Không phải doanh nghiệp nào cũng tính thuế GTGT bằng cách lấy thuế đầu ra trừ thuế đầu vào. Với phương pháp tính thuế GTGT trực tiếp, số thuế được tính thẳng trên doanh thu theo tỷ lệ cố định, không phụ thuộc thuế đầu vào. Biết mình thuộc phương pháp nào giúp bạn lập đúng loại hóa đơn và tính đúng số thuế.
Trả lời nhanh: Phương pháp tính thuế GTGT trực tiếp trên doanh thu áp dụng cho doanh nghiệp, hợp tác xã có doanh thu năm dưới 1 tỷ đồng (trừ khi tự nguyện đăng ký khấu trừ), hộ, cá nhân kinh doanh và một số tổ chức nước ngoài. Thuế bằng doanh thu nhân tỷ lệ 1%, 2%, 3% hoặc 5% tùy ngành.
Phương pháp tính thuế GTGT trực tiếp là gì?
Phương pháp tính thuế GTGT trực tiếp là cách xác định số thuế phải nộp không dựa trên hóa đơn đầu vào, được quy định tại Điều 12 Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15. Luật chia thành hai cách tính:
- Trực tiếp trên giá trị gia tăng: chỉ áp dụng cho hoạt động mua bán, chế tác vàng, bạc, đá quý. Thuế = (giá bán ra − giá mua vào tương ứng) × thuế suất.
- Trực tiếp trên doanh thu: Thuế = tỷ lệ % × doanh thu.
Doanh thu tính thuế gồm cả phụ thu, phí thu thêm mà người bán được hưởng.
Ai áp dụng phương pháp tính thuế GTGT trực tiếp trên doanh thu?
Khoản 2 Điều 12 Luật Thuế GTGT liệt kê bốn nhóm đối tượng:
- Doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã có doanh thu hằng năm dưới ngưỡng 1 tỷ đồng, trừ trường hợp tự nguyện áp dụng phương pháp khấu trừ.
- Hộ, cá nhân sản xuất, kinh doanh.
- Tổ chức, cá nhân nước ngoài có doanh thu tại Việt Nam nhưng chưa thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ.
- Tổ chức khác, trừ trường hợp đăng ký nộp thuế theo phương pháp khấu trừ.
Hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm từ 1 tỷ đồng trở xuống không phải nộp thuế GTGT; cách tính cho hộ vượt ngưỡng có trong bài cách tính thuế hộ kinh doanh theo tỷ lệ doanh thu.
Tỷ lệ % theo phương pháp tính thuế GTGT trực tiếp
Tỷ lệ % được ấn định theo nhóm ngành tại điểm b khoản 2 Điều 12 Luật Thuế GTGT:
| Nhóm hoạt động | Tỷ lệ GTGT |
|---|---|
| Phân phối, cung cấp hàng hóa | 1% |
| Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu | 5% |
| Sản xuất, vận tải, dịch vụ có gắn với hàng hóa, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu | 3% |
| Hoạt động kinh doanh khác | 2% |
Từ 01/7/2025 đến 31/12/2026, cơ sở kinh doanh tính thuế theo tỷ lệ % được giảm 20% mức tỷ lệ khi xuất hóa đơn cho hàng hóa, dịch vụ thuộc diện giảm thuế (Nghị định 174/2025/NĐ-CP).
Ví dụ tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp
Ví dụ minh họa: Công ty TNHH M (doanh thu năm dưới 1 tỷ đồng, không đăng ký khấu trừ) trong quý III/2026 bán văn phòng phẩm thu 150 triệu đồng và cung cấp dịch vụ tư vấn thu 60 triệu đồng; cả hai thuộc diện được giảm thuế.
- Văn phòng phẩm: 150 triệu × 1% × 80% = 1,2 triệu đồng.
- Dịch vụ tư vấn: 60 triệu × 5% × 80% = 2,4 triệu đồng.
- Tổng thuế GTGT quý III/2026: 1,2 + 2,4 = 3,6 triệu đồng.
Nếu không được giảm, số thuế là 1,5 + 3 = 4,5 triệu đồng. Thuế GTGT đầu vào của công ty không được trừ mà tính vào chi phí.
Phương pháp trực tiếp khác phương pháp khấu trừ thế nào?
Phương pháp trực tiếp đơn giản hơn nhưng không cho phép khấu trừ thuế đầu vào:
| Tiêu chí | Phương pháp trực tiếp | Phương pháp khấu trừ |
|---|---|---|
| Cách tính | Tỷ lệ % × doanh thu | Thuế đầu ra − thuế đầu vào được khấu trừ |
| Hóa đơn bán ra | Hóa đơn bán hàng | Hóa đơn GTGT |
| Hoàn thuế đầu vào | Không | Có, khi đủ điều kiện |
Doanh nghiệp có đầu vào lớn hoặc khách hàng cần hóa đơn GTGT có thể tự nguyện đăng ký phương pháp khấu trừ thuế GTGT nếu thực hiện đầy đủ chế độ kế toán, hóa đơn, chứng từ.
Câu hỏi thường gặp về phương pháp tính thuế GTGT trực tiếp
Doanh nghiệp doanh thu dưới 1 tỷ có được miễn thuế GTGT không?
Không. Ngưỡng 1 tỷ đồng không phải nộp thuế GTGT (Nghị định 141/2026/NĐ-CP) chỉ áp dụng cho hộ, cá nhân kinh doanh. Với doanh nghiệp, ngưỡng này chỉ quyết định phương pháp tính; doanh nghiệp dưới ngưỡng vẫn nộp thuế theo tỷ lệ %.
Doanh nghiệp tính thuế trực tiếp có được lập hóa đơn GTGT không?
Không. Doanh nghiệp áp dụng phương pháp trực tiếp lập hóa đơn bán hàng; người mua không dùng hóa đơn này để khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
Một doanh nghiệp kinh doanh nhiều ngành thì tính thế nào?
Doanh nghiệp tách doanh thu theo từng nhóm và áp tỷ lệ tương ứng; nên ghi riêng từng dòng hàng hóa, dịch vụ trên hóa đơn và sổ sách.
Chọn đúng phương pháp tính thuế GTGT trực tiếp từ đầu
Phương pháp tính thuế GTGT trực tiếp phù hợp với doanh nghiệp nhỏ, ít hóa đơn đầu vào. Bạn nên rà soát doanh thu, nhóm ngành và nhu cầu hóa đơn của khách hàng trước khi lựa chọn. Cách khai thuế có trong bài khai thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp trên doanh thu.
Liên hệ Luật Dân Việt để được tư vấn
Nếu bạn cần rà soát hồ sơ hoặc muốn Luật Dân Việt thực hiện thủ tục thay, hãy liên hệ để được tư vấn cụ thể theo tình huống của doanh nghiệp:
- Hotline: 0858.111.929
- Email: tuvanluatdanviet@gmail.com
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
Căn cứ pháp lý
- Luật Thuế GTGT số 48/2024/QH15 (Điều 11, Điều 12), được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 149/2025/QH15 và Luật số 09/2026/QH16.
- Nghị định số 181/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết Luật Thuế giá trị gia tăng.
- Nghị định số 174/2025/NĐ-CP của Chính phủ về giảm thuế giá trị gia tăng.
- Nghị định số 68/2026/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 141/2026/NĐ-CP.
- Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15; Nghị định số 252/2026/NĐ-CP; Thông tư số 89/2026/TT-BTC.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.
