Ai có quyền đăng ký kiểu dáng công nghiệp tại Việt Nam? 5 tình huống

Ai có quyền đăng ký kiểu dáng công nghiệp là câu hỏi thường gặp khi một mẫu sản phẩm có nhiều người góp tay: người vẽ, người bỏ tiền, người đặt hàng. Dưới đây là năm tình huống hay gặp và giấy tờ chứng minh quyền khi nộp đơn.

Trả lời nhanh: Tại Việt Nam, người có quyền đăng ký kiểu dáng công nghiệp là tác giả tự bỏ công sức, chi phí, hoặc bên đã đầu tư cho tác giả theo hình thức giao việc, thuê việc, trừ khi có thỏa thuận khác (Điều 86 Luật Sở hữu trí tuệ). Người nhận quyền từ người khác phải nộp kèm tài liệu chứng minh quyền đăng ký theo Thông tư 10/2026/TT-BKHCN.

Sinh viên, nhà thiết kế tự do: khi nào được tự đứng đơn?

Sinh viên, nhà thiết kế tự do có quyền tự đăng ký kiểu dáng công nghiệp khi mẫu được tạo ra bằng công sức và chi phí của chính mình, với hai lưu ý:

  • Đồ án, cuộc thi có tài trợ: đọc quy chế, thể lệ để biết bên nào được giao quyền. Kiểu dáng là kết quả nhiệm vụ khoa học, công nghệ dùng ngân sách nhà nước thuộc tổ chức được giao quyền (điểm c khoản 1 Điều 86, bổ sung bởi Luật số 131/2025/QH15).
  • Mẫu vẽ sẵn rồi bán cho khách: đây không phải thuê việc từ đầu, nên quyền đăng ký vẫn ở nhà thiết kế cho đến khi hai bên ký văn bản chuyển giao (khoản 3 Điều 86). Khách muốn đứng đơn phải nộp văn bản này.

Nên giữ file gốc, bản phác thảo ghi ngày; triển lãm đồ án hay đăng portfolio trước khi nộp đơn có thể làm mẫu mất tính mới.

Startup nhiều sáng lập viên: thiết kế làm trước khi có công ty

Thiết kế tạo ra trước khi thành lập công ty thuộc về cá nhân tác giả hoặc những người cùng bỏ chi phí, không tự động thuộc công ty. Để công ty đứng đơn:

  1. Xác định ai tạo ra mẫu, ai góp chi phí.
  2. Tất cả những người có quyền cùng ký văn bản chuyển giao quyền đăng ký cho công ty.
  3. Nộp văn bản đó kèm đơn, làm tài liệu chứng minh quyền đăng ký.

Làm sớm việc này giúp công ty không bị kẹt khi một thành viên rời nhóm; tên người vẽ mẫu vẫn xuất hiện ở mục tác giả.

Doanh nghiệp thuê ngoài thiết kế: giấy tờ để chứng minh quyền

Doanh nghiệp thuê studio, freelancer có quyền đăng ký kiểu dáng công nghiệp khi hợp đồng không để quyền này lại cho bên thiết kế. Giấy tờ nên chuẩn bị:

Giấy tờ Tác dụng
Hợp đồng thiết kế có điều khoản về quyền đăng ký sở hữu công nghiệp Xác định bên thuê là chủ đơn
Biên bản nghiệm thu, bàn giao file thiết kế Chứng minh mẫu nộp đơn đúng là mẫu đã thuê
Văn bản chuyển giao quyền đăng ký Chỉ cần khi hợp đồng để quyền ở bên thiết kế hoặc mẫu có trước hợp đồng

Khi quyền phát sinh trực tiếp từ hợp đồng thuê việc, hai giấy tờ đầu thường không phải nộp kèm đơn nhưng là chứng cứ chính nếu đơn bị phản đối hoặc văn bằng bị yêu cầu hủy bỏ. Các nhóm chủ thể theo luật xem bài các trường hợp có quyền đăng ký theo Điều 86 sửa đổi.

Hộ kinh doanh và cá nhân nước ngoài đăng ký kiểu dáng

Hộ kinh doanh không có tư cách pháp nhân, nên trên thực tế đơn kiểu dáng thường đứng tên chủ hộ với tư cách cá nhân. Khi lên công ty, chủ hộ có thể chuyển giao đơn hoặc chuyển nhượng văn bằng; việc chuyển nhượng văn bằng chỉ có hiệu lực khi được đăng ký tại Cục (khoản 1 Điều 148).

Cá nhân nước ngoài có quyền đăng ký như người Việt Nam; người thường trú tại Việt Nam tự nộp đơn, người không thường trú phải nộp qua đại diện hợp pháp tại Việt Nam kèm văn bản ủy quyền (khoản 2 Điều 89).

Các khoản nộp Nhà nước xem bài chi phí đăng ký kiểu dáng công nghiệp và đơn vị tính.

Luật Dân Việt có thể giúp bạn lập văn bản chuyển giao quyền đăng ký và kiểm tra giấy tờ trước khi nộp đơn.

Câu hỏi thường gặp về quyền đăng ký kiểu dáng công nghiệp

Mua mẫu thiết kế trên chợ thiết kế trực tuyến có đứng đơn được không?

Chỉ khi điều khoản mua bán chuyển cho bạn quyền đăng ký kiểu dáng, không chỉ quyền dùng file. Mẫu đã đăng công khai trên chợ thiết kế cũng có thể đã mất tính mới.

Sinh viên tự đứng đơn có được mức phí riêng không?

Không. Biểu phí theo Thông tư 263/2016/TT-BTC áp dụng chung; hiện chỉ các khoản lệ phí được giảm 50% đến hết 31/12/2026 (Thông tư 64/2025/TT-BTC), các khoản phí vẫn thu đủ.

Người góp ý tưởng ban đầu có được ghi tên tác giả không?

Không, nếu họ không trực tiếp tạo ra hình dáng sản phẩm. Tác giả là người trực tiếp tạo nên đường nét, hình khối cụ thể.

Căn cứ pháp lý

  • Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 36/2009/QH12, Luật số 42/2019/QH14, Luật số 07/2022/QH15 và Luật số 131/2025/QH15 (Điều 86, 89, 96, 122, 148).
  • Nghị định số 65/2023/NĐ-CP quy định chi tiết về sở hữu công nghiệp, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 100/2026/NĐ-CP.
  • Thông tư số 10/2026/TT-BKHCN quy định chi tiết Luật Sở hữu trí tuệ và biện pháp thi hành.
  • Thông tư số 263/2016/TT-BTC về phí, lệ phí sở hữu công nghiệp.

Liên hệ Luật Dân Việt

Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:

  • Hotline/Zalo: 0858.111.929
  • Email: [email protected]
  • Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
  • Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.

Share:

Facebook
Twitter
Pinterest
LinkedIn
Picture of Luật Dân Việt

Luật Dân Việt

Luôn đồng hành và hỗ trợ tư vấn pháp lý tới mọi người !

Tin mới

Bài viết liên quan