Hóa đơn bán hàng và hóa đơn GTGT là hai loại hóa đơn phổ biến nhất nhưng không dùng thay thế cho nhau. Loại hóa đơn phụ thuộc phương pháp tính thuế GTGT của người bán, và quyết định người mua có được khấu trừ thuế đầu vào hay không. Từ 01/7/2026, cách phân loại nằm tại Điều 8 Nghị định 254/2026/NĐ-CP.
Trả lời nhanh: Hóa đơn GTGT dành cho người bán khai thuế theo phương pháp khấu trừ, ghi riêng thuế suất, tiền thuế; người mua được khấu trừ đầu vào. Hóa đơn bán hàng dành cho tổ chức, hộ, cá nhân nộp thuế theo phương pháp trực tiếp và khu phi thuế quan; người mua không khấu trừ thuế từ hóa đơn này.
Hóa đơn bán hàng và hóa đơn GTGT là gì?
Hóa đơn GTGT là hóa đơn do tổ chức khai thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ lập khi bán hàng trong nội địa, vận tải quốc tế, xuất vào khu phi thuế quan và xuất khẩu. Hóa đơn bán hàng là hóa đơn do tổ chức, hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp lập cho các hoạt động tương tự. Các loại hóa đơn khác và điểm mới xem bài Nghị định 254/2026 về hóa đơn điện tử.
Bảng phân biệt hóa đơn bán hàng và hóa đơn GTGT
Điểm khác nhau cốt lõi giữa hai loại hóa đơn nằm ở người được lập và cách thể hiện thuế:
| Tiêu chí | Hóa đơn GTGT | Hóa đơn bán hàng |
|---|---|---|
| Người lập | Tổ chức khai thuế theo phương pháp khấu trừ | Tổ chức, hộ, cá nhân nộp thuế theo phương pháp trực tiếp; khu phi thuế quan |
| Thể hiện thuế | Ghi riêng thuế suất, tiền thuế GTGT | Không tách riêng tiền thuế GTGT |
| Người mua khấu trừ đầu vào | Được, nếu đủ điều kiện khấu trừ | Không |
| Chi phí của người mua | Giá chưa thuế | Toàn bộ giá thanh toán |
Tên gọi tiếng Anh và cách đọc hóa đơn GTGT có trong bài hóa đơn giá trị gia tăng tiếng Anh là gì.
Ai được dùng hóa đơn bán hàng?
Hóa đơn bán hàng được dùng bởi các đối tượng không khai thuế theo phương pháp khấu trừ, theo khoản 2 Điều 8 Nghị định 254/2026:
- Tổ chức kinh tế, hộ, cá nhân kinh doanh nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp.
- Tổ chức, cá nhân trong khu phi thuế quan khi bán vào nội địa, bán cho nhau trong khu hoặc xuất khẩu; hóa đơn ghi "Dành cho tổ chức, cá nhân trong khu phi thuế quan".
- Doanh nghiệp chế xuất có hoạt động kinh doanh khác, nộp thuế theo phương pháp trực tiếp.
- Hóa đơn có mã cơ quan thuế cấp theo từng lần phát sinh cho tổ chức không kinh doanh, doanh nghiệp ngừng hoặc tạm ngừng kinh doanh, người bị cưỡng chế ngừng sử dụng hóa đơn… (điểm a khoản 2 Điều 6).
Hộ kinh doanh doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm bắt buộc dùng hóa đơn điện tử, loại hóa đơn bán hàng.
Hóa đơn bán hàng có được khấu trừ thuế GTGT không?
Hóa đơn bán hàng không phải căn cứ để người mua khấu trừ thuế GTGT đầu vào, vì không có tiền thuế tách riêng. Doanh nghiệp mua hàng ghi toàn bộ giá thanh toán vào chi phí hoặc nguyên giá tài sản, nếu đủ điều kiện chi phí được trừ.
Ví dụ minh họa: Công ty A khai thuế khấu trừ mua lô hàng thuộc diện thuế suất 8%.
- Mua của công ty B, hóa đơn GTGT: giá 100 triệu, thuế 8 triệu, tổng 108 triệu đồng. A khấu trừ 8 triệu, ghi chi phí 100 triệu đồng.
- Mua của hộ kinh doanh C, hóa đơn bán hàng tổng 108 triệu đồng: A không khấu trừ, ghi chi phí 108 triệu đồng.
Lỗi thường gặp khi dùng hóa đơn bán hàng và hóa đơn GTGT
Lỗi phổ biến nhất là lập loại hóa đơn không khớp phương pháp tính thuế đã đăng ký:
- Doanh nghiệp khai khấu trừ nhưng phát hành hóa đơn bán hàng.
- Hộ kinh doanh ghi thuế suất 8% hoặc 10% như hóa đơn GTGT.
- Hộ được giảm 20% tỷ lệ GTGT đến 31/12/2026 nhưng không ghi số tiền đã giảm theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP.
Lập sai loại hóa đơn phải xử lý theo Thông tư 91/2026/TT-BTC và có thể bị xử phạt theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP (đã sửa đổi).
Câu hỏi thường gặp về hóa đơn bán hàng và hóa đơn GTGT
Doanh nghiệp mới thành lập dùng loại hóa đơn nào?
Doanh nghiệp khai thuế khấu trừ dùng hóa đơn GTGT; nộp thuế theo phương pháp trực tiếp dùng hóa đơn bán hàng. Nên xác định phương pháp tính thuế trước khi đăng ký hóa đơn.
Mua hàng của hộ kinh doanh có được tính vào chi phí không?
Có, nếu có hóa đơn bán hàng hợp pháp, khoản chi phục vụ kinh doanh và khoản từ 5 triệu đồng thanh toán không dùng tiền mặt. Doanh nghiệp không khấu trừ thuế GTGT.
Xuất khẩu dùng hóa đơn GTGT hay hóa đơn bán hàng?
Tùy phương pháp tính thuế: khai khấu trừ dùng hóa đơn GTGT, nộp trực tiếp dùng hóa đơn bán hàng.
Chọn đúng hóa đơn bán hàng và hóa đơn GTGT để không mất quyền khấu trừ
Hóa đơn bán hàng và hóa đơn GTGT khác nhau ở người lập, cách thể hiện thuế và quyền khấu trừ của người mua. Trước khi mua hàng giá trị lớn, bạn nên kiểm tra phương pháp tính thuế của nhà cung cấp để tính đúng giá vốn.
Liên hệ Luật Dân Việt để được tư vấn
Nếu bạn cần rà soát hồ sơ hoặc muốn Luật Dân Việt thực hiện thủ tục thay, hãy liên hệ để được tư vấn cụ thể theo tình huống của doanh nghiệp:
- Hotline: 0858.111.929
- Email: tuvanluatdanviet@gmail.com
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
Căn cứ pháp lý
- Nghị định số 254/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 của Chính phủ quy định về hóa đơn, chứng từ điện tử (Điều 6, Điều 8).
- Thông tư số 91/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn về hóa đơn, chứng từ.
- Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 149/2025/QH15 và Luật số 09/2026/QH16; Nghị định số 181/2025/NĐ-CP.
- Nghị định số 174/2025/NĐ-CP quy định giảm thuế giá trị gia tăng theo Nghị quyết số 204/2025/QH15.
- Nghị định số 125/2020/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 102/2021/NĐ-CP, Nghị định số 310/2025/NĐ-CP và Nghị định số 291/2026/NĐ-CP.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.
