Nội dung chính
ToggleQuy trình đăng ký bảo hộ sáng chế nằm trong tầm tay của cá nhân và doanh nghiệp nhỏ: chủ thể Việt Nam được tự nộp đơn. Điều cần biết là việc nào tự làm được, việc nào nên nhờ chuyên gia và hạn nào không được quên.
Trả lời nhanh: Cá nhân, doanh nghiệp Việt Nam có thể tự đăng ký bảo hộ sáng chế theo 7 bước: giữ bí mật giải pháp, tự tra cứu, chọn loại bằng, soạn bản mô tả và yêu cầu bảo hộ, điền tờ khai, nộp đơn trực tuyến kèm phí, rồi tự theo dõi đơn, phản hồi Cục Sở hữu trí tuệ trong hạn.
Ai có thể tự thực hiện quy trình đăng ký bảo hộ sáng chế?
Tổ chức, cá nhân Việt Nam được trực tiếp nộp đơn hoặc ủy quyền cho người khác (khoản 1 Điều 89). Nghĩa vụ nộp qua đại diện hợp pháp chỉ đặt ra với chủ thể nước ngoài không cư trú hoặc không có cơ sở sản xuất, kinh doanh ở Việt Nam (khoản 2 Điều 89).
Giải pháp do nhân viên tạo ra khi thực hiện nhiệm vụ thì doanh nghiệp có quyền đăng ký, trừ trường hợp có thỏa thuận khác (Điều 86). Tự làm hợp nhất với giải pháp cơ khí, dụng cụ, kết cấu dễ mô tả; hóa dược, sinh học, điện tử phức tạp thường cần chuyên gia.
7 bước tự đăng ký bảo hộ sáng chế
Làm lần lượt:
- Giữ bí mật: lập nhật ký kỹ thuật có ngày tháng; ký thỏa thuận bảo mật khi thuê làm mẫu.
- Tự tra cứu sơ bộ trên thư viện số của Cục Sở hữu trí tuệ, WIPO Patentscope theo từ khóa, chỉ số IPC.
- Chọn loại bằng: sáng chế (cần trình độ sáng tạo) hoặc giải pháp hữu ích (có tính mới, áp dụng được và không phải là hiểu biết thông thường).
- Soạn bản mô tả, yêu cầu bảo hộ, hình vẽ, bản tóm tắt.
- Điền tờ khai theo mẫu của Thông tư 10/2026/TT-BKHCN; tên giải pháp, số hình, số điểm yêu cầu bảo hộ phải trùng với bản mô tả.
- Nộp đơn trực tuyến (file PDF, ký số hoặc ký tay rồi quét); lệ phí nộp đơn 75.000 đồng đến hết 31/12/2026, các khoản phí khác theo Thông tư 263/2016/TT-BTC.
- Theo dõi đơn và trả lời thông báo trong thời hạn Cục ấn định.
Nên nộp yêu cầu thẩm định nội dung ngay trong tờ khai để khỏi quên. Đơn đi qua những trạng thái pháp lý nào sau khi nộp, xem bài quy trình đăng ký bảo hộ sáng chế theo từng giai đoạn của đơn.
Việc tự làm được và việc nên nhờ người có chuyên môn
Mỗi khâu cần mức chuyên môn khác nhau:
| Việc | Tự làm được khi | Nên nhờ hỗ trợ khi |
|---|---|---|
| Tra cứu | Giải pháp đơn giản, từ khóa rõ | Lĩnh vực nhiều tài liệu sáng chế nước ngoài |
| Bản mô tả, hình vẽ | Bạn hiểu rõ kết cấu, có bản vẽ kỹ thuật | Cần số liệu thử nghiệm, nhiều phương án thực hiện |
| Yêu cầu bảo hộ | Chỉ một điểm độc lập đơn giản | Muốn phạm vi rộng, nhiều điểm phụ thuộc |
| Trả lời thẩm định | Thiếu sót hình thức | Bị nêu tài liệu đối chứng về tính mới, trình độ sáng tạo |
Yêu cầu bảo hộ quyết định phạm vi độc quyền nên đáng đầu tư nhất. Sai lầm hay gặp có tại bài 7 lưu ý khi đăng ký bảo hộ sáng chế tại Việt Nam.
Lịch hạn chủ đơn tự nộp cần ghi nhớ
Tự nộp thì không ai nhắc hạn thay bạn; hãy ghi vào lịch:
- Hạn sửa thiếu sót ghi trên thông báo của Cục.
- Hạn yêu cầu thẩm định nội dung (Điều 113), nếu chưa nộp cùng đơn; bỏ lỡ thì đơn bị coi như rút.
- Hạn nộp lệ phí cấp bằng theo thông báo dự định cấp (Điều 118).
- Hạn phí duy trì hằng năm sau khi có bằng: trong 06 tháng trước ngày kết thúc kỳ hạn, được nộp muộn tối đa 06 tháng kèm phụ thu 10% mỗi tháng.
Bạn tự làm phần lớn quy trình; Luật Dân Việt có thể rà soát yêu cầu bảo hộ hoặc hỗ trợ trả lời thẩm định khi cần.
Câu hỏi thường gặp khi tự đăng ký bảo hộ sáng chế
Doanh nghiệp nhỏ có được ưu đãi riêng về phí đăng ký sáng chế không?
Biểu phí nhà nước không có mức riêng cho doanh nghiệp nhỏ. Mọi chủ đơn đang được giảm 50% các khoản lệ phí đến hết 31/12/2026 (Thông tư 64/2025/TT-BTC); phí thẩm định, tra cứu vẫn thu đủ.
Tự tra cứu không thấy tài liệu trùng thì có chắc được cấp bằng không?
Không. Thẩm định viên tra cứu rộng hơn, cả tài liệu phi sáng chế và tiếng nước ngoài. Kết quả tự tra chỉ giúp bạn quyết định có nộp không và viết yêu cầu bảo hộ rộng hay hẹp.
Bản mô tả viết bằng ngôn ngữ đời thường có được chấp nhận không?
Không cần văn phong hàn lâm, nhưng thuật ngữ kỹ thuật phải chính xác, thống nhất và đủ rõ để người có hiểu biết trung bình trong lĩnh vực làm lại được giải pháp.
Căn cứ pháp lý
- Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11, sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 36/2009/QH12, Luật số 42/2019/QH14, Luật số 07/2022/QH15 và Luật số 131/2025/QH15 (Điều 58, 86, 89, 113, 118).
- Nghị định số 65/2023/NĐ-CP quy định chi tiết về sở hữu công nghiệp, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 100/2026/NĐ-CP.
- Thông tư số 10/2026/TT-BKHCN quy định chi tiết Luật Sở hữu trí tuệ và biện pháp thi hành.
- Thông tư số 263/2016/TT-BTC về phí, lệ phí sở hữu công nghiệp; Thông tư số 64/2025/TT-BTC.
Liên hệ Luật Dân Việt
Để được hỗ trợ tốt nhất, kịp thời nhất, Quý khách vui lòng liên hệ trực tiếp Luật Dân Việt theo thông tin dưới đây:
- Hotline/Zalo: 0858.111.929
- Email: [email protected]
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
- Thời gian làm việc: Thứ 2 – Thứ 7, 8:00 – 18:30
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.