Nội dung chính
ToggleĐăng ký nhãn hiệu công ty là việc tự nguyện, nhưng nhiều doanh nghiệp nhầm rằng có giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp là tên công ty đã được bảo hộ như nhãn hiệu. Câu hỏi quan trọng hơn là ai đứng tên và đăng ký vào lúc nào.
Trả lời nhanh: Không bắt buộc. Pháp luật không buộc công ty đăng ký nhãn hiệu, và thủ tục thành lập doanh nghiệp không bao gồm bước này. Tên doanh nghiệp được bảo hộ như tên thương mại khi sử dụng hợp pháp, còn độc quyền dùng tên, logo cho sản phẩm, dịch vụ chỉ có khi Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng nhãn hiệu.
Đăng ký nhãn hiệu công ty độc lập với đăng ký doanh nghiệp
Đăng ký nhãn hiệu công ty là thủ tục tại Cục Sở hữu trí tuệ, tách biệt với đăng ký doanh nghiệp. Cơ quan đăng ký kinh doanh chỉ xét tên doanh nghiệp có trùng, gây nhầm lẫn với doanh nghiệp đã đăng ký hay không; cơ quan này không tra cứu và không xác lập quyền nhãn hiệu.
Vì vậy, thủ tục thành lập công ty không có bước đăng ký nhãn hiệu. Phân tích chung về tính tự nguyện xem bài đăng ký nhãn hiệu hàng hóa có bắt buộc không.
Tên công ty, tên thương mại và nhãn hiệu khác nhau thế nào?
Tên công ty, tên thương mại và nhãn hiệu là ba khái niệm khác nhau dù có thể cùng một chữ:
| Tiêu chí | Tên doanh nghiệp | Tên thương mại | Nhãn hiệu |
|---|---|---|---|
| Chức năng | Định danh pháp nhân | Phân biệt chủ thể kinh doanh | Phân biệt sản phẩm, dịch vụ |
| Cơ sở phát sinh | Đăng ký doanh nghiệp | Sử dụng hợp pháp (Điều 6) | Văn bằng do Cục cấp |
| Phạm vi | Theo hệ thống đăng ký doanh nghiệp | Lĩnh vực, khu vực kinh doanh thực tế | Toàn quốc, cho danh mục đã đăng ký |
| Chuyển giao | Gắn với pháp nhân đã đăng ký | Chỉ cùng toàn bộ cơ sở kinh doanh (Điều 139) | Chuyển nhượng độc lập, đăng ký tại Cục |
Tên công ty đã đăng ký kinh doanh vẫn có thể xung đột với nhãn hiệu đã được bảo hộ của người khác trong cùng lĩnh vực; khi đó doanh nghiệp có thể bị xử lý xâm phạm và buộc đổi tên.
Công ty nên để ai đứng tên chủ sở hữu nhãn hiệu?
Chủ sở hữu nhãn hiệu là người có tên trên văn bằng, không nhất thiết là người sáng tạo ra nhãn hiệu. Các lựa chọn thường gặp:
- Công ty đứng tên: phù hợp khi nhãn hiệu gắn với hoạt động kinh doanh chung; nhãn hiệu trở thành tài sản của công ty, có thể dùng để góp vốn, thế chấp theo Điều 8a (bổ sung bởi Luật 131/2025/QH15).
- Người sáng lập đứng tên rồi cho công ty sử dụng: linh hoạt khi công ty còn thay đổi thành viên, nhưng dễ tranh chấp khi người đó rời đi. Hợp đồng sử dụng nhãn hiệu không bắt buộc đăng ký (khoản 3 Điều 148 sửa đổi).
- Công ty mẹ đứng tên, công ty con được cấp quyền sử dụng: phổ biến ở tập đoàn, chuỗi.
Nếu muốn chuyển nhãn hiệu từ cá nhân sang công ty, việc chuyển nhượng chỉ có hiệu lực khi được đăng ký tại Cục Sở hữu trí tuệ (khoản 1 Điều 148).
Thời điểm công ty nên quyết định đăng ký nhãn hiệu
Thời điểm tốt nhất để đăng ký nhãn hiệu công ty là trước khi đầu tư lớn vào tên gọi:
- Trước hoặc ngay khi thành lập: người sáng lập có thể nộp đơn trước để giữ ngày ưu tiên, sau đó chuyển nhượng đơn cho công ty (phí thẩm định chuyển nhượng đơn 160.000 đồng theo Thông tư 263/2016/TT-BTC).
- Khi đặt tên hoặc đổi tên công ty: tra cứu nhãn hiệu trước khi chốt tên; sau khi đổi tên, chủ sở hữu cần thay đổi giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu.
- Khi gọi vốn, góp vốn hoặc định giá doanh nghiệp: nhãn hiệu có văn bằng được ghi nhận như tài sản trí tuệ.
- Trước khi mở chi nhánh, nhượng quyền: bên nhận thường yêu cầu văn bằng.
Luật Dân Việt hỗ trợ tra cứu nhãn hiệu song song với đặt tên công ty và tư vấn người đứng tên phù hợp.
Câu hỏi thường gặp về đăng ký nhãn hiệu công ty
Giám đốc nghỉ việc có mang theo nhãn hiệu đứng tên cá nhân không?
Có thể. Nhãn hiệu thuộc người có tên trên văn bằng; nếu giám đốc đứng tên cá nhân, công ty chỉ giữ được nhãn hiệu khi có hợp đồng chuyển nhượng được đăng ký tại Cục.
Người khác đăng ký tên công ty mình làm nhãn hiệu thì xử lý thế nào?
Tên thương mại được sử dụng hợp pháp trước ngày nộp đơn có thể là căn cứ để phản đối đơn trong 03 tháng kể từ ngày công bố hoặc yêu cầu hủy bỏ văn bằng nếu gây nhầm lẫn.
Công ty có nhiều dòng sản phẩm có phải đăng ký tất cả nhãn hiệu không?
Không bắt buộc. Nên ưu tiên nhãn hiệu chính và nhãn hiệu sản phẩm có doanh thu, kế hoạch mở rộng hoặc nguy cơ bị sao chép.
Căn cứ pháp lý
- Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 36/2009/QH12, Luật số 42/2019/QH14, Luật số 07/2022/QH15 và Luật số 131/2025/QH15 (Điều 6, 8a, 112a, 139, 148).
- Nghị định số 65/2023/NĐ-CP quy định chi tiết về sở hữu công nghiệp, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 100/2026/NĐ-CP.
- Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14 (đã sửa đổi, bổ sung).
- Thông tư số 263/2016/TT-BTC về phí, lệ phí sở hữu công nghiệp.
Liên hệ Luật Dân Việt
Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:
- Hotline/Zalo: 0858.111.929
- Email: [email protected]
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
- Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.