Thu nhập khác chịu thuế TNDN là các khoản doanh nghiệp thu được ngoài hoạt động kinh doanh chính nhưng vẫn phải cộng vào thu nhập chịu thuế. Ba khoản dễ xác định sai nhất là thu nhập từ thanh lý tài sản, tiền phạt vi phạm hợp đồng và nợ khó đòi đã xóa nay đòi được. Mỗi khoản có cách tính riêng theo Điều 3 Nghị định 320/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật Thuế TNDN số 67/2025/QH15 và khoản 2 Điều 3 của Luật này.
Trả lời nhanh: Thu nhập thanh lý tài sản bằng tiền thu được trừ giá trị còn lại và chi phí thanh lý. Tiền phạt, bồi thường hợp đồng kinh tế chỉ tính phần chênh lệch giữa khoản thu và khoản phải chi. Nợ khó đòi đã xóa nay đòi được tính toàn bộ vào thu nhập khác của năm thu hồi.
Thu nhập khác chịu thuế TNDN gồm những gì?
Thu nhập khác chịu thuế TNDN là nhóm thu nhập tại khoản 2 Điều 3 Luật 67/2025, ngoài thu nhập từ sản xuất, kinh doanh. Danh mục đầy đủ xem bài thu nhập chịu thuế TNDN.
Thu nhập khác được cộng chung vào thu nhập chịu thuế của năm. Tổng doanh thu để xét ngưỡng miễn thuế 1 tỷ đồng và thuế suất 15%, 17% cũng gồm thu nhập khác của năm trước liền kề (Nghị định 320/2025/NĐ-CP, được sửa đổi bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP).
Thu nhập từ thanh lý tài sản chịu thuế TNDN
Thu nhập từ thanh lý tài sản là doanh thu thanh lý, chuyển nhượng tài sản (trừ bất động sản) trừ giá trị còn lại và chi phí liên quan được trừ:
- Doanh thu thanh lý: giá bán chưa có thuế GTGT ghi trên hóa đơn.
- Giá trị còn lại: nguyên giá trừ khấu hao lũy kế đến thời điểm thanh lý.
- Chi phí thanh lý: tháo dỡ, vận chuyển, môi giới có chứng từ hợp pháp.
- Thu nhập = (1) − (2) − (3).
Giá trị còn lại phụ thuộc khấu hao đã trích đúng quy định; xem bài chi phí khấu hao tài sản cố định được trừ. Thanh lý bất động sản xác định riêng theo quy định về chuyển nhượng bất động sản.
Tiền phạt, bồi thường vi phạm hợp đồng kinh tế
Thu nhập từ tiền phạt, bồi thường vi phạm hợp đồng kinh tế là chênh lệch giữa khoản thu về tiền phạt, bồi thường, tiền thưởng thực hiện tốt hợp đồng và khoản doanh nghiệp phải chi.
| Trường hợp | Cách xử lý |
|---|---|
| Khoản thu lớn hơn khoản chi | Phần chênh lệch là thu nhập khác chịu thuế |
| Khoản thu nhỏ hơn khoản chi | Theo hướng dẫn hiện hành, chênh lệch âm được giảm trừ khi xác định thu nhập chịu thuế |
| Tiền phạt vi phạm hành chính (thuế, giao thông, môi trường…) | Không thuộc nhóm này; là chi phí không được trừ |
Nợ khó đòi đã xóa nay đòi được và các khoản tương tự
Nợ khó đòi đã xóa nay đòi được là thu nhập khác của năm thu hồi, vì khoản nợ đã được tính vào chi phí ở năm xóa nợ. Cùng nhóm còn có:
- Khoản nợ phải trả không xác định được chủ nợ.
- Thu nhập kinh doanh năm trước bị bỏ sót nay mới phát hiện.
- Khoản trích trước vào chi phí nhưng không sử dụng hết theo kỳ hạn mà không điều chỉnh giảm chi phí.
Ví dụ xác định thu nhập khác chịu thuế TNDN
Ví dụ minh họa: Năm 2026, Công ty B có các khoản sau:
- Thanh lý máy đóng gói: giá bán chưa thuế 150 triệu; nguyên giá 400 triệu, đã khấu hao 300 triệu; chi phí tháo dỡ 10 triệu đồng.
- Thu tiền phạt hợp đồng của khách hàng 25 triệu; trả tiền phạt cho nhà cung cấp 35 triệu đồng.
- Thu hồi khoản nợ đã xóa năm 2024: 60 triệu đồng.
- Nộp phạt chậm nộp tờ khai thuế: 5 triệu đồng.
Cách tính:
- Thanh lý: 150 − (400 − 300) − 10 = 40 triệu đồng.
- Tiền phạt hợp đồng: 25 − 35 = −10 triệu đồng, giảm trừ vào thu nhập khác.
- Nợ đã xóa đòi được: 60 triệu đồng.
- Tiền phạt hành chính 5 triệu đồng: không được trừ.
Thu nhập khác chịu thuế = 40 − 10 + 60 = 90 triệu đồng, cộng với thu nhập kinh doanh để tính thuế; xem bài cách tính thuế thu nhập doanh nghiệp thế nào.
Câu hỏi thường gặp về thu nhập khác chịu thuế TNDN
Thanh lý tài sản bị lỗ thì xử lý thế nào?
Nếu tiền thu được thấp hơn giá trị còn lại cộng chi phí thanh lý, theo hướng dẫn hiện hành phần chênh lệch âm làm giảm thu nhập chịu thuế khi tính chung. Bạn cần giữ đủ hồ sơ thanh lý.
Doanh nghiệp được miễn thuế TNDN vì doanh thu dưới 1 tỷ có phải tính thu nhập khác không?
Có ảnh hưởng. Thu nhập khác nằm trong tổng doanh thu xét ngưỡng 1 tỷ đồng, nên một khoản thanh lý lớn có thể khiến năm sau không còn được miễn.
Tiền lãi phạt chậm thanh toán thu của khách hàng có phải thu nhập khác không?
Có, nếu đó là khoản phạt vi phạm hợp đồng kinh tế; khoản này được bù trừ với tiền phạt hợp đồng phải trả trong năm.
Rà soát thu nhập khác chịu thuế TNDN trước quyết toán
Thu nhập khác chịu thuế TNDN từ thanh lý tài sản, tiền phạt hợp đồng và nợ khó đòi đòi được phát sinh không đều nên dễ bị bỏ sót. Bạn nên đối chiếu tài khoản thu nhập khác, chi phí khác với hồ sơ gốc trước khi quyết toán năm 2026.
Liên hệ Luật Dân Việt để được tư vấn
Nếu bạn cần rà soát hồ sơ hoặc muốn Luật Dân Việt thực hiện thủ tục thay, hãy liên hệ để được tư vấn cụ thể theo tình huống của doanh nghiệp:
- Hotline: 0858.111.929
- Email: tuvanluatdanviet@gmail.com
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
Căn cứ pháp lý
- Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 (Điều 3).
- Luật số 09/2026/QH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt.
- Nghị định số 320/2025/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp (Điều 3), được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 141/2026/NĐ-CP.
- Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15; Nghị định số 252/2026/NĐ-CP; Thông tư số 89/2026/TT-BTC.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.
