Nhiều chính sách hỗ trợ về thuế, tín dụng, tư vấn chỉ dành cho doanh nghiệp đáp ứng tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa. Điều hay bị nhầm là quy mô không xét theo vốn điều lệ, mà theo lao động tham gia bảo hiểm xã hội, doanh thu và tổng nguồn vốn. Bài viết giúp bạn tự xác định công ty thuộc nhóm siêu nhỏ, nhỏ hay vừa, kèm thông tin về dự thảo luật mới.
Trả lời nhanh: Doanh nghiệp nhỏ và vừa có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 200 người và đáp ứng một trong hai tiêu chí: tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ đồng hoặc doanh thu năm trước không quá 300 tỷ đồng. Ngưỡng từng nhóm nằm tại Điều 5 Nghị định 80/2021/NĐ-CP.
Tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa theo luật hiện hành
Tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa được quy định tại Điều 4 Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa 2017 và chi tiết tại Nghị định 80/2021/NĐ-CP, gồm ba yếu tố:
- Lao động: số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm.
- Tổng doanh thu: doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ năm trước liền kề trên báo cáo tài chính đã nộp cơ quan thuế.
- Tổng nguồn vốn: số liệu trên bảng cân đối kế toán năm trước liền kề.
Tiêu chí lao động là bắt buộc; doanh thu và nguồn vốn chỉ cần đạt một trong hai.
Bảng phân loại doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa
Ngưỡng phân loại phụ thuộc lĩnh vực hoạt động. Nếu hoạt động nhiều lĩnh vực, doanh nghiệp căn cứ lĩnh vực có doanh thu cao nhất; không xác định được thì căn cứ lĩnh vực sử dụng nhiều lao động nhất.
| Quy mô | Nông, lâm, thủy sản; công nghiệp, xây dựng | Thương mại, dịch vụ |
|---|---|---|
| Siêu nhỏ | ≤ 10 lao động; doanh thu ≤ 3 tỷ hoặc nguồn vốn ≤ 3 tỷ đồng | ≤ 10 lao động; doanh thu ≤ 10 tỷ hoặc nguồn vốn ≤ 3 tỷ đồng |
| Nhỏ | ≤ 100 lao động; doanh thu ≤ 50 tỷ hoặc nguồn vốn ≤ 20 tỷ đồng | ≤ 50 lao động; doanh thu ≤ 100 tỷ hoặc nguồn vốn ≤ 50 tỷ đồng |
| Vừa | ≤ 200 lao động; doanh thu ≤ 200 tỷ hoặc nguồn vốn ≤ 100 tỷ đồng | ≤ 100 lao động; doanh thu ≤ 300 tỷ hoặc nguồn vốn ≤ 100 tỷ đồng |
Doanh nghiệp được xếp vào nhóm nhỏ nhất mà mình đáp ứng.
Cách tự xác định quy mô doanh nghiệp
Xác định quy mô là việc doanh nghiệp tự đối chiếu số liệu của mình với bảng trên, theo các bước:
- Xác định lĩnh vực theo hoạt động có doanh thu cao nhất.
- Tính lao động bình quân: cộng số lao động tham gia bảo hiểm xã hội các tháng năm trước, chia 12; doanh nghiệp hoạt động dưới 01 năm chia cho số tháng hoạt động.
- Lấy doanh thu, nguồn vốn từ báo cáo tài chính năm trước.
- Đối chiếu để xếp nhóm.
Doanh nghiệp hoạt động dưới 01 năm hoặc chưa có doanh thu dùng tiêu chí tổng nguồn vốn trên bảng cân đối kế toán quý gần nhất.
Ví dụ: công ty phần mềm có 35 lao động đóng bảo hiểm xã hội, doanh thu 120 tỷ đồng, nguồn vốn 40 tỷ đồng. Doanh thu vượt 100 tỷ đồng nhưng nguồn vốn dưới 50 tỷ đồng, nên vẫn là doanh nghiệp nhỏ.
Lưu ý khi dùng tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa
Tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa dùng để xét các chương trình hỗ trợ; chính sách thuế có thể đặt điều kiện riêng. Chẳng hạn, thuế suất ưu đãi theo Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025 xét theo doanh thu năm, xem thuế suất thuế TNDN doanh nghiệp nhỏ. Một số ưu đãi cho doanh nghiệp mới theo Nghị quyết 198/2025/QH15 cũng gắn với điều kiện quy mô, xem doanh nghiệp mới thành lập miễn thuế TNDN.
Dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, dự kiến thay luật năm 2017, hiện mới ở giai đoạn dự thảo. Theo báo chí, dự thảo đề xuất thay đổi cách tính lao động và nâng ngưỡng doanh thu, nguồn vốn; các con số cụ thể còn có thể điều chỉnh. Khi luật mới chưa được thông qua và có hiệu lực, bạn vẫn áp dụng Nghị định 80/2021/NĐ-CP.
Câu hỏi thường gặp về tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa
Công ty vốn điều lệ 200 tỷ đồng có thể là doanh nghiệp nhỏ không?
Có thể. Quy mô xét theo lao động cùng doanh thu hoặc tổng nguồn vốn trên báo cáo tài chính, không xét vốn điều lệ đăng ký.
Doanh nghiệp chưa đóng bảo hiểm xã hội cho ai có là siêu nhỏ không?
Về số liệu thì có. Nhưng nếu có người lao động thuộc diện bắt buộc mà không đóng, doanh nghiệp đang vi phạm và có thể không được nhận một số khoản hỗ trợ.
Quy mô doanh nghiệp có thay đổi theo năm không?
Có. Số liệu lấy theo năm trước liền kề, nên mỗi lần đề nghị hỗ trợ bạn cần xác định lại theo báo cáo tài chính mới nhất.
Chủ động áp dụng đúng tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa
Hiểu đúng tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa giúp bạn chuẩn bị số liệu lao động, báo cáo tài chính khi đề nghị hỗ trợ. Hãy theo dõi tiến trình xây dựng luật mới, vì ngưỡng phân loại có thể thay đổi.
Liên hệ Luật Dân Việt để được tư vấn
Nếu bạn cần rà soát hồ sơ hoặc muốn Luật Dân Việt thực hiện thủ tục thay, hãy liên hệ để được tư vấn cụ thể theo tình huống của doanh nghiệp:
- Hotline: 0858.111.929
- Email: tuvanluatdanviet@gmail.com
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
Căn cứ pháp lý
- Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa số 04/2017/QH14 (Điều 4).
- Nghị định số 80/2021/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (Điều 5 và các quy định hướng dẫn xác định lĩnh vực, số lao động, doanh thu, nguồn vốn).
- Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15.
- Nghị quyết số 198/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.
