định 103/2006/NĐ-CP và Nghị định 122/2010/NĐ-CP, đã được thay bằng Nghị định 65/2023/NĐ-CP.
- Thông tư 01/2007/TT-BKHCN cùng các mẫu tờ khai kèm theo; nay lập đơn theo mẫu của Thông tư 10/2026/TT-BKHCN.
- Điều 101–106 Luật Sở hữu trí tuệ (đã bãi bỏ) và thời hạn thẩm định nội dung 18 tháng.
Khi đã bị sao chép, cách vận dụng các điều luật trên được phân tích trong bài bảo vệ sáng chế trước thủ đoạn đạo nhái tinh vi.
Luật Dân Việt hỗ trợ rà soát căn cứ pháp lý cho từng đơn sáng chế và thực hiện thủ tục tại Cục Sở hữu trí tuệ.
Câu hỏi thường gặp về luật đăng ký sáng chế
Đơn nộp trước 01/4/2026 có được hưởng thời hạn thẩm định 12 tháng không?
Về nguyên tắc đơn xử lý theo luật cũ, nhưng quy định chuyển tiếp áp dụng luật mới cho một số thủ tục, như thẩm định nội dung với đơn công bố từ 01/4/2026.
Quy định về kiểm soát an ninh sáng chế nằm ở văn bản nào?
Điều 89a Luật Sở hữu trí tuệ (bổ sung năm 2022) và Nghị định 65/2023/NĐ-CP đã sửa đổi. Trước khi nộp đơn ra nước ngoài, nên kiểm tra sáng chế có thuộc diện này không.
Tra cứu Nghị định 65/2023 bản đã sửa đổi ở đâu?
Nên dùng văn bản hợp nhất của Bộ Khoa học và Công nghệ đăng trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ, đã cập nhật các nghị định sửa đổi năm 2026.
Căn cứ pháp lý
- Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 36/2009/QH12, Luật số 42/2019/QH14, Luật số 07/2022/QH15 và Luật số 131/2025/QH15.
- Nghị định số 65/2023/NĐ-CP quy định chi tiết về sở hữu công nghiệp, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 15/2026/NĐ-CP, 33/2026/NĐ-CP và 100/2026/NĐ-CP.
- Thông tư số 10/2026/TT-BKHCN quy định chi tiết Luật Sở hữu trí tuệ và biện pháp thi hành, sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 20/2026/TT-BKHCN.
- Thông tư số 263/2016/TT-BTC về phí, lệ phí sở hữu công nghiệp; Thông tư số 64/2025/TT-BTC.
- Hiệp ước Hợp tác về Patent (PCT) và Công ước Paris về bảo hộ sở hữu công nghiệp.
Liên hệ Luật Dân Việt
Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:
- Hotline/Zalo: 0858.111.929
- Email: [email protected]
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
- Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.