Doanh nghiệp tư nhân là loại hình có hồ sơ thành lập gọn nhất: không cần điều lệ, không cần danh sách thành viên và không phải kê khai chủ sở hữu hưởng lợi. Đổi lại, chủ doanh nghiệp chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình, nên đây không phải lựa chọn phù hợp với mọi người. Bài viết giải thích ai được lập, thủ tục thành lập doanh nghiệp tư nhân năm 2026 và khi nào nên chọn loại hình khác.
Trả lời nhanh: Thủ tục thành lập doanh nghiệp tư nhân gồm nộp Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp (Mẫu số 1) kèm giấy tờ pháp lý cá nhân của chủ doanh nghiệp (không cần nếu đã kê khai số định danh) tới Phòng Đăng ký kinh doanh thuộc Sở Tài chính. Kết quả có trong 03 ngày làm việc; nộp trực tuyến được miễn lệ phí.
Doanh nghiệp tư nhân là gì, ai được thành lập?
Doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi hoạt động của doanh nghiệp (Điều 188 Luật Doanh nghiệp). Điều kiện chính:
- Chủ doanh nghiệp là cá nhân, không thuộc đối tượng bị cấm thành lập doanh nghiệp tại Điều 17 (như cán bộ, công chức, viên chức; người chưa thành niên; người đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự).
- Mỗi cá nhân chỉ được thành lập 01 doanh nghiệp tư nhân.
- Chủ doanh nghiệp tư nhân không được đồng thời là chủ hộ kinh doanh, thành viên hợp danh của công ty hợp danh.
- Doanh nghiệp tư nhân không có tư cách pháp nhân, không được phát hành chứng khoán và không được góp vốn thành lập, mua cổ phần, phần vốn góp của công ty khác.
Hồ sơ thành lập doanh nghiệp tư nhân năm 2026
Hồ sơ thành lập doanh nghiệp tư nhân theo Điều 19 Luật Doanh nghiệp chỉ gồm hai thành phần:
| Giấy tờ | Ghi chú |
|---|---|
| Giấy đề nghị đăng ký doanh nghiệp tư nhân | Mẫu số 1 (bản mới theo Thông tư 121/2026/TT-BTC) |
| Giấy tờ pháp lý cá nhân của chủ doanh nghiệp | Không phải nộp nếu đã kê khai số định danh cá nhân |
Doanh nghiệp tư nhân không thuộc diện kê khai chủ sở hữu hưởng lợi, vì quy định này chỉ áp dụng với doanh nghiệp có tư cách pháp nhân. Chủ doanh nghiệp tự đăng ký vốn đầu tư và có quyền tăng, giảm vốn đầu tư theo quy định.
Các bước thành lập doanh nghiệp tư nhân
Thủ tục thành lập doanh nghiệp tư nhân thực hiện theo 5 bước:
- Kiểm tra điều kiện của chủ doanh nghiệp, đặc biệt là việc đang làm chủ hộ kinh doanh hay chưa.
- Chọn tên doanh nghiệp (có cụm "doanh nghiệp tư nhân" hoặc "DNTN"), địa chỉ trụ sở theo địa giới mới, ngành nghề, vốn đầu tư.
- Kê khai Mẫu số 1 và nộp trực tuyến qua dangkykinhdoanh.gov.vn bằng tài khoản VNeID, hoặc nộp trực tiếp.
- Nhận Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp trong 03 ngày làm việc.
- Công bố nội dung đăng ký (phí 100.000 đồng), mở tài khoản ngân hàng, đăng ký hóa đơn điện tử, kê khai thuế.
Nếu đang làm chủ hộ kinh doanh, bạn có thể lập doanh nghiệp trên cơ sở chuyển đổi từ hộ kinh doanh theo Điều 27 Nghị định 168/2025/NĐ-CP thay vì đóng hộ rồi lập mới. Quy trình chung xem tại thủ tục thành lập công ty 2026.
So sánh doanh nghiệp tư nhân với hộ kinh doanh và công ty TNHH 1 thành viên
Doanh nghiệp tư nhân nằm giữa hộ kinh doanh và công ty TNHH 1 thành viên về mức độ tổ chức:
| Tiêu chí | Hộ kinh doanh | Doanh nghiệp tư nhân | Công ty TNHH 1 thành viên |
|---|---|---|---|
| Trách nhiệm | Vô hạn | Vô hạn | Trong phạm vi vốn điều lệ |
| Tư cách pháp nhân | Không | Không | Có |
| Cơ quan đăng ký | Cấp xã | Phòng ĐKKD thuộc Sở Tài chính | Phòng ĐKKD thuộc Sở Tài chính |
| Chủ sở hữu hưởng lợi | Không kê khai | Không kê khai | Phải kê khai |
Ví dụ thực tế: một cửa hàng vật liệu xây dựng cần xuất hóa đơn cho công trình lớn nhưng chủ không muốn soạn điều lệ thường chọn doanh nghiệp tư nhân. Nếu kinh doanh nhiều rủi ro nợ, công ty TNHH 1 thành viên an toàn hơn. Tham khảo thêm thành lập doanh nghiệp tư nhân có lợi gì.
Câu hỏi thường gặp về thủ tục thành lập doanh nghiệp tư nhân
Doanh nghiệp tư nhân có cần vốn tối thiểu không?
Không, trừ ngành nghề kinh doanh có điều kiện về vốn. Chủ doanh nghiệp tự kê khai vốn đầu tư.
Chủ doanh nghiệp tư nhân có được thuê người làm giám đốc không?
Có. Chủ doanh nghiệp có thể thuê người quản lý, nhưng vẫn là người đại diện theo pháp luật và chịu trách nhiệm về mọi hoạt động của doanh nghiệp.
Doanh nghiệp tư nhân có phải nộp lệ phí môn bài không?
Không. Lệ phí môn bài đã chấm dứt thu từ ngày 01/01/2026 theo Nghị quyết 198/2025/QH15.
Cân nhắc trách nhiệm vô hạn trước khi làm thủ tục thành lập doanh nghiệp tư nhân
Thủ tục thành lập doanh nghiệp tư nhân năm 2026 đơn giản và nhanh, nhưng trách nhiệm vô hạn là yếu tố bạn cần cân nhắc kỹ. Nếu cần tách bạch tài sản cá nhân, hãy so sánh với công ty TNHH 1 thành viên trước khi nộp hồ sơ. Bài viết cũ về đăng ký thành lập doanh nghiệp tư nhân có thêm thông tin tham khảo.
Liên hệ Luật Dân Việt để được tư vấn
Nếu bạn cần rà soát hồ sơ hoặc muốn Luật Dân Việt thực hiện thủ tục thay, hãy liên hệ để được tư vấn cụ thể theo tình huống của doanh nghiệp:
- Hotline: 0858.111.929
- Email: tuvanluatdanviet@gmail.com
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
Căn cứ pháp lý
- Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 76/2025/QH15 (Điều 17, Điều 19, Điều 188).
- Nghị định số 168/2025/NĐ-CP ngày 30/6/2025 của Chính phủ về đăng ký doanh nghiệp (Điều 27), được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 296/2026/NĐ-CP.
- Thông tư số 68/2025/TT-BTC, được sửa đổi bởi Thông tư số 121/2026/TT-BTC (Mẫu số 1).
- Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội (chấm dứt thu lệ phí môn bài từ 01/01/2026).
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.
