Phân bổ thuế GTGT đầu vào là bài toán thường gặp của doanh nghiệp vừa bán hàng hóa, dịch vụ chịu thuế, vừa có hoạt động không chịu thuế. Từ ngày 20/6/2026, Nghị định 144/2026/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 181/2025/NĐ-CP đã làm rõ cách xác định doanh thu chịu thuế khi tính tỷ lệ phân bổ, theo hướng có lợi hơn cho doanh nghiệp.
Trả lời nhanh: Thuế GTGT đầu vào dùng chung chỉ được khấu trừ phần tương ứng hoạt động chịu thuế. Không hạch toán riêng được thì phân bổ theo tỷ lệ doanh thu chịu thuế trên tổng doanh thu. Từ 20/6/2026, doanh thu chịu thuế gồm cả doanh thu hàng hóa không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT (Nghị định 144/2026).
Phân bổ thuế GTGT đầu vào là gì và khi nào phải phân bổ?
Phân bổ thuế GTGT đầu vào là việc chia số thuế của hàng hóa, dịch vụ, tài sản cố định mua vào dùng chung thành phần được khấu trừ và phần không được khấu trừ. Theo khoản 2 Điều 23 Nghị định 181/2025/NĐ-CP, doanh nghiệp xử lý theo ba nhóm:
- Đầu vào dùng riêng cho hoạt động chịu thuế GTGT (kể cả thuế suất 0%): khấu trừ toàn bộ nếu đủ điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào.
- Đầu vào dùng riêng cho hoạt động không chịu thuế GTGT: không được khấu trừ.
- Đầu vào dùng chung, như tiền điện, thuê văn phòng, phần mềm quản lý: phải hạch toán riêng; không hạch toán riêng được thì phân bổ theo tỷ lệ doanh thu.
Công thức phân bổ thuế GTGT đầu vào theo quy định mới
Công thức phân bổ thuế GTGT đầu vào dùng chung như sau:
Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ = Thuế GTGT đầu vào dùng chung × (Doanh thu chịu thuế GTGT ÷ Tổng doanh thu hàng hóa, dịch vụ bán ra trong kỳ)
Nghị định 144/2026/NĐ-CP (ban hành 05/5/2026, hiệu lực 20/6/2026) sửa đổi hai thành phần của tỷ lệ:
| Thành phần | Nghị định 181/2025 ban đầu | Sau Nghị định 144/2026 |
|---|---|---|
| Tử số (doanh thu chịu thuế) | Doanh thu hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT | Thêm doanh thu hàng hóa không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT, ví dụ nông sản chưa chế biến doanh nghiệp bán cho doanh nghiệp khác |
| Mẫu số (tổng doanh thu) | Doanh thu chịu thuế, không chịu thuế, không phải kê khai | Giữ nguyên; làm rõ cách xác định doanh thu của tổ chức tín dụng, chứng khoán, bảo hiểm theo pháp luật chuyên ngành |
Ví dụ phân bổ thuế GTGT đầu vào dùng chung
Ví dụ minh họa: Công ty D quý III/2026 có tổng doanh thu 10 tỷ đồng, gồm:
- 5 tỷ đồng hàng hóa chịu thuế (trong đó 1 tỷ đồng xuất khẩu, thuế suất 0%).
- 2 tỷ đồng nông sản chưa chế biến bán cho doanh nghiệp khác, không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT.
- 3 tỷ đồng dịch vụ không chịu thuế GTGT.
Thuế GTGT đầu vào dùng chung không hạch toán riêng được là 150 triệu đồng.
- Tỷ lệ phân bổ = (5 + 2) ÷ 10 = 70%.
- Thuế đầu vào được khấu trừ = 150.000.000 × 70% = 105.000.000 đồng.
- Phần không được khấu trừ = 150.000.000 − 105.000.000 = 45.000.000 đồng.
Nếu tính theo cách cũ (chỉ 5 tỷ đồng ở tử số), tỷ lệ là 50% và số được khấu trừ chỉ 75 triệu đồng. Phần thuế không được khấu trừ thường được tính vào chi phí hoặc nguyên giá tài sản khi xác định thuế TNDN, nếu đủ điều kiện.
Phân bổ thuế GTGT đầu vào của tài sản cố định, dự án đầu tư
Tài sản cố định dùng chung cũng phân bổ theo tỷ lệ doanh thu như trên. Riêng dự án đầu tư vừa tạo ra hàng hóa chịu thuế vừa không chịu thuế, Nghị định 181/2025/NĐ-CP cho phép:
- Trong giai đoạn đầu tư: tạm khấu trừ theo tỷ lệ doanh thu dự kiến trong phương án sản xuất, kinh doanh.
- Sau đó: điều chỉnh theo tỷ lệ doanh thu thực tế khi dự án có doanh thu, theo thời hạn quy định.
- Nếu số điều chỉnh làm giảm khấu trừ thấp hơn số đã được hoàn, doanh nghiệp nộp lại phần chênh lệch theo hướng dẫn của cơ quan thuế.
Câu hỏi thường gặp về phân bổ thuế GTGT đầu vào
Doanh thu xuất khẩu 0% có nằm ở tử số không?
Có. Hàng hóa, dịch vụ chịu thuế suất 0% là đối tượng chịu thuế GTGT, nên doanh thu được tính vào tử số.
Kỳ nào áp dụng công thức mới?
Nghị định 144/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 20/6/2026. Cách tính cho kỳ khai có thời gian chuyển tiếp, bạn nên đối chiếu hướng dẫn của cơ quan thuế quản lý.
Phân bổ sai bị xử lý thế nào?
Khấu trừ vượt làm thiếu số thuế phải nộp có thể bị truy thu, tính tiền chậm nộp và phạt khai sai. Phát hiện sớm thì khai bổ sung thuế GTGT để hạn chế rủi ro.
Cập nhật cách phân bổ thuế GTGT đầu vào từ năm 2026
Phân bổ thuế GTGT đầu vào theo quy định mới giúp doanh nghiệp có doanh thu không phải kê khai, tính nộp được khấu trừ nhiều hơn. Bạn nên tách mã doanh thu theo ba nhóm trên phần mềm kế toán và lưu bảng tính phân bổ từng kỳ. Cách làm trước đây có thể đối chiếu tại bài phân bổ thuế GTGT đầu vào.
Liên hệ Luật Dân Việt để được tư vấn
Nếu bạn cần rà soát hồ sơ hoặc muốn Luật Dân Việt thực hiện thủ tục thay, hãy liên hệ để được tư vấn cụ thể theo tình huống của doanh nghiệp:
- Hotline: 0858.111.929
- Email: tuvanluatdanviet@gmail.com
- Văn phòng Hà Nội: 219 Trung Kính, Yên Hoà, Hà Nội; Toà HH2, FLC Garden City, Đại Mỗ, Hà Nội
Căn cứ pháp lý
- Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 (Điều 14), được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 149/2025/QH15 và Luật số 09/2026/QH16.
- Nghị định số 181/2025/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết Luật Thuế giá trị gia tăng (khoản 2 Điều 23), được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 144/2026/NĐ-CP ngày 05/5/2026.
- Nghị định số 174/2025/NĐ-CP quy định chính sách giảm thuế giá trị gia tăng.
- Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15; Nghị định số 252/2026/NĐ-CP; Thông tư số 89/2026/TT-BTC.
Thông tin trong bài mang tính tham khảo, được cập nhật theo văn bản pháp luật có hiệu lực tại thời điểm đăng. Quy định có thể thay đổi; vui lòng đối chiếu văn bản gốc hoặc liên hệ luật sư trước khi thực hiện.
