Thuế đại lý bảo hiểm, xổ số, bán hàng đa cấp thay đổi đáng kể trong năm 2026 khi ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế được nâng lên 1 tỷ đồng/năm. Phần lớn đại lý không tự khai thuế mà được doanh nghiệp bảo hiểm, xổ số, bán hàng đa cấp khấu trừ, khai và nộp thay.
Trả lời nhanh: Đại lý bảo hiểm, xổ số, bán hàng đa cấp có doanh thu năm đến 1 tỷ đồng không nộp thuế TNCN. Trên 1 tỷ đến 3 tỷ đồng: nộp 5% phần vượt 1 tỷ hoặc chọn 15% trên thu nhập; trên 3 tỷ đồng tính trên thu nhập. Doanh nghiệp trả hoa hồng khấu trừ, nộp thay.
Thuế đại lý bảo hiểm, xổ số, bán hàng đa cấp áp dụng cho ai?
Thuế đại lý bảo hiểm, xổ số, bán hàng đa cấp áp dụng cho cá nhân trực tiếp ký hợp đồng đại lý với doanh nghiệp bảo hiểm, công ty xổ số hoặc doanh nghiệp bán hàng đa cấp. Đây là thu nhập từ kinh doanh, không phải tiền lương.
Doanh thu tính thuế gồm:
- Tiền hoa hồng đại lý.
- Các khoản thưởng, hỗ trợ đạt doanh số, khoản chi trả khác doanh nghiệp trả cho đại lý.
- Với bán hàng đa cấp, các khoản hoa hồng, thưởng theo kết quả bán hàng và phát triển mạng lưới.
Quy định cũ trước năm 2026 có thể tham khảo tại bài khai thuế năm đối với cá nhân làm đại lý xổ số, đại lý bảo hiểm, bán hàng đa cấp.
Cách tính thuế TNCN của đại lý bảo hiểm, xổ số, đa cấp
Cá nhân đại lý có doanh thu năm trên 1 tỷ đến 3 tỷ đồng được tính thuế TNCN theo tỷ lệ 5% trên phần doanh thu vượt ngưỡng, theo khoản 3 Điều 7 Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, hoặc chọn tính trên thu nhập. Doanh thu trên 3 tỷ đồng bắt buộc tính trên thu nhập. Ngưỡng 1 tỷ đồng/năm áp dụng từ 01/01/2026 theo Nghị định 141/2026/NĐ-CP, sửa đổi Nghị định 68/2026/NĐ-CP.
| Tổng doanh thu năm | Nghĩa vụ thuế TNCN |
|---|---|
| Từ 1 tỷ đồng trở xuống | Không nộp thuế TNCN |
| Trên 1 tỷ đến 3 tỷ đồng | 5% × (doanh thu − 1 tỷ đồng); hoặc chọn 15% × (doanh thu − chi phí) |
| Trên 3 tỷ đến 50 tỷ đồng | 17% × (doanh thu − chi phí) |
| Trên 50 tỷ đồng | 20% × (doanh thu − chi phí) |
Ví dụ minh họa: Năm 2026, chị H làm đại lý cho một doanh nghiệp bảo hiểm, nhận tổng hoa hồng và thưởng 1,4 tỷ đồng. Thuế TNCN = (1.400.000.000 − 1.000.000.000) × 5% = 20.000.000 đồng. Nếu cả năm chị chỉ nhận 900 triệu đồng thì không phải nộp thuế TNCN.
Bảng tỷ lệ đầy đủ xem bài tỷ lệ thuế hộ kinh doanh theo ngành nghề.
Doanh nghiệp khấu trừ, khai thay thuế cho đại lý
Doanh nghiệp xổ số, bảo hiểm, bán hàng đa cấp có trách nhiệm khấu trừ, khai và nộp thay thuế TNCN cho cá nhân làm đại lý, theo Nghị định 68/2026/NĐ-CP và Thông tư 18/2026/TT-BTC. Quy trình thường gồm:
- Doanh nghiệp theo dõi doanh thu lũy kế trả cho từng đại lý trong năm.
- Khi doanh thu vượt ngưỡng, doanh nghiệp khấu trừ thuế trên phần thuộc diện khấu trừ trước khi trả hoa hồng.
- Doanh nghiệp khai thuế trên tờ khai mẫu 01/XSBHĐC kèm bảng kê chi tiết theo mẫu hiện hành, theo kỳ khai tháng hoặc quý của mình và nộp vào ngân sách.
- Doanh nghiệp cấp chứng từ khấu trừ thuế TNCN điện tử cho đại lý theo yêu cầu.
Khi nào đại lý phải tự khai, quyết toán thuế?
Đại lý phải tự khai, quyết toán khi số thuế doanh nghiệp đã khấu trừ chưa phản ánh đúng nghĩa vụ cả năm. Các tình huống thường gặp:
- Làm đại lý cho nhiều doanh nghiệp, mỗi nơi dưới 1 tỷ đồng nhưng tổng doanh thu năm vượt 1 tỷ đồng.
- Ngoài hoạt động đại lý, cá nhân còn có hoạt động kinh doanh khác cần tổng hợp doanh thu.
- Doanh nghiệp chưa khấu trừ hoặc khấu trừ chưa đủ trong năm.
Hồ sơ, mẫu tờ khai và thời hạn quyết toán thực hiện theo Thông tư 18/2026/TT-BTC (sửa đổi bởi Thông tư 50/2026/TT-BTC).
Câu hỏi thường gặp về thuế đại lý bảo hiểm, xổ số, bán hàng đa cấp
Hoa hồng đại lý bảo hiểm có tính vào thuế tiền lương không?
Không. Hoa hồng đại lý là thu nhập từ kinh doanh; với doanh thu đến 3 tỷ đồng thường tính theo tỷ lệ 5% trên phần doanh thu vượt 1 tỷ đồng, không áp dụng biểu thuế lũy tiến và giảm trừ gia cảnh của tiền lương.
Doanh nghiệp đã khấu trừ thuế theo ngưỡng cũ thì xử lý thế nào?
Ngưỡng 1 tỷ đồng áp dụng hồi tố từ 01/01/2026. Số thuế đã khấu trừ theo ngưỡng cũ được điều chỉnh khi doanh nghiệp khai, quyết toán theo hướng dẫn hiện hành; số nộp thừa được bù trừ hoặc hoàn.
Đại lý có phải xuất hóa đơn khi nhận hoa hồng không?
Không bắt buộc. Theo Điều 7 Nghị định 254/2026/NĐ-CP, đại lý xổ số, bảo hiểm, bán hàng đa cấp đã được doanh nghiệp khấu trừ thuế thuộc trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử.
Kiểm soát thuế đại lý bảo hiểm, xổ số, bán hàng đa cấp
Thuế đại lý bảo hiểm, xổ số, bán hàng đa cấp năm 2026 chỉ phát sinh khi tổng doanh thu vượt 1 tỷ đồng; phổ biến là tỷ lệ 5% trên phần vượt đối với doanh thu đến 3 tỷ đồng. Bạn nên tự tổng hợp doanh thu khi làm đại lý cho nhiều doanh nghiệp.
Liên hệ Luật Dân Việt để được tư vấn
Nếu bạn cần rà soát hồ sơ hoặc muốn Luật Dân Việt thực hiện thủ tục thay, hãy liên hệ để được tư vấn cụ thể theo tình huống của doanh nghiệp:
- Hotline: 0858.111.929
- Email: tuvanluatdanviet@gmail.com
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
Căn cứ pháp lý
- Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 (khoản 3 Điều 7), được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 09/2026/QH16.
- Nghị định số 68/2026/NĐ-CP ngày 05/3/2026 của Chính phủ quy định chính sách thuế và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 141/2026/NĐ-CP.
- Thông tư số 18/2026/TT-BTC ngày 05/3/2026 của Bộ Tài chính, được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 50/2026/TT-BTC ngày 13/5/2026.
- Nghị quyết số 198/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.
- Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15; Nghị định số 252/2026/NĐ-CP; Thông tư số 89/2026/TT-BTC.
- Nghị định số 254/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 của Chính phủ quy định về hóa đơn, chứng từ điện tử (Điều 7).
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.
