Thuế tối thiểu toàn cầu đang thay đổi cách các tập đoàn đa quốc gia tính toán lợi ích từ ưu đãi thuế tại Việt Nam. Doanh nghiệp hưởng thuế suất ưu đãi 10% hoặc miễn, giảm thuế có thể phải nộp thêm để đạt mức thuế thực tế 15%. Cùng lúc, Nghị định 255/2026/NĐ-CP quy định nghĩa vụ báo cáo lợi nhuận liên quốc gia với cùng ngưỡng doanh thu.
Trả lời nhanh: Thuế tối thiểu toàn cầu áp dụng với đơn vị thuộc tập đoàn đa quốc gia doanh thu hợp nhất từ 750 triệu euro trong ít nhất 2 trên 4 năm liền trước, khi thuế suất thực tế tại Việt Nam dưới 15%. Phần chênh lệch nộp dưới dạng thuế bổ sung theo Nghị quyết 107/2023/QH15 và Nghị định 236/2025/NĐ-CP.
Thuế tối thiểu toàn cầu là gì?
Thuế tối thiểu toàn cầu là cơ chế bảo đảm lợi nhuận của tập đoàn đa quốc gia lớn chịu thuế thực tế tối thiểu 15% tại mỗi quốc gia, theo Trụ cột 2 do OECD khởi xướng. Việt Nam áp dụng từ năm tài chính 2024 theo Nghị quyết 107/2023/QH15.
Nghị định 236/2025/NĐ-CP (ban hành 29/8/2025, hiệu lực 15/10/2025) hướng dẫn hai loại thuế:
- Thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung tối thiểu nội địa đạt chuẩn (QDMTT): đơn vị hợp thành tại Việt Nam nộp phần thuế còn thiếu so với 15%.
- Quy tắc tổng hợp thu nhập chịu thuế tối thiểu (IIR): công ty mẹ tại Việt Nam nộp thuế bổ sung cho lợi nhuận của công ty con ở nước có thuế suất thực tế dưới 15%.
Doanh nghiệp nào bị ảnh hưởng bởi thuế tối thiểu toàn cầu?
Doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi thuế tối thiểu toàn cầu là đơn vị thuộc tập đoàn đa quốc gia đạt ngưỡng 750 triệu euro, thường gồm:
- Công ty con, chi nhánh tại Việt Nam của tập đoàn nước ngoài đạt ngưỡng (chịu QDMTT).
- Công ty mẹ Việt Nam có đầu tư ra nước ngoài và tập đoàn đạt ngưỡng (chịu IIR).
- Doanh nghiệp đang hưởng thuế suất 10%, miễn, giảm thuế theo ưu đãi thuế cho doanh nghiệp công nghệ cao hoặc dự án ưu đãi, làm thuế suất thực tế xuống dưới 15%.
Doanh nghiệp trong nước không thuộc tập đoàn đa quốc gia đạt ngưỡng không chịu sắc thuế này. Nghị định 236/2025/NĐ-CP cũng có các trường hợp miễn trừ chuyển tiếp đến hết năm tài chính 2026, ví dụ thuế suất thực tế giản lược từ 17% trở lên cho năm 2026.
Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia theo Nghị định 255/2026
Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia là báo cáo tổng hợp doanh thu, lợi nhuận, thuế đã nộp và hoạt động của tập đoàn theo từng quốc gia. Theo Điều 19 Nghị định 255/2026/NĐ-CP (hiệu lực 01/7/2026, thay Nghị định 132/2020/NĐ-CP), nghĩa vụ này gắn với tập đoàn có doanh thu hợp nhất toàn cầu từ 750 triệu euro.
Báo cáo này vừa là hồ sơ về giao dịch liên kết, vừa là dữ liệu đầu vào để xét miễn trừ chuyển tiếp thuế tối thiểu toàn cầu. Doanh nghiệp nên đối chiếu số liệu giữa hai hồ sơ để tránh mâu thuẫn.
Cách tính và thời hạn kê khai thuế tối thiểu toàn cầu
Thuế bổ sung được tính trên lợi nhuận vượt mức, sau khi loại trừ thu nhập dựa trên thực chất (chi phí lương, tài sản hữu hình):
Thuế bổ sung = (15% − Thuế suất thực tế) × Lợi nhuận vượt mức
Ví dụ minh họa (giản lược): Công ty X thuộc tập đoàn doanh thu 2 tỷ euro, lợi nhuận theo quy tắc chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu 100 tỷ đồng, thuế đã nộp 10 tỷ đồng, thuế suất thực tế 10%. Giả sử phần loại trừ thực chất là 20 tỷ đồng, lợi nhuận vượt mức 80 tỷ đồng; thuế bổ sung = (15% − 10%) × 80 = 4 tỷ đồng.
Các mốc thời hạn chính (tính từ ngày kết thúc năm tài chính của công ty mẹ tối cao):
| Nghĩa vụ | Thời hạn |
|---|---|
| Thông báo danh sách đơn vị hợp thành, đơn vị kê khai | 30 ngày |
| Đăng ký thuế | 90 ngày |
| Tờ khai thông tin, tờ khai và nộp thuế bổ sung | 12–15 tháng tùy loại tờ khai, nghĩa vụ; năm tài chính đầu tiên thuộc phạm vi áp dụng được kéo dài đến 18 tháng |
Câu hỏi thường gặp về thuế tối thiểu toàn cầu
Thuế tối thiểu toàn cầu có thay thế thuế TNDN không?
Không. Doanh nghiệp vẫn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp như bình thường; thuế tối thiểu toàn cầu là khoản bổ sung nếu thuế suất thực tế dưới 15%.
Ưu đãi thuế có còn ý nghĩa với doanh nghiệp FDI lớn không?
Có nhưng giảm. Nhà nước đã lập Quỹ Hỗ trợ đầu tư theo Nghị định 182/2024/NĐ-CP để hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng điều kiện.
Doanh thu tập đoàn dưới 750 triệu euro có phải kê khai không?
Không phải nộp thuế tối thiểu toàn cầu, nhưng vẫn thực hiện nghĩa vụ giao dịch liên kết nếu có.
Rà soát sớm tác động của thuế tối thiểu toàn cầu
Thuế tối thiểu toàn cầu chủ yếu tác động đến doanh nghiệp FDI lớn đang hưởng ưu đãi. Bạn nên xác định ngưỡng doanh thu tập đoàn, tính thuế suất thực tế từng năm và lên lịch đăng ký, kê khai đúng hạn.
Liên hệ Luật Dân Việt để được tư vấn
Nếu bạn cần rà soát hồ sơ hoặc muốn Luật Dân Việt thực hiện thủ tục thay, hãy liên hệ để được tư vấn cụ thể theo tình huống của doanh nghiệp:
- Hotline: 0858.111.929
- Email: tuvanluatdanviet@gmail.com
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
Căn cứ pháp lý
- Nghị quyết số 107/2023/QH15 ngày 29/11/2023 của Quốc hội về áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp bổ sung theo quy định chống xói mòn cơ sở thuế toàn cầu.
- Nghị định số 236/2025/NĐ-CP ngày 29/8/2025 của Chính phủ hướng dẫn Nghị quyết 107/2023/QH15.
- Nghị định số 255/2026/NĐ-CP ngày 30/6/2026 của Chính phủ về quản lý thuế đối với doanh nghiệp có giao dịch liên kết (Điều 19).
- Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15; Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15.
- Nghị định số 182/2024/NĐ-CP về thành lập, quản lý và sử dụng Quỹ Hỗ trợ đầu tư.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.
