Thủ tục đăng ký độc quyền sáng chế: Chọn bằng sáng chế hay giải pháp hữu ích

Thủ tục đăng ký độc quyền sáng chế dẫn tới một trong hai văn bằng: bằng độc quyền sáng chế hoặc bằng độc quyền giải pháp hữu ích. Lựa chọn trên tờ khai quyết định cách viết hồ sơ, độ khó khi thẩm định và thời gian độc quyền.

Trả lời nhanh: Thủ tục đăng ký độc quyền sáng chế gồm nộp đơn (tờ khai, bản mô tả kèm yêu cầu bảo hộ, bản tóm tắt, chứng từ phí) tại Cục Sở hữu trí tuệ, yêu cầu thẩm định nội dung trong 36 tháng và nộp lệ phí cấp bằng. Giải pháp có trình độ sáng tạo xin bằng sáng chế 20 năm; giải pháp không phải là hiểu biết thông thường có thể xin bằng giải pháp hữu ích 10 năm.

Hai loại bằng trong thủ tục đăng ký độc quyền sáng chế

Bằng độc quyền là văn bằng cho phép chủ sở hữu ngăn người khác sản xuất, sử dụng, bán hoặc nhập khẩu sản phẩm, quy trình được bảo hộ. Theo Điều 58, giải pháp kỹ thuật phải có tính mới và khả năng áp dụng công nghiệp; ngoài ra:

  • Bằng độc quyền sáng chế: giải pháp có trình độ sáng tạo, tức không hiển nhiên đối với người có hiểu biết trung bình trong lĩnh vực.
  • Bằng độc quyền giải pháp hữu ích: giải pháp không đòi hỏi trình độ sáng tạo nhưng không phải là hiểu biết thông thường.

Bằng sáng chế có hiệu lực đến hết 20 năm, bằng giải pháp hữu ích đến hết 10 năm kể từ ngày nộp đơn, đều không gia hạn. Giá trị kinh doanh của văn bằng xem bài bằng độc quyền sáng chế – cơ sở để khẳng định vị thế.

Hồ sơ yêu cầu cấp bằng độc quyền sáng chế khác gì giải pháp hữu ích?

Hai loại đơn dùng chung bộ tài liệu, khác ở trọng tâm:

Phần hồ sơ Xin bằng độc quyền sáng chế Xin bằng độc quyền giải pháp hữu ích
Tờ khai Chọn yêu cầu cấp bằng sáng chế Chọn yêu cầu cấp bằng giải pháp hữu ích
Bản mô tả Nêu rõ vấn đề kỹ thuật, hiệu quả vượt trội so với giải pháp đã biết Nêu điểm khác biệt khiến giải pháp không phải là hiểu biết thông thường
Yêu cầu bảo hộ Có thể viết rộng, nhiều điểm phụ thuộc Thường hẹp, bám kết cấu cụ thể
Rủi ro khi thẩm định Bị nêu thiếu trình độ sáng tạo Bị cho là hiểu biết thông thường

Tài liệu bổ sung khi có: văn bản ủy quyền, tài liệu chứng minh quyền đăng ký, tài liệu quyền ưu tiên. Lệ phí nộp đơn hiện là 75.000 đồng/đơn (giảm 50% đến hết 31/12/2026); phí thẩm định, tra cứu theo Thông tư 263/2016/TT-BTC. Tờ khai lập theo mẫu ban hành kèm Thông tư 10/2026/TT-BKHCN.

Trình tự thủ tục đăng ký độc quyền sáng chế tại Cục

Đơn đi qua năm việc chính:

  1. Nộp đơn trực tuyến, trực tiếp hoặc qua bưu điện tại Cục Sở hữu trí tuệ; nơi nhận đơn cụ thể xem bài đăng ký độc quyền sáng chế ở đâu.
  2. Thẩm định hình thức trong 01 tháng; sửa thiếu sót trong hạn Cục ấn định.
  3. Công bố đơn trên Công báo sở hữu công nghiệp.
  4. Thẩm định nội dung khi chủ đơn có yêu cầu trong 36 tháng; quá hạn đơn bị coi như rút (Điều 113).
  5. Cấp bằng: Cục ra quyết định cấp nếu đơn không bị từ chối và các khoản phí, lệ phí theo thông báo đã nộp đủ (Điều 118).

Người thứ ba được phản đối đơn trong 06 tháng từ ngày công bố (Điều 112a).

Chuyển đổi giữa đơn sáng chế và đơn giải pháp hữu ích

Chuyển đổi đơn là quyền của chủ đơn khi thấy loại bằng đã chọn không còn phù hợp (Điều 115):

  • Yêu cầu trước khi Cục thông báo từ chối chấp nhận đơn hoặc ra quyết định cấp, từ chối cấp văn bằng;
  • Chuyển được theo cả hai chiều: sáng chế sang giải pháp hữu ích và ngược lại;
  • Thủ tục, phí cụ thể theo Nghị định 65/2023/NĐ-CP và Thông tư 263/2016/TT-BTC.

Thường gặp nhất: đơn bị nêu thiếu trình độ sáng tạo, chủ đơn chuyển sang giải pháp hữu ích để vẫn có văn bằng.

Luật Dân Việt có thể giúp bạn đánh giá nên xin loại bằng nào và chuẩn bị hồ sơ phù hợp.

Câu hỏi thường gặp về thủ tục đăng ký độc quyền sáng chế

Bằng giải pháp hữu ích sắp hết 10 năm có chuyển sang bằng sáng chế để kéo dài không?

Không. Chuyển đổi chỉ làm được khi đơn đang được xét; bằng đã cấp không gia hạn và không đổi loại.

Đơn giải pháp hữu ích bị nêu thiếu tính mới thì chuyển đổi có giúp được không?

Không. Tính mới là điều kiện chung của cả hai loại bằng. Bạn chỉ có thể sửa, thu hẹp yêu cầu bảo hộ nếu phần còn lại vẫn mới so với tài liệu đối chứng.

Đã có bằng giải pháp hữu ích, cải tiến tiếp có nộp đơn mới không?

Được, nếu phần cải tiến đáp ứng điều kiện bảo hộ so với mọi giải pháp đã công bố, kể cả chính văn bằng cũ của bạn.

Căn cứ pháp lý

  • Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 36/2009/QH12, Luật số 42/2019/QH14, Luật số 07/2022/QH15 và Luật số 131/2025/QH15 (Điều 58, 93, 112a, 113, 115, 118, 119).
  • Nghị định số 65/2023/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 100/2026/NĐ-CP.
  • Thông tư số 10/2026/TT-BKHCN quy định chi tiết Luật Sở hữu trí tuệ.
  • Thông tư số 263/2016/TT-BTC; Thông tư số 64/2025/TT-BTC.

Liên hệ Luật Dân Việt

Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:

  • Hotline/Zalo: 0858.111.929
  • Email: [email protected]
  • Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
  • Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.

Share:

Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn
Picture of Luật Dân Việt

Luật Dân Việt

Luôn đồng hành và hỗ trợ tư vấn pháp lý tới mọi người !

Tin mới

Bài viết liên quan