Cơ quan đăng ký chủ yếu kiểm tra tính hợp lệ của hồ sơ, còn người nộp tự chịu trách nhiệm về nội dung. Vì vậy, kê khai không trung thực hồ sơ đăng ký doanh nghiệp thường chỉ lộ ra khi có tranh chấp, thanh tra hoặc khi đối chiếu dữ liệu. Luật số 76/2025/QH15 bổ sung quy định về kê khai giả mạo, kê khai khống vốn, còn Nghị định 288/2026/NĐ-CP nâng mức phạt đối với hành vi này.
Trả lời nhanh: Từ 21/7/2026, kê khai không trung thực, không chính xác trong hồ sơ đăng ký, thay đổi, giải thể hoặc thông tin chủ sở hữu hưởng lợi bị phạt 30–70 triệu đồng với tổ chức. Nếu nội dung kê khai là giả mạo, doanh nghiệp có thể bị thu hồi Giấy chứng nhận.
Thế nào là kê khai không trung thực hồ sơ đăng ký doanh nghiệp?
Kê khai không trung thực hồ sơ đăng ký doanh nghiệp là việc đưa vào hồ sơ thông tin sai sự thật, dù cố ý hay do không kiểm tra kỹ. Điều 16 Luật Doanh nghiệp (sửa đổi bởi Luật 76/2025/QH15) liệt kê hành vi kê khai, khai không trung thực, không chính xác nội dung hồ sơ đăng ký doanh nghiệp là hành vi bị cấm.
Các lỗi thường gặp:
- Kê khai vốn điều lệ cao để "làm đẹp" hồ sơ nhưng không góp thực tế.
- Địa chỉ trụ sở không tồn tại hoặc là căn hộ chung cư chỉ dùng để ở.
- Giả chữ ký thành viên, cổ đông; đứng tên góp vốn thay người khác.
- Bỏ sót hoặc khai sai chủ sở hữu hưởng lợi.
Việc đứng tên thay đã bị cấm rõ từ Nghị định 296/2026/NĐ-CP; xem thêm cấm đứng tên góp vốn thay người khác.
Mức phạt kê khai không trung thực theo Nghị định 288/2026
Mức phạt kê khai không trung thực là 30.000.000–70.000.000 đồng đối với tổ chức, theo Điều 43 Nghị định 122/2021/NĐ-CP được sửa đổi bởi Nghị định 288/2026/NĐ-CP; theo nguyên tắc của Luật Xử lý vi phạm hành chính, cá nhân có cùng hành vi thường bị phạt bằng một nửa mức áp dụng cho tổ chức.
Phạm vi áp dụng nay rộng hơn, gồm hồ sơ thành lập doanh nghiệp, chi nhánh, văn phòng đại diện; hồ sơ đăng ký, thông báo thay đổi; thông báo lập địa điểm kinh doanh; hồ sơ giải thể và thông tin chủ sở hữu hưởng lợi. Bảng tổng hợp các vi phạm khác có tại mức phạt vi phạm đăng ký doanh nghiệp 2026.
Hậu quả ngoài tiền phạt
Ngoài tiền phạt, kê khai không trung thực hồ sơ đăng ký doanh nghiệp có thể dẫn đến các hậu quả nặng hơn:
| Hậu quả | Nội dung |
|---|---|
| Thu hồi Giấy chứng nhận | Khi nội dung kê khai là giả mạo (Điều 212 Luật Doanh nghiệp); doanh nghiệp sau đó phải giải thể |
| Trách nhiệm dân sự | Bồi thường thiệt hại cho thành viên, đối tác, chủ nợ bị ảnh hưởng |
| Trách nhiệm cá nhân | Người đại diện theo pháp luật chịu trách nhiệm cá nhân về thiệt hại do vi phạm nghĩa vụ |
| Trách nhiệm hình sự | Có thể bị xem xét nếu có dấu hiệu tội phạm, ví dụ làm giả tài liệu |
Ví dụ: công ty khai trụ sở tại địa chỉ không có thật sẽ bị cơ quan thuế xác định không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, bị dừng hóa đơn và có thể bị thu hồi Giấy chứng nhận. Trách nhiệm của người đại diện được phân tích tại trách nhiệm cá nhân người đại diện theo pháp luật.
Phát hiện kê khai sai, xử lý thế nào?
Doanh nghiệp tự phát hiện sai sót nên chủ động điều chỉnh trước khi bị kiểm tra. Trình tự gợi ý:
- Rà soát thông tin trên Giấy chứng nhận và Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
- Xác định nguyên nhân: lỗi của doanh nghiệp hay lỗi nhập liệu của cơ quan đăng ký.
- Nếu do cơ quan đăng ký nhập sai, đề nghị hiệu đính thông tin.
- Nếu do doanh nghiệp khai sai, làm hồ sơ đăng ký hoặc thông báo thay đổi đúng thực tế, kèm tài liệu chứng minh.
- Lưu giữ hồ sơ giải trình nội bộ để dùng khi cơ quan quản lý yêu cầu.
Câu hỏi thường gặp về kê khai không trung thực hồ sơ đăng ký doanh nghiệp
Khai nhầm do sơ suất có bị phạt không?
Nghị định 288/2026 dùng cả cụm "không trung thực, không chính xác", nên sai sót do sơ suất vẫn có thể bị xử phạt. Chủ động sửa sớm là yếu tố có lợi khi cơ quan có thẩm quyền xem xét.
Ai chịu trách nhiệm khi người làm dịch vụ khai sai?
Người thành lập doanh nghiệp hoặc doanh nghiệp vẫn chịu trách nhiệm trước cơ quan nhà nước về nội dung hồ sơ. Quan hệ với bên dịch vụ được giải quyết theo hợp đồng ủy quyền giữa hai bên.
Kê khai sai chủ sở hữu hưởng lợi có bị phạt riêng không?
Có. Thông tin chủ sở hữu hưởng lợi nay thuộc phạm vi hành vi kê khai không trung thực; riêng việc không kê khai còn có khung phạt cao hơn, tới 100 triệu đồng.
Trung thực ngay từ hồ sơ đăng ký doanh nghiệp
Kê khai không trung thực hồ sơ đăng ký doanh nghiệp nay có thể bị phạt tới 70 triệu đồng, chưa kể nguy cơ thu hồi Giấy chứng nhận. Kiểm tra kỹ vốn, địa chỉ, chữ ký và chủ sở hữu hưởng lợi trước khi nộp là cách đơn giản nhất để doanh nghiệp an toàn.
Liên hệ Luật Dân Việt để được tư vấn
Nếu bạn cần rà soát hồ sơ hoặc muốn Luật Dân Việt thực hiện thủ tục thay, hãy liên hệ để được tư vấn cụ thể theo tình huống của doanh nghiệp:
- Hotline: 0858.111.929
- Email: tuvanluatdanviet@gmail.com
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
Căn cứ pháp lý
- Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 76/2025/QH15 (Điều 16, Điều 212).
- Nghị định số 122/2021/NĐ-CP (Điều 43), được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 288/2026/NĐ-CP.
- Nghị định số 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 296/2026/NĐ-CP.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.
