Một hóa đơn mua hàng hợp lệ chưa chắc giúp doanh nghiệp được trừ thuế. Điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào theo Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 đòi hỏi hóa đơn đúng, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt và mục đích dùng cho hoạt động chịu thuế. Ngưỡng thanh toán không dùng tiền mặt đã giảm từ 20 triệu xuống 5 triệu đồng, nên nhiều khoản chi nhỏ nay bị loại.
Trả lời nhanh: Doanh nghiệp được khấu trừ thuế GTGT đầu vào khi có hóa đơn GTGT hoặc chứng từ nộp thuế khâu nhập khẩu, có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt cho giao dịch từ 5 triệu đồng và dùng cho hoạt động chịu thuế. Hàng xuất khẩu cần thêm hợp đồng, tờ khai hải quan.
Điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào theo Điều 14 Luật 48/2024
Điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào là các yêu cầu chứng từ mà doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp khấu trừ phải đáp ứng đồng thời (khoản 2 Điều 14 Luật Thuế GTGT):
- Có hóa đơn GTGT hoặc chứng từ nộp thuế GTGT ở khâu nhập khẩu.
- Có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, trừ trường hợp đặc thù do Chính phủ quy định. Theo Nghị định 181/2025/NĐ-CP, yêu cầu này áp dụng với giao dịch mua vào từ 5 triệu đồng trở lên, kể cả mua trả góp.
- Với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu: có thêm hợp đồng với bên nước ngoài, tờ khai hải quan và chứng từ vận chuyển, bảo hiểm (nếu có).
Doanh nghiệp không đáp ứng điều kiện, hoặc có hóa đơn, chứng từ lập từ hành vi bị nghiêm cấm tại Điều 13 Luật, thì không được khấu trừ (khoản 3 Điều 14).
Nguyên tắc khấu trừ thuế GTGT đầu vào
Khoản 1 Điều 14 Luật Thuế GTGT đặt ra nguyên tắc về mục đích sử dụng và thời điểm kê khai:
- Đầu vào dùng cho hoạt động chịu thuế được khấu trừ toàn bộ, kể cả phần tổn thất không được bồi thường.
- Đầu vào dùng chung cho hoạt động chịu thuế và đối tượng không chịu thuế GTGT chỉ được khấu trừ phần tương ứng; nếu không hạch toán riêng được thì phân bổ theo tỷ lệ doanh thu.
- Thuế đầu vào kê khai trong tháng, quý phát sinh; phần chưa khấu trừ hết chuyển sang kỳ sau.
- Hóa đơn bị sót được khai bổ sung trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra, thanh tra.
Thuế đầu vào không được khấu trừ được tính vào chi phí được trừ hoặc nguyên giá tài sản cố định, trừ trường hợp mua vào không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định.
Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt hợp lệ
Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt chứng minh tiền đã chuyển qua tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán: chuyển khoản, séc, ủy nhiệm chi, ủy nhiệm thu, thẻ, ví điện tử. Nộp tiền mặt vào tài khoản người bán không được chấp nhận. Một số tình huống đặc thù:
| Tình huống | Yêu cầu |
|---|---|
| Bù trừ công nợ mua – bán | Có văn bản thỏa thuận, biên bản đối chiếu bù trừ |
| Thanh toán qua bên thứ ba | Hợp đồng ghi rõ việc thanh toán qua bên thứ ba |
| Nhân viên thanh toán hộ | Có quy chế ủy quyền; doanh nghiệp hoàn tiền cho nhân viên bằng chuyển khoản |
| Mua trả chậm, trả góp | Khấu trừ theo hợp đồng, hóa đơn; đến hạn chưa thanh toán qua ngân hàng thì kê khai điều chỉnh giảm |
Mua nhiều lần cùng người bán trong một ngày, tổng từ 5 triệu đồng trở lên thì chỉ phần thanh toán không dùng tiền mặt được khấu trừ.
Ví dụ áp dụng điều kiện khấu trừ thuế GTGT
Ví dụ minh họa: Tháng 10/2026, Công ty K (khai thuế theo tháng) có ba hóa đơn đầu vào thuộc diện thuế suất 8%:
- Máy tính 32,4 triệu đồng (giá chưa thuế 30 triệu, thuế 2,4 triệu), chuyển khoản: được khấu trừ 2,4 triệu đồng.
- Văn phòng phẩm 4,32 triệu đồng (thuế 0,32 triệu), trả tiền mặt: dưới 5 triệu nên được khấu trừ 0,32 triệu đồng.
- Tiếp khách 10,8 triệu đồng (thuế 0,8 triệu), trả tiền mặt: không được khấu trừ, khoản chi cũng không được trừ khi tính thuế TNDN.
Tổng thuế đầu vào được khấu trừ: 2,4 + 0,32 = 2,72 triệu đồng. Cách bù trừ với thuế đầu ra có trong bài phương pháp khấu trừ thuế GTGT.
Câu hỏi thường gặp về điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào
Hóa đơn ghi sai mã số thuế người mua có được khấu trừ?
Người bán phải điều chỉnh hoặc thay thế hóa đơn theo Nghị định 254/2026/NĐ-CP; có hóa đơn đúng rồi bạn mới kê khai khấu trừ.
Doanh nghiệp tính thuế trực tiếp có được khấu trừ thuế đầu vào không?
Không. Chỉ doanh nghiệp nộp thuế theo phương pháp khấu trừ mới áp dụng các điều kiện này; thuế đầu vào của doanh nghiệp tính trực tiếp được tính vào chi phí.
Mua hàng đúng 5 triệu đồng trả tiền mặt có được khấu trừ?
Không. Ngưỡng áp dụng cho giá trị từ 5 triệu đồng trở lên, nên giao dịch đúng 5 triệu đồng phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.
Kiểm soát điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào hằng tháng
Điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào xoay quanh hóa đơn hợp lệ, thanh toán qua ngân hàng và mục đích sử dụng. Bạn nên đối chiếu hóa đơn với chứng từ chuyển tiền trước mỗi kỳ khai; xem thêm bài khấu trừ thuế GTGT đầu vào và đầu ra.
Liên hệ Luật Dân Việt để được tư vấn
Nếu bạn cần rà soát hồ sơ hoặc muốn Luật Dân Việt thực hiện thủ tục thay, hãy liên hệ để được tư vấn cụ thể theo tình huống của doanh nghiệp:
- Hotline: 0858.111.929
- Email: tuvanluatdanviet@gmail.com
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
Căn cứ pháp lý
- Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 (Điều 13, Điều 14), được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 149/2025/QH15 và Luật số 09/2026/QH16.
- Nghị định số 181/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết Luật Thuế giá trị gia tăng.
- Nghị định số 174/2025/NĐ-CP của Chính phủ về giảm thuế giá trị gia tăng.
- Nghị định số 254/2026/NĐ-CP của Chính phủ về hóa đơn, chứng từ điện tử.
- Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15; Nghị định số 252/2026/NĐ-CP; Thông tư số 89/2026/TT-BTC.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.
