Nội dung chính
ToggleĐăng ký nhãn hiệu giúp doanh nghiệp giành thế thượng phong theo nghĩa rất cụ thể: có quyền chặn đối thủ dùng dấu hiệu gây nhầm lẫn và chủ động trong mọi cuộc tranh chấp. Điều quan trọng là biết dùng đúng công cụ pháp luật trao cho chủ nhãn hiệu.
Trả lời nhanh: Việt Nam áp dụng nguyên tắc nộp đơn đầu tiên, nên doanh nghiệp nộp đơn trước được ưu tiên. Khi có văn bằng, doanh nghiệp có quyền ngăn cấm người khác sử dụng, phản đối đơn tương tự của đối thủ, yêu cầu gỡ bỏ nội dung xâm phạm trên mạng và dùng nhãn hiệu làm tài sản để góp vốn, thế chấp.
Thế thượng phong bắt đầu từ ngày nộp đơn
Nguyên tắc nộp đơn đầu tiên nghĩa là khi hai người cùng đăng ký nhãn hiệu trùng hoặc tương tự cho sản phẩm cùng loại, đơn có ngày nộp hoặc ngày ưu tiên sớm hơn được xét cấp văn bằng (Điều 90 Luật Sở hữu trí tuệ). Việc ai dùng trước trên thị trường không quyết định, trừ trường hợp nhãn hiệu nổi tiếng hoặc người nộp đơn không trung thực.
Hệ quả thực tế:
- Nộp đơn sớm giữ chỗ cho cả sản phẩm sắp ra mắt.
- Đối thủ nộp sau cho dấu hiệu tương tự sẽ bị từ chối dựa trên đơn của bạn.
Chủ đơn có thể là cá nhân, hộ kinh doanh hay doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh hợp pháp (Điều 87); cách chọn người đứng tên xem đăng ký nhãn hiệu độc quyền cho cá nhân, doanh nghiệp.
Đăng ký nhãn hiệu cho doanh nghiệp quyền chặn đối thủ ngay từ khâu xét đơn
Doanh nghiệp có đơn, văn bằng trước không phải chờ xâm phạm xảy ra mới hành động:
- Theo dõi đơn của người khác trên Công báo Sở hữu công nghiệp theo nhóm sản phẩm của mình.
- Phản đối đơn trong 03 tháng kể từ ngày công bố (Điều 112a, bổ sung bởi Luật 131/2025/QH15).
- Gửi ý kiến người thứ ba (Điều 112) từ ngày công bố đến trước ngày ra quyết định cấp văn bằng, làm nguồn thông tin cho Cục.
- Yêu cầu hủy bỏ hiệu lực văn bằng đã cấp sai trong thời hiệu luật định; với nhãn hiệu là 05 năm kể từ ngày cấp, trừ trường hợp văn bằng được cấp do sự không trung thực của người nộp đơn.
Thượng phong khi xử lý hàng nhái, vi phạm trực tuyến
Văn bằng là căn cứ để yêu cầu cơ quan chức năng xử lý nhanh, không phải chứng minh quyền từ đầu:
- Gỡ bỏ, ẩn, vô hiệu hóa truy cập nội dung xâm phạm trên môi trường mạng (Điều 202, 207 sửa đổi).
- Ngăn chặn truy cập tên miền xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, theo Nghị định 186/2026/NĐ-CP từ 15/7/2026.
- Xử phạt hành chính với mức tối đa 250 triệu đồng (cá nhân), 500 triệu đồng (tổ chức); Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ cũng có thẩm quyền xử phạt.
- Khởi kiện dân sự, yêu cầu bồi thường; không xác định được thiệt hại thì Tòa án ấn định tối đa 01 tỷ đồng (Điều 205).
Rủi ro của việc chưa đăng ký được phân tích riêng trong bài đăng ký nhãn hiệu độc quyền bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp.
Nhãn hiệu là tài sản để đàm phán
Nhãn hiệu đã đăng ký là tài sản trí tuệ mà doanh nghiệp được dùng trong giao dịch, góp vốn, thế chấp vay vốn (Điều 8a mới). Khi đàm phán với nhà phân phối, đối tác nhượng quyền hay nhà đầu tư, bên nắm văn bằng có vị thế mạnh hơn bên chỉ có tên gọi chưa bảo hộ. Đăng ký là tự nguyện, xem đăng ký nhãn hiệu công ty bắt buộc hay tự nguyện.
Luật Dân Việt hỗ trợ doanh nghiệp nộp đơn, theo dõi đơn tương tự của đối thủ và chuẩn bị hồ sơ phản đối khi cần.
Câu hỏi thường gặp về đăng ký nhãn hiệu để cạnh tranh
Đối thủ bắt chước bao bì nhưng dùng tên khác thì nhãn hiệu có giúp được không?
Văn bằng nhãn hiệu chỉ bảo vệ dấu hiệu đã đăng ký. Bao bì có thể được bảo vệ bằng kiểu dáng công nghiệp hoặc quy định chống chỉ dẫn thương mại gây nhầm lẫn (Điều 130), nên doanh nghiệp cần kết hợp nhiều công cụ.
Có nên đăng ký thêm nhãn hiệu phòng vệ để chặn đối thủ?
Có thể đăng ký các biến thể gần với nhãn hiệu chính, nhưng chỉ nên chọn biến thể thật sự có kế hoạch dùng. Văn bằng không được sử dụng liên tục 05 năm có thể bị người khác yêu cầu chấm dứt hiệu lực.
Đối thủ lấy nhãn hiệu của mình đặt tên doanh nghiệp thì xử lý được không?
Được. Chủ văn bằng đề nghị Phòng Đăng ký kinh doanh yêu cầu doanh nghiệp đó đổi tên, kèm văn bằng và văn bản kết luận của cơ quan có thẩm quyền về việc tên doanh nghiệp xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp.
Căn cứ pháp lý
- Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 36/2009/QH12, Luật số 42/2019/QH14, Luật số 07/2022/QH15 và Luật số 131/2025/QH15 (Điều 8a, 87, 90, 95, 96, 112, 112a, 130, 202, 205, 207).
- Nghị định số 65/2023/NĐ-CP quy định chi tiết về sở hữu công nghiệp, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 100/2026/NĐ-CP.
- Nghị định số 99/2013/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 126/2021/NĐ-CP, Nghị định số 46/2024/NĐ-CP và Nghị định số 186/2026/NĐ-CP.
- Thông tư số 10/2026/TT-BKHCN quy định chi tiết Luật Sở hữu trí tuệ và biện pháp thi hành.
Liên hệ Luật Dân Việt
Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:
- Hotline/Zalo: 0858.111.929
- Email: [email protected]
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
- Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.